Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/422 K.2022/98

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firma tarafından işletilen akaryakıt istasyonunun davalı ... şirketi tarafından Akaryakıt Paket Poliçesi ve bağlantılı diğer poliçeler ( 10239197 ve devamında 10429968 nolu poliçeler) ile sigortalandığını, söz konusu poliçelerde emniyeti suistimal klozunun bulunduğunu, akaryakıt istasyonunda kasa sorumlusu ve iş yeri muhasebecisi olarak çalışan ...'ın zimmetine para geçirdiğinin tespit edilmesi üzerine iş akdinin sonlandırıldığını , kayıtlarda inceleme yapıldığını,

şahsın 19.11.2012 ve 28.11.2012 tarihlerinde kendi el yazısı ile yazdığı yazılar ile 17.500,00TL ve 50.000,00TL 'yi zimmetine geçirdiğini ikrar ettiğini, şirket kayıtlarında bağımsız serbest mali müşavire yaptırılan inceleme sonucunda şüphelinin 138.588,39TL yi zimmetine geçindiğinin tespit edildiğini, suç duyurusunda bulunulması üzerine Savcılık tarafından yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde 125.584,40TL yi zimmetine geçirdiğinin bulunduğunu, hakkında Ankara ...

Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile dava açıldığını , Eylemlerin varlığı tespit edilir edilmez davalı ... şirketine ihbar yapıldığını, 2013000488 nolu hasar dosyası açıldığı halde müvekkili şirkete ödeme yapılmadığını , 28.01.2013 tarihli yazı ile PGŞ B8.4 gereğince poliçenin iptal edildiğinin bildirildiğini, olayın meydana gelişinde müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığını bildirerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 113.025,96TL 'nin hasar başvuru tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; Sigorta sözleşmesinde sucun işlendiğinin sabit olması halinde sigortalıya ödeme yapılacağına dair bir hüküm bulunmadığını, ceza yargılamasında beraat kararı verilmiş olmasının hukuk hakimini bağlamayacağını ve davalının tazminat yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağını bildirerek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ CEVABI

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirkete ait Akaryakıt istasyonunun müvekkili tarafından 29.11.2011-2012 tarihleri arasında paket poliçe ile sigortalandığını, 28.11.2012 tarihinde yapılan hasar ihbarı üzerine .... sayılı hasar dosyasının açıldığını, yapılan araştırmada suçun işlendiğine dair kesin kanaat oluşmadığından Ankara ...

Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile suçun işlendiği sabit olana kadar tazminat ödenmemesine karar verildiğini , ceza mahkemesinin mahkumiyet kararlarının hukuk hakimini bağlayacağını, sucun işlendiği ve sigortalının poliçe ile teminat altına alınan riske uygun bir zarara uğradığı kesinleşmemiş olduğundan bu aşamada ödeme yapılmasının sebepsiz zenginleşmeye yol açacağını, zararın miktarını ispat yükünün sigortalının sorumluluğunda olduğunu,

talep edilen bedelin fahiş olduğunu kabul anlamına gelmemek kaydıyla ekspertiz tarafından 46.036,95TL zarar tespit edildiğini ve talep edilebilecek en yüksek tazminat bedelinin bu bedel olduğunu bildirerek çılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava iş yeri sigorta sözleşmesinde kaynaklanan maddi tazminat davası niteliğindedir.

Davacı tarafından iş yerinde meydana gelen Emniyeti Suistimal olayı nedeni ile poliçe kapsamında uğranılan zararın tazmini talep edilmektedir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık hasarın meydana gelip gelmediği hususunda toplanmaktadır.

Davacı şirket ile davalı ... şirketi arasında davacıya ait iş yerini 29.04.2011-2012 ve 08.05.2012-2013 dönemlerini kapsayan Akaryakıt Paket Poliçesi imzalanmış, 20.04.2011-2012 dönemini kapsayan poliçede emniyeti suistimal riski için olay başına 5000,00TL yıllık 10.000,00TL , 08.05.2012/2013 dönemini kapsayan poliçede emniyeti suistimal riski için olay başına 70.000,00TL yıllık 140.000,00TL teminat limiti belirlenmiş, davacı tarafından 28.12.2012 tarihinde davalı ... şirketine baş vuru yapılmış, sigorta şirketi tarafından hasarın meydana geldiğine kesin kanaat getirilmediğinden talebin reddine karar verilmiştir.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının .... soruşturma nolu iddianamesi ile Şüpheli ... hakkında 23.03.2006 tarihinden itibaren müşteki ... m tüm mali işlerini yaptığı, kasa sorumlusu ve muhasebecisi olduğu, 01.01.2011- 12.11.2012 tarihleri arasında ayrıntısı bilirkişi raporunda belirtildiği şekilde, müşteki banka hesaplarından çektiği paraları kasaya eksik teslim edere, veya hiç teslim etmeyerek, kasadan yapılmamış ödemeleri yapılmış gibi göstererek, işten ayrılırken kasada bulunan parayı teslim etmemek sureti ile toplam 125.584,40-TL yi zimmetine geçirmek sureti ile görevi kötüye kullanma suçunu işlediğinin, şirket ticari defter ve belgeleri, bilirkişi raporuyla anlaşıldığı" gerekçeleri ile cezalandırılmasını talebi ile dava açılmıştır.

Ankara ...Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında " katılanın sanık üzerinde kalan bir alacağının olmadığı madden saptandığına göre sanığın atılı sucu işlemesinin yasal acıdan mümkün olmayacağı, huzurda yaptığı savunmanın o anlık mahkeme heyecanı yada yanlış anlatım teşkil ettiği sonuç ve kanaatına varıldığından " sanığın beraat ine karar verildiği, hükmün Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 24.10.2017 tarih 2015/5348-2017/21131 sayılı kararı ile bozulduğu , bozma kararı sonrasında dosyanın 2017/926 esas numarası aldığı ve sanığın hizmet nedeni ile görevi kötüye kullanmak sucundan cezalandırılmasına karar verildiği,

hükmün temyiz edildiği ve Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 09.06.2020 tarih 2018/7655-2020/5205 sayılı kararı ile " uzlaştırma işlemleri yapıldıktan sonra sonuca göre karar verilmesi gerektiği," gereğine değinilerek bozulduğu, bozma sonrasında dosyanın mahkemenin 2020/671 esasına kaydının yapıldığı, mahkemece sanığın cezalandırılmasına karar verildiği ve karanı temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Dosyada mevcut davalı ... şirketi tarafından alınan ekspertiz raporunda ekspertiz tarafından poliçengıç tarihi olan 08.05.2012 tarihinden önceki hasar 66.210,31TL , poliçenin başlangıç tarihi olan 08.05.2012 tarihinden sonraki hasar 112.247,26TL olarak belirlenmiş ve hasar ödemesinin yapılması için mahkeme sonucunun beklenmesi hususu sigorta şirketinin taktirine bırakılmıştır.

Mahkememizce alınan 10.01.2014 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacıya ait, ....adresinde bulunan, faaliyet alanı akaryakıt servis istasyonu olan işyerinin, davalı tarafından muhtelif risklere karşı, 08.05.2012- 2013 vade tarihli, akaryakıt paket poliçe ile sigorta güvencesi altına alınmış olup, emniyeti suistimal riski için; olay başı 70.000,00-TL ve yıllık 140.000,00-TL teminat limiti tanımlandığı, davacının bir önce ki döneme ait; 29.04.2011- 2012 vade tarihli akaryakıt paket poliçesi de, davalı tarafından tanzim edilmiş olup, bu poliçede; aynı şartlarda teminat verilmiş, emniyeti suistimal klozu teminat limitleri olay başına 5.000,00-TL ve yıllık 10.000,00-TL olarak tespit edildiği,

Davacı tarafın ; 20.09.2011- 12.11.2012 tarihleri arasında oluştuğunu beyan ettiği, zararın tazminini talep ettiği ve bu zararlar ise iki farklı poliçe dönemine tekabül etmekte olduğu, ilk poliçede olay başına limit 5.000,00-TL, ikinci poliçede; 70.000,00-TL olduğu, bu durumda davacı her halükarda; 29.04.2011- 2012 vade tarihleri arasında meydana gelmiş zararları için 5.000,00-TL, 08.05.2012- 2013 tarihleri arasında meydana gelmiş zararları için 70.000,00-TL talep edebileceği , 07.05.2012 tarihinde meydana geldiği iddia edilen 17.000,00-TL lik zarar herhangi bir poliçenin vadesi dahilinde olmadığından, talep konusu yapılamayacağı,

Ancak Riskin gerçekleştiğine ilişkin iddia ve gerek savcılık bilirkişi raporu ve gerek eksper raporu, başlangıçta davacının, bağımsız SMMM nin incelemesi ile hazırlattığını beyan ettiği listeye dayanmakta, bu liste ise. Ceza Dosyası bilirkişi raporunda; “sanığın imzasını taşımayan ve resmi niteliği olmayan" belgeler olarak tanımlanan "günlük kasa raporu" olarak bahsedilen, dosya kapsamında bilirkişi heyetine tevdii edilmemiş bulunan evraklara dayanmakta, ...

Ceza Mahkemesi Bilirkişi raporuna göre, bu liste ticari defterlerle teyit edilememekte olup poliçe özel şartlarında; zarara uğratan fiilin / rizikonun suç olması gerektiğine dair bir ibare bulunamamakla birlikte, Ceza Mahkemesi beraat kararı doğrudan rizikoya ilişkin olup.

"KATILANIN, GERÇEKTE SANIK ÜZERİNDE KALAN BİR ALACAĞI OLMADIĞI MADDEN SAPTANDIĞINA GÖRE, SANIĞIN KENDİSİNE YÜKLENEN SUÇU İŞLEMESİNİN YASAL AÇIDAN MÜMKÜN OLMAYACAĞI” gerekçesi içerdiğinden ve zararın varlığının ve miktarının da net olarak ortaya konulduğu sonucuna da varılamadığından. Ceza yargılaması neticesinin bekletici sorun yapılması gerektiği görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca alınan bilirkişi raporu , ekspertiz raporu, ceza dosyası , Anayasa Mahkemesini makul sürenin aşılmasına ilişkin kararı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında imzalanan 29.04.2011- 2012 vade tarihli ve 8.05.2012- 2013 vade tarihli poliçelerde emniyeti suistimal klozunun bulunduğu , bu klozla "sigortacının;

sigortalının emrinde veya hizmetinde çalıştırdığı kişi/ kişilerin sigortalı ile iş akdinin devam ettiği süre içerisinde, sigortalıya ait nakit ve kıymetli evrakını, kast veya kötüniyetli hareketle emniyeti suistimal halleri neticesinde, sigortalının uğradığı zararı muafiyet hükmü saklı kalmak kaydı ile poliçede yazılı olay başı ve yıllık toplam limite kadar temin edeceği, her bir hasarda ödenecek tazminat tutarı üzerinden % 10 oranında muafiyet uygulanacağının" düzenlendiği, Teminatın geçerli olabilmesi için yerine getirilmesi gereken şartların;

a)Emniyeti suistimalin poliçenin süresi içinde ve emniyeti suistimal yapan kimsenin işyerinde aralıksız bîr şekilde çalıştığı süre içinde yapılmış olması,

b) Emniyeti Suistimalin, fiili işleyen kimsenin ölümü, işten çıkarılması veya emekliye ayrılması hallerini takiben en geç 6 ay ve her şekilde poliçenin sona erme tarihini takiben 3 ay içinde ortaya çıkmış olması,

c) Sigortalının; emrinde ve hizmetinde çalıştırdığı kişilere teslim ettiği nakit ve kıymetli evrakın, muhafazası ve kontrolü için gerekli her türlü tedbir almakla yükümlü olduğu,

d) Herhangi bir suistimalin veya kötü fiilin meydana gelmesi veya böyle bir fiili tahakkuk edeceğine dair kafi delilin mevcut olması halinde ve hatta fiil şirketçe bir tazminatın tediyesini icap ettirmeyecek olsa dahi, durumun derhal sigortacıya bildirileceği ve sigortacının mevzu bahis kişilerin müteakip fiillerinden mesul olmayacağı,

e) Bu poliçe tahtında bir tazminatın tediyesini icap ettirecek herhangi bir vakanın meydana gelmesi halinde sigorta ettirenin, sigortacıya suçlulara karşı dava açmasını, takip ve tahsilde bulunabilmesini temin edecek her türlü evraktı vermeyi taahhüt ettiği,

f) Sigortacı tarafından herhangi bir tediyede bulunulmadan evvel, sigortalının hasar hakkındaki her türlü ayrıntıyı ve kat'i hasar miktarını sigortacıya bildirileceği,

g) Hasardan sonra suistimal yapan personelin tekrar sigortası söz konusu olmadığından bu personele ait teminat miktarının toplam sigorta miktarından tenzil edileceği" olduğu,

poliçe özel şartlarında; zarara uğratan fiilin / rizikonun suç olması gerektiğine dair bir ibare bulunamadığı gibi ceza dosyasında sanığın cezalandırılmasına karar verildiği bu şekilde poluçe şartlarının gerçekleştiği , TTK m 1409 hükmü gereği Sigortacı; sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğu ,sigorta ekspertiz raporunda zararın 20.09.2011- 12.11.2012 tarihleri arasında 66.210,31TL , 08.05.2012- 2013 tarihleri arasında 112.247,26TL olarak belirlendiği, savcılık raporunda belirlenen zararın 125.588,40TL olduğu,

sigortacının zarardan sigorta limiti ile sorumlu olması ve her iki raporda da zararın sigorta limitlerinin üzerinde belirlenmesi nedeni ile davalı şirketin poliçe limitleri ile sorumlu olacağı anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · E-İmza Hakim ... · E-İmza