Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/896 K.2024/236

Mahkememizde görülmekte olan tanıma ve tenfiz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin Çin Halk Cumhuriyeti Hong Kong Ticaret Sicilinin 1453731 sicil numarası ile kayıtlı, Hong Kong- Çin Halk Cumhuriyeti'nde bulunan yabancı bir şirket olduğunu, inşaat ekipmanı tedarikçilerinden biri bulunduğunu, müvekkilinin, davalı ile akdettikleri 01.12.2014 tarihli satış sözleşmesi kapsamında SWDMBBSA tipi sondaj makinesi ve aksesuarlarını teslim etme borcunu üstlendiğini, davalının da buna karşılık 660.000 USD bedel ödemeyi taahhüt ettiğini, müvekkilinin ürünleri teslim etmesine rağmen davalının ödeme yapmadığını, taraflar arasında 2. satış sözleşmesi imzalandığını, yine ödeme yapılmadığını,

bunun üzerine Çin Uluslararası Ekonomi ve Ticaret Tahkim Komisyonu nezdinde tahkim davasının açıldığını, hakem heyetinin davalının borçlarını ödemediğini tespit ederek ödemesi yönünde karar tesis ettiğini, anılan kararın tenfiz koşullarının gerçekleştiğini ileri sürerek, hakem kararının tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davaya konu tahkim yargılaması, hakem seçimi ve tahkim kararının Türk Mahkemelerince re'sen gözetilmesi gereken hukuki dinlenilme hakkına ve Türk kamu düzeni kurallarına açıkça aykırı olduğunu, tahkim yargılaması aşamasında müvekkiline hiç bir tebligat veya bildirim yapılmadığını, borcunun olmadığını, fazladan ödeme yapıldığını savunarak, tenfiz talebinin reddine karar verilmesini istemiştir.

KANITLAR

Davacı taraf, taraflar arasındaki sözleşme asılları ve tercümelerini sunmuştur. ... Tahkim kararı ve onaylı tercümesi mahkememize ibraz edilmiştir. Tahkim mahkemesinin yaptığı yazışmalar ile davalıya yapılan tebliğlere ilişkin belgeler ve tercümeleri dosyaya sunulmuştur.

GEREKÇE

Dava, yabancı hakem kararının tenfizi istemine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta yabancı menşeli davacı ile davalı şirket arasında satım sözleşmesi bulunduğu, anılan satım sözleşmesi uyarınca davacının, davalıya iş makinesi ve aksesuarlarını satışını üstlendiği, davalının da bedel ödemeyi taahhüt ettiği, aralarında uyuşmazlık çıktığı, ikinci satış sözleşmesinin imzalandığı, her iki satış sözleşmesinde de hakem şartının olduğu, davacının ... nezdinde uyuşmazlığın çözümü için tahkim yargılamasına başvurduğu, tahkim yargılaması sonucu karar tesis edildiği ve anılan kararın tenfizi için işbu davanın açıldığı hususları uyuşmazlık konusu değildir.

Çekişme, taraflara ilişkin olarak tesis edilen yabancı hakem kararının tenfizi koşullarının olup olmadığı yönünde toplanmaktadır.

Davacı taraf, her ne kadar Çin Halk Cumhuriyeti menşeli yabancı bir tüzel kişilik ise de ülkemizle anılan ülke arasında bulunan adli yardım anlaşması nedeniyle teminattan muaf olduğu için teminat alınmamıştır.

İddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından, taraflar arasında satım sözleşmeleri bulunduğu, davalının alıcı, davacının da satıcı olduğu, satım bedeli konusunda uyuşmazlık çıktığı, sözleşmede uyuşmazlık çıkması halinde tarafların Çin Uluslararası Ekonomi ve Ticaret Tahkim Komisyonuna başvurabileceği, tahkim kuruluşu kararının kesin ve bağlayıcı bulunduğunun kararlaştırıldığı, davacının satım bedelinin tahsili konusunda tahkime başvurduğu, davalı tarafa gerekli davetiyelerin sözleşmedeki adresine çıkarıldığı, her aşamada tebliğlerin yapıldığı, hakem kuruluşunun bu tebliğleri esas alarak ve sürelere riayet ederek karar tesis ettiği, davalının aşamalarda hiç yer almadığı anlaşılmaktadır.

Mevzuatımızda yabancı hakem heyetinin tenfizi esas olarak 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 60-63. maddelerinde düzenlenmiştir.

Ancak, Ülkemiz “Türkiye’de Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkındaki 10 Haziran 1958 tarihli New York Sözleşmesi”ne taraf olmuş, anlaşmanın onaylanmasına dair Kanun 08.05.1991 tarih ve 3731 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girdiğinden, Anayasamızın 90. maddesi uyarınca iç mevzuatımız haline gelmiştir. O halde, yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizinde bu sözleşme hükümlerinin öncelikle uygulanması gerekecektir.

Yabancı bir hakem kararının Ülkemizde tenfizine karar verilebilmesi için, öncelikle tenfizi istenen kararın yabancı hakem kararı olması, hakem kararının kesinleşmesi ve icra kabiliyeti kazanması veya taraflar için bağlayıcı olması (iptal edilmemiş olması veya icranın geri bırakılmamış olması), taraflar arasında tahkim anlaşmasının bulunması, aleyhine karar verilen tarafın hakem tayininden veya tahkim yargılamasından haberdar edilmesi, uyuşmazlığın tahkime elverişli bulunması ve hakem kararının tenfiz devletinin kamu düzenine aykırı olmaması gerekmektedir.

Dava konusu olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, satım sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı, davalının edimini yerine getirmediğine ilişkin olarak alacak davası niteliğindeki davasını tahkimde açmıştır. Bu haliyle uyuşmazlığın tahkime elverişli olduğu anlaşılmaktadır. Kararın bu niteliği dikkate alındığında, tenfizinin Ülkemiz kamu düzenine aykırılığı bulunmadığı sabittir. Taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde tahkim şartı da ayrıca ve açıkça düzenlenmiştir.

Tahkim yargılaması sürecinde davalı tarafın gerek sözleşmede gerekse dava dilekçesinde belirttiği adrese Pekin hızlı kurye servisi ile tebligatların yapıldığı, bu tebligatları kontrol edilerek ve sürelere uyarak tahkim kuruluşunun karar tesis ettiği, yapılan tebligatların sahteliğinin savunulmadığı, davalı şirket yargılamadan usulüne uygun haberdar edilmediklerini, savunma haklarının sınırlandırdığı savunmuş ise de; sözleşmede yer alan tahkim şartında tahkim yargılanmasına ilişkin tebligatların şekline ilişkin bir hüküm bulunmadığı, kararın taraflar arasında bağlayıcı nitelik taşıdığı,

mahkememizce esas incelemesi da yapılamayacağı, tenfiz koşullarının oluştuğu sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.