Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/258 K.2024/642

... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/258

KARAR NO : 2024/642

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 13/04/2023

KARAR TARİHİ : 02/10/2024

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin akaryakıt dağıtım şirketi olarak ticari faaliyet gösterdiğini, taraflar arasında.... .... .... tarafından müvekkili şirket alacaklarının ödenmemesi üzerine ... 19. İcra Müdürlüğü'nün 2022/20868 Esas sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığını, takibin itirazla durduğunu, alacağın henüz ödenmediğini, ariyet olarak verilen emtianın iade edilmediğini ileri sürerek, davalının icra takibine itirazın iptaline, takibin devamına, inkar tazminatının hükmedilmesine karar verilmesini istemiş ve ıslah isteminde bulunarak 77.820,00 TL ariyet verilen emtia bedelinin fesih tarihinden itibaren %4 faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacı tarafından açılan dava ve davaya konu icra takibinin haksız olduğunu, davacıya herhangi bir borçlarının bulunmadığını, borçların ödenmesinde temerrüte düştüğü ve bayilik sözleşmesine aykırı olarak uzun süre akaryakıt alınmadığı iddialarının gerçek dışı olduğunu, davacı tarafın davalı şirkete akaryakıt satışını durdurarak iş yapmasını engellediğini, akaryakıt talep sistemi üzerinden talep edilmesine rağmen davalı şirkete akaryakıt onayının verilmediğini, EPDK kuralları gereği akaryakıt firmalarından akaryakıt ikmali yapılamadığı için satış gerçekleştiremediğini,

davacının kusuru sonucu sözleşme fesih maddesini uygulamak amacıyla akaryakıt onayının verilmediğini, bu sebeple haklı fesih şartlarının oluşmadığını, sözleşme gereği her istasyon için ayrı olarak 500.000,00 TL akaryakıt limiti, 150.000,00 TL gaz limiti dolmadan sistem tarafından ret bildirimi verilemeyeceğini, ...ile ... arasında 13 Nisan 2022 tarihinde dava konusu takibin dayanağı cari hesap alacağına karşılık senet verildiğini, borcun üstlenildiğini, garantörlük sözleşmesi imzalandığını,

garantörlük sözleşmesine ek senetlerin takibe koyulduğu ve ... bakımından takibin kesinleştiği dikkate alındığında davanın dayanağı davacının icra takibine konu alacak iddiasının hukuki dayanaktan yoksun mükerrer bir takip olduğunu, davacı şirketin herhangi bir alacağı bulunmamasına rağmen davalı taraftan faiz talep ettiğini, işbu hususa karşı davacı tarafın gönderdiği ödeme emrine itiraz edildiğini, davacının faize ilişkin taleplerinin reddinin gerektiğini savunarak, davanın öncelikle usulden, aksi kanaatte ise esastan reddini istemiştir.

KANITLAR

Davalı şirketin ticaret sicil dosyası getirtilip incelenmiştir.

... 19. İcra Müdürlüğü'nün 2022/20868 Esas sayılı dosyası getirtilmiş, takip alacaklısının davacı, takip borçlusunun davalı olduğu, iki ayrı lisans sözleşmesine bağlı olarak 791.447,04 TL cari hesap alacağı ile 289.141,98 TL işlemiş faiz alacağı üzerinden takip başlatıldığı, takibin ... 19. İcra Müdürlüğünün 2022/6082 ve 2022/7338 Esas sayılı dosyaları ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile başlatıldığı, dayanak olarak lisans sözleşmelerinin gösterildiği, takibin itirazla durduğu ve işbu itirazın iptali davasının süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Arabuluculuk anlaşamama tutanağı ibraz edilmiştir.

08/01/2020 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmeleri sunulmuştur.

Ariyet malzeme teslim tutanağı ibraz edilmiştir.

Ariyet malzemelerine yönelik fatura örnekleri sunulmuştur.

13/04/2022 tarihli Garantörlük Sözleşmesi örneği ibraz edilmiştir.

Taraflarca karşılıklı keşide edilen ihtarname suretleri sunulmuştur.

Samsun İcra Dairesi 2023/123797 Esas sayılı dosyası getirtilip incelenmiştir.

Davaya konu istasyonun bulunduğu yerde talimat mahkemesi kanalı ile makina mühendisi bilirkişi vasıtası ile keşif yapılmış, düzenlenen raporda; davaya konu istasyonda davacı tarafından davalıya teslim edildiği bildirilen ariyet malzemelerinden hiçbirisinin bulunmadığı, bunların dava tarihi itibariyle toplam değerlerinin 77.820,00 TL olabileceği hususları görüş olarak açıklanmıştır.

Talimat mahkemesi kanalı ile davalı ticari defter ve kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişi vasıtası ile inceleme yaptırılmış, işbu raporda; davalının ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutuldukları, taraflar arasındaki ticari ilişkinin 28/01/2022 tarihinde sona erdiği, bu tarih itibariyle davalının davacıya 2.289.120,53 TL borçlu olduğunun tespit edildiği yönleri bildirilmiştir.

Mahkememizce nitelikli hesap ve mali bilirkişiden oluşturulan bilirkişi kurulundan davacının ticari defter ve kayıtları ile dosya üzerinde inceleme yapılarak rapor alınmış, anılan raporda; daha önce düzenlenen raporların incelendiği, taraflar arasındaki bayilik sözleşmeleri ile çekilen ihtarnamelerin irdelendiği, hükümlerin tartışıldığı bildirilerek, davacının ticari defter ve kayıtlarının açılış ve kapanışların usulüne uygun yapıldığı, 2022 yılında ticari ilişkinin sona erdiği, buna göre davacı alacağının 816.363,04 TL alacaklı görüldüğünün tespit edildiği, icra takibinde daha az alacak talep edildiği,

davalı defter ve kayıtlarında davacı alacağının daha fazla görüldüğü, davacının icra takibindeki 791.447,04 TL alacağı için takip talebi ile bağlı kalınacağı, sözleşmenin 6.maddesi uyarınca temerrüt faizinin belirlendiği, davacının fatura tarihinden faiz talep etme hakkının olduğu, ancak davacının son fatura tarihi esas alınarak faiz hesabı yaptığı, buna göre davacının işlemiş faiz alacağının talepten daha fazla olmak üzere 294.418,30 TL hesaplandığı, yine davacının talebi ile bağlı olunması gerektiği, ek raporda ise, rapora itirazların yerinde olmadığı, işbu icra takibinin 26/12/2022 tarihli bulunduğu,

Samsun İcra Müdürlüğü takibinin 22/03/2022 tarihli olduğu, Samsun takibinin işbu takipteki davalı borcunun değiştirmediği hususları görüş olarak bildirmişlerdir.

GEREKÇE

Dava, bayilik sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali ve alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta, taraflar arasında 08/01/2020 tarihli iki ayrı bayilik sözleşmesi imzalandığı, anılan sözleşmelerde tarafların karşılıklı hak, yetki ve sorumlulukların belirlendiği, sözleşmelerin karşılıklı ifa edilmeye başlandığı, davalının ödemede gecikmelerinin olduğu, sonradan protokoller yapıldığı, garanti sözleşmesinin imzalandığını, davacının 05/12/2022 tarihli ihtarı ile ödemedeki gecikme, bono ve çeklerin karşılıksız çıkması ile akaryakıt alımında gecikmeyi gerekçe göstererek sözleşmeyi fesih ettiği, bakiye alacak ile ariyetten kaynaklı alacağı talep ettiği, icra takipleri başlattığı, dava konusu icra takibinin de yapıldığı,

anılan takibin itirazla durduğu, işbu itirazın iptali davasının süresinde açıldığı ve aynı zamanda ariyet olarak verilen emtia bedelinin tahsilinin talep edildiği hususları uyuşmazlık konuları değildir.

Çekişme, taraflar arasındaki bayilik sözleşmelerinin feshi dolayısıyla, takip ve dava tarihleri itibariyle davacının cari hesap alacağının olup olmadığı, varsa miktarı ile ariyet olarak verildiği ileri sürülen emtiadan kaynaklı alacağının bulunup bulunulmadığı yönlerinde toplanmaktadır.

İddia, savunma, toplanan kanıtlar, bayilik sözleşmeleri, garantörlük sözleşmesi, karşılıklı çekilen ihtarnameler, takip dosyaları, ariyet teslimine ilişkin tutanak, tarafların ticari defter ve kayıtları, mahallinde yapılan keşif ve düzenlenen bilirkişi raporları kapsamından anlaşılacağı üzere, taraflar arasında Tekkeköyü İlçesinde işletilecek akaryakıt istasyonları ile ilgili sözleşmeler imzalandığı anlaşılmaktadır.

Bu sözleşmeler kapsamında, tarafların süreçte protokol düzenlendikleri, garantörlük sözleşmesi imzaladıkları, karşılıklı ihtarname çektikleri, davacının 05/10/2022 tarihli ihtarnamesi ile sözleşmeyi fesih ettiği ve ticari hesap ile yatırımlardan ve ariyetlerden kaynaklı alacağın ödenmesini talep ettiği dosya kapsamında anlaşılmaktadır. Fesih ihtarnamesi davalıya tebliğ edilmiştir.

Takip talebinde davacı taraf iki ayrı bayilik sözleşmesine bağlı olarak 791.447,04 TL cari hesap alacağı ile 289.141,98 TL işlemiş faiz alacağı talep etmiştir. Ancak, gerek davacının gerekse davalının ticari defter ve kayıtlarında davacı alacağının daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, asıl alacak itibariyle taleple bağlı kalınmış ve davacının bu miktar alacağı olduğu sonucuna varılmıştır.

Taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin 6. maddesinde, satışın peşin yapılacağı, vadenin belli olduğu, akdi faiz olarak da ayrıca aylık %4 oranında temerrüt faizinin kararlaştırıldığı, bu temerrüt faizinin cari hesap alacağına ilişkin olduğu, davacının keşide ettiği ihtarnamenin tebliğ tarihi, yine davacının talebi ile takip tarihi esas alındığında davacının işlemiş faiz alacağının takip talebindeki işlemiş faiz alacağından daha fazla olduğu sonucuna varıldığından işlemiş faiz alacağının 289.141,98 TL olduğu kabul edilmiştir.

Davacının icra takibine koyduğu alacak belli ve bilinebilir niteliktedir. Başka bir ifade ile bu alacak, likittir. Dolayısıyla davacının inkar tazminatı talebinin de koşulları oluştuğu sonucuna varılmıştır. Öte yandan, sözleşmeye konu emtianın davalıya ariyet olarak teslim edildiği sabittir. Anılan emtiayı bir bütün olarak davacıya iade etmekle yükümlüdür. Ne var ki, teslim edilen emtia mevcut değildir. Davalı, iadeyi kanıtlamalıdır.

O halde, davacının dava tarihindeki bu emtianın değerini talep etmesi yerindedir. Bilirkişi kanalı ile yapılan inceleme sonucu düzenlenen, dosya kapsamında uygun ve denetime elverişli raporda emtianın değeri 77.820,00 TL olarak belirlenmiştir.

Anılan alacak kalemi bakımından, sözleşmedeki akdi faiz geçerli olmadığı için davalının temerrüte düştüğü tarih itibariyle avans oranında temerrüt faiziyle tahsili gerektiği sonucuna varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

E¸

Üye ...

E¸

Üye ...

E¸

Katip ...

E¸