Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/98 K.2024/483

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/98 Esas - 2024/483

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/98 Esas

KARAR NO : 2024/483

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/02/2022

KARAR TARİHİ : 11/07/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 11/07/2024

Mahkememize açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, 25.05.2021 tarihinde davalı “... İnş. Turz. San. ve Tic. A.Ş.”nin maliki olup davalı “... A.Ş.”ne de trafik sigorta poliçesiyle sigortalı 34 AR 5446 plakalı aracın davalı sürücüsü ...'nin %100 oranında kusurlu olarak davacı şirkete ait 06 AD 3393 plakalı araca çarparak hasarlanmasına ve dolayısıyla değer kaybına uğramasına neden olduğu belirtilerek, davalılardan şimdilik kaydıyla 1.000,00 TL değer kaybı tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı yan daha sonra davasını ıslah etmiştir.

CEVAP

Davalılar "...” ve “... İnş. Turz. San. ve Tic. A.Ş.” vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazanın oluşumuna davalı “... İnş. Turz. San. ve Tic. A.Ş.”nin maliki olduğu 34 AR 5446 plakalı araç sürücüsünün değil de davacıya ait 06 AD 3993 plakalı araç sürücüsünün neden olduğu ve dolayısıyla sorumluluklarının olmadığını, maliki oldukları 34 AR 5446 plakalı aracın diğer davalı “... A.Ş.”ne 21.03.2021 - 21.03.2022 tarihleri arasında 1102912120 numaralı ZMS Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu gibi, yine aracın diğer davalı “... A.Ş.”ne 22.01.2021 - 22.01.2022 tarihleri arasında 38395074 numaralı ... Sigorta Genişletilmiş Beyaz Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu belirtilerek, açılan haksız davanın reddi gerektiği belirtilmiştir.

Davalı “... A.Ş.” vekili cevap dilekçesinde özetle; değer kaybı taleplerinin Kasko Poliçesi kapsamında olmamakla davacı talebinin reddi gerektiği belirtilmiştir.

DELİLLER

... Şirketinden dava konusu 34 AR 5446 plakalı aracın poliçe ve hasar dosyası istenilerek incelenmiş ve dosyaya kazandırılmıştır. ... Trafik Tescil Şube Müdürlüğünden dava konusu 06 AD 3993 plakalı aracın trafik tescil kayıtları istenilerek dosyaya kazandırılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında makine mühendisi bilirkişisinden alınan 11/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davalı Sigorta Şirketine sigortalı olup, davalı ... İnş. Turz. San. ve Tic.

A.Ş.nin de işleteni olduğu 34 AR 5446 plakalı Çekici ve bağlı Dorse sürücüsü davalı ...'nin meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 46/b- c., 56l/a-1-2., ve 84/j. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla % 100 oranında kusurlu olduğunu, davacı şirkete ait 06 AD 3993 plakalı otomobil sürücüsü Rafet ALTUN'un meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olduğunu, davacıya ait 06 AD 3993 plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 130.000,00 TL olacağını,

dolayısıyla davalılar sorumluluğunun müştereken ve müteselsilen davalı sürücü ...'nin %100 oranındaki kusur oranında olmakla (%100x130.000,00 TL) - 130.000,00 TL olacağını, 34 AR 5446 plakalı aracın davalı sigorta şirketine 21.03.2021 - 2022 tarihleri arasında 1102912120 numaralı ZMS(Trf.) Sigorta Poliçesiyle kazalarda araç başına 43.000,00 Poliçe limiti ile sigortalı olduğu gibi, yine davalı sigorta şirketine 20.01.2021 - 20.01.2022 tarihleri arasında 38395074 numaralı Genişletilmiş Beyaz Kasko Sigorta Poliçesi ile 2.500.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere sigortalı olduğunu,

dolayısıyla davalı sigorta şirketi sorumluluğunun ZMS(Trf.) Sigorta Poliçesi kapsamında 43.000,00 TL poliçe limiti ve Beyaz Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında da ise 2.500.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı olacağı yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Tarafların itiraz ve beyanları doğrultusunda dosya önceki bilirkişiye tevdi edilerek alınan bilirkişi ek raporunda özetle ;davalı sigorta şirketine sigortalı olup, davalı ... İnş. Turz. San. ve Tic.

A.Ş.nin de işleteni olduğu 34 AR 5446 plakalı Çekici ve bağlı Dorse sürücüsü davalı ...'nin meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 46/b- c., 56/a-1-2., ve 84/j. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğunu, davacı şirkete ait 06 AD 3993 plakalı Otomobil sürücüsü Rafet ALTUN'un meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olduğunu, davacıya ait 06 AD 3993 plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 130.000,00 TL olacağını,

dolayısıyla davalılar sorumluluğunun müştereken ve müteselsilen davalı sürücü ...'nin %100 oranındaki kusur oranında olmakla (%100x130.000,00 TL) - 130.000,00 TL olacağını, 34 AR 5446 plakalı aracın davalı sigorta şirketine 21.03.2021 - 2022 tarihleri arasında 1102912120 numaralı ZMS(Trf.) Sigorta Poliçesiyle kazalarda araç başına 43.000,00 Poliçe limiti ile sigortalı olduğu gibi, yine davalı sigorta şirketine 20.01.2021 - 20.01.2022 tarihleri arasında 38395074 numaralı Genişletilmiş Beyaz Kasko Sigorta Poliçesi ile 2.500.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere sigortalı olduğunu,

dolayısıyla davalı sigorta şirketi sorumluluğunun ZMS(Trf.) Sigorta Poliçesi kapsamında 43.000,00 TL poliçe limiti ile, Beyaz Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında da ise 2.500.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı olacağını, davalı “... Sigorta” tarafından düzenlenmiş olan “Genişletilmiş Beyaz Kasko Sigorta Poliçesi'ne göre davalıya ait 34 AR 5446 plakalı aracın 38395074 numarası ile 22.01.2021 - 22.01.2022 tarihleri arasında davalı “... İnş. Turz. San. ve Tic.

A.Ş." adına İhtiyarı Mali Mesuliyet Kasko Sigorta Poliçesi ile 2.500.000,00 TL poliçe limiti ile sigortalı olduğunun anlaşıldığını, değerlendirmesi mahkemeye ait olmak üzere.

İhtiyarı Mali Mesuliyet Kasko Sigorta Poliçesi olan araçların ZMS(Trf.) Sigortalı oldukları poliçede belirtilen limitin tüketilmesi durumunda karşı araçta meydana gelen tazminat tutarından aracın Genişletilmiş Kasko Sigortalı olduğu şirketlerin sorumluluğunun olduğu yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Dava dışı Anadolu Sigorta AŞ'ne müzekkere yazılmış 34 AR 5446 plakalı aracın 25.05.2021 tarihinde geçirmiş olduğu kaza nedeniyle 43.000,00 TL değer kaybı ödemesinin yapıldığı bildirilmiş ve ekte gönderilen zmms sigorta poliçesinin incelenmesinde maddi hasar bakımından araç başına teminat limitinin 43.000,00 TL olduğu görülmüştür.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava, davacının maliki olduğu aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle araçta meydana geldiği iddia edilen bakiye değer kaybının tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davada kusur oranlarının ne olduğu, araçta değer kaybının bulunup bulunmadığı ve miktarının ne olduğu, davalıların bu taleplerden sorumlu olup olmadığı noktalarında toplanmıştır. 6098 sayılı Borçlar Kanunun 49 ve devamı maddelerinde haksız fiil sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu zararın ne şekilde hesaplanacağı ve kimin ne şekilde sorumlu olduğu devamı maddelerde açıklanmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun hükümlerine göre, trafik kaydı "işleten"i kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur.

Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85/1 maddesinde motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veyahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işleteninin sorumlu olacağı, aynı yasanın 85/son maddesinde ise işleten veya araç işleticisi teşebbüs sahibinin, araç sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olacağı öngörülmüştür.

Aracın trafik kaydı itibariyle maliki olan davalının aracın işleteni olmadığı yönünde karinenin aksini gösterir dosyada delil bulunmamaktadır. Bu nedenlerle olaya tam kusurla sebep olmuş araç sürücüsü , aracın kayıt maliki olarak işleteni müşterek ve müteselsilen sorumludur. Kazada davalı sürücünün %100 oranında kusurlu olduğunun kusura ilişkin bilirkişi raporu ile belirlendiği, davalı sürücünün ve araç malikinin zarardan sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Kara taşıtları kasko sigortası gerçekleşen riziko dolayısıyla sigorta ettirenin motorlu aracında meydana gelen zararı karşılamayı amaçlayan bir mal sigortası türüdür. 6102 sayılı T.T.K. 1429 maddesi uyarınca; sözleşmede aksine hüküm bulunmadıkça sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan faydalanan kimsenin yahut fiillerinden hukuken mesul bulundukları kimselerin kusurlarından doğan hasarları tazmin ile sorumludur.

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın, sigorta teminatının kapsamını belirleyen 1. maddesine göre, bu tür sorumluluk sigortasını yapan sigortacı, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını poliçede yazılı hadlere kadar temin etmekle yükümlüdür.

Dava dışı Anadolu Sigorta AŞ'ne müzekkere yazılmış 34 AR 5446 plakalı aracın 25.05.2021 tarihinde geçirmiş olduğu kaza nedeniyle 43.000,00 TL değer kaybı ödemesinin yapıldığı bildirilmiş ve ekte gönderilen zmms sigorta poliçesinin incelenmesinde maddi hasar bakımından araç başına teminat limitinin 43.000,00 TL olduğu görülmüştür. Dolayısıyla aşan kısım yönünden davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilebilecektir.

Dosyaya toplanan deliller ve son bilirkişi raporuna göre davacıya ait araca davalı gerçek kişinin sürücüsü , davalı şirketin maliki olduğu , davalı sigorta şirketinin ise genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortaladığı aracın çarpması sonucu meydana gelen kazada davacı aracının hasarlandığı, emsallerine göre değerinden reel piyasa koşularına göre 130.000,00 TL kaybettiği, reel piyasa şartlarına göre yapılan hesaplama yöntemi ile zarar hesabı dosyaya uygun görülmüştür.

Dava dışı sigorta şirketince yapılan ödemenin mahsubu ile bakiye zararın 87.000,00 TL olduğu açıktır. Hal böyle iken, davacı vekilinin dava dilekçesinin incelenmesinde davasını kısmi dava olarak açtığı davasını öncelikle 1.000,00 TL üzerinden harçlandırmıştır. Dava tarihi itibariyle davalılar bu bedelden müşterek ve müteselsilen sorumludur.

Davacı vekili davasını davalı sigorta şirketi dışındaki davalılar yönünden 10.11.2023 tarihinde ıslah etmiş davalılar vekili süresinde ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı itirazında bulunmuştur. Kısmi davada zamanaşımı yalnızca dava edilen kısım kesilir. Henüz açılmayan (saklı tutulan) ve daha sonra ıslahla arttırılan bölüm için zamanaşımı işlemeye devam eder. Davaya konu maddi hasarlı kaza 25.05.2021 tarihinde meydana gelmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Zamanaşımı başlıklı 109/1. maddesi "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar." hükmünü içermektedir. Islah edilen bedel yönünden ıslah tarihinden önce zamanaşımını kesen neden olduğuna ilişkin delil sunulmamıştır.

Arabulucuya başvuru zamanaşımını durduran nedenlerden arabuluculuk aşamasında geçen sürenin hesaba katılmasıyla dahi ıslah tarihi itibariyle davaya konu trafik kazası sonucu davacının ıslah ettiği talep yönünden taleplerin zamanaşımına uğradığının kabulü gerekmiştir.

Islah öncesi talepler yönünden ise zamanaşımı dolmadığından ve bu yönde itiraz da olmadığından maddi tazminat taleplerinin kabulü gerekmiş olup fazlasının zamanaşımı nedeni ile reddi ile maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren araç ticari olmakla avans faizi işletilmiştir.

Tüm bu nedenlerle davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.