Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/884 K.2021/961

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

DHMİ Genel Müdürlüğünün 08.06.1984 tarih 233 sayılı KHK hükümlerine tabi olarak kurulan tüzel kişiliğe sahip KİK olduğunu, DHMİ Genel Müdürlüğünün hizmet binası ile işletmekte olduğu havaalanı/meydanlardaki temizlik hizmetlerinin piyasaya yaptırıldığını, Trabzon Havalimanının temizlik hizmetlerinin davalı şirketlere ihale edildiğini, davalılar bünyesinde Trabzon Havalimanında çalışmakta iken iş akitlerine son verildiği iddiasıyla bir kısım işçiler tarafından kıdem, ihbar tazminatı, fazla mesai alacağı, ücret alacağı, yıllık ücretli izin alacağı,

maaş kesintisi alacaklarının tahsili istemiyle açılan davalar ve bu kararların kesinleşmesi neticesinde İcra Müdürlüklerine Genel Müdürlükçe yapılan ödemeler olduğunu , davalılar ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşme eklerinde yer alan teknik şartnamelerin ilgili maddelerinde "Yüklenirinin istihdam ettiği İşçilerin. İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yükleniridir.

Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi bir sorumluluk DHMİ'ne yüklenemez.

Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin Iş Kanunu, SSK mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarda belirlenen tüm hak ve alacaktan, Yüklenici tarafından karşılanır. ÛHMİ bu gibi konularda sorumlu sayılmayacaktır/şeklinde düzenleme bulunduğunu, dava dışı işçilerin açtığı davalar neticesinde ödenen toplam 41.053,98 TL 'nin rücuen tahsilini talep etme zorunluluğu doğduğundan bahisle fazlaya ilişkin haklan saklı kalmak kaydıyla şimdilik, 41.853,98 TL'nın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI ... İNŞ ... LTD ŞTİ'NİN CEVABI : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı yanın, müvekkili ile beraber 6 şirkete karşı çeşitli sözleşmelerden kaynaklanan ve kendileri tarafından muhataplara ödedikleri alacalarının tahsili amacıyla dava açtığını, anılan dava usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, davacı yan tarafından Sayın Mahkemeye sunulan dava dilekçesi incelendiğinde dava konusu oluşturan alacak tutan çeşitli sözleşmelerden kaynaklandığı açıkça belirtildiğini, anılan sözleşmeler incelendiğinde taraflarının davacı dışında değişik şirketler olduğunu, iş bu sözleşme kapsamından davacının ödemiş olduğu ödemelerin yine değişik kişilere yapıldığı dava dilekçesi ve eklerinden açıkça anlaşılmaktadır,

bu sebep ile davalar arasında sanki mecburi dava arkadaşlığı varmışcasına tek bir alacak davası açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilindiği gibi taraflarca imzalanan sözleşmeler sadece ve sadece anılan sözleşmeyi imzalayan taraflara karsı hukuki sorumluluk doğurduğunu, Müvekkili şirketin taraf olmadığı bir sözleşmeye istinaden yapılan ödemenin bu dava ile müvekkillerinden talep edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, kendilerine ödeme yapılan kişiler arasında mecburi dava arkadaşlığı olmadığı gibi dava dilekçesinde yer alan şirketler arasında da mecburi dava arkadaşlığı bulunmadığını, davacı yan,

dava konusunu oluşturan alacaginin tahsilini kolaylaştırmak amacıyla dava taraf sayısını arttırma yoluna gittiğini, örneğin ... isimli çalışana yapılan ödemeyi ancak anılan şahsın çalışmış olduğu şirketlerden (İhaleyi kazanan) ve çalıştığı dönem ile sınırlı ve sorumlu olmak kaydıyla talep etmesi gerekirken tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen talep edildiğini, bu durumun usul ve yasaya aykırı olduğunu, dolayısıyla davacı yan rucü davasını sadece rucü alacağının kaynağını oluşturan sözleşmenin tarafı olan şirkete ve anılan sözleşmedin süresi ile sınırlı olmak kaydı ile açabileceğini,

bu sebeple açılan davanin usul yönünden reddinin gerektiğini, müvekkili şirket aleyhine usul ve yasaya açıkça aykırı olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DİĞER DAVALILARIN CEVABI

Davalılar adına usulüne uygun meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen cevap dilekçesi sunmayarak HMK'nın 128.maddesinde belirtildiği üzere dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılmışlardır.

DELİLLER VE DEĞERLENDİRME

Dava, asıl işveren davacının davalı şirketler nezdinde çalıştırılan işçinin açmış olduğu dava sonrasında ödemek zorunda kaldığı işçilik alacaklarının rücuen tazmini istemine ilişkindir.

Davalı .... ......Ltd. Şti. Aleyhine açılan dava 06.02.2018 tarihli celsede verilen ara kararla bu dosyadan tefrik edilerek ayrı bir esas kayıt edilmiştir.

Davacı vekili tarafından ... Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Aleyhine açılan davadan feragat edilmiş olup buna ilişkin kurum onayının dosyaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı işçilere ödenen kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti, fazla çalışma ve genel tatil ücret alacağından davalıların sorumlu olup almadığı , sorumlu iseler ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir.

Trabzon 1. İş Mahkemesinin dava dosyaları ile Trabzon 2. ve 4. İcra Müdürlüğüne ait takip dosyaları taraflar arasında düzenlenen Genel Temizlik Hizmeti Alımına ait sözleşme ve idare Şartnamesi, ödeme belgeleri getirtilmiş ve dava dışı işçiler ... , .... tarafından işçilik alacaklarının tahsili için dava açıldığı , mahkemece davaların kabulüne karar verildiği , hükümlerin kesinleştiği ve dava dışı işciler tarafından Trabzon 2 ve 4. İcra Müdürlüklerinde alacakların tahsili için takip yapıldığı, takip sonucu işçilik alacaklarının davacı tarafından ödendiği,

Davacı şirket ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı , sözleşmelerin 23. Maddesinde " yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup yüklenici bunlara uymakla yükümlüdür " hükmünün bulunduğu görülmüştür.

Dosyada mevcut deliller üzerinde yapılan inceleme sonucunda hazırlanan denetime elverişli bilirkişi rapor ve ek raporunda özetle : Davacı şirket tarafından işçi ... için Trabzon ... Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasına 4.308,59TL , ... E. sayılı dosyana 5.748,07TL yatırıldığını, ödeme yapılan işçilerin alt yüklenici ... Ltd. Şti, ... Ltd. Şti , ... Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti bünyesinde çalıştığı , davacı tarafından davalı ... Ltd. Şti. İle ... Ltd. Şti. Aleyhine acılan davalardan feragat edildiğinden ödenen bedelin 27.714,44TL lik kısmından davalı ... İnş. Güv. Gıda Temz. Tek. Tur. Eği. İc - Diş Tic. San. Ltd. Şti.'nin ve 2.653,39TL lik kısmından davalı ... İnş. Tic. San. Ltd. Şti. 'nin sorumlu olduğu bildirilmiş ve bilirkişi raporu mahkememezci yeterli bulunmuştur.

Müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir. Yargıtay 13. HD'nin 28.01.2014 tarih ve 2013/22286 E., 2014/2147 K; 25.02.2014 tarih ve 2013/23685 E., 2014/5067 K., sayılı ilamları ile Dairemizin 23.06.2014 tarih ve 3992 E., 4794 K.; 13.11.2014 tarih ve 9000 E., 7235 K; 30.10.2014 tarih ve 1137 E., 677 K; 26.10.2015 tarih ve 5859 E., 6854 K. sayılı ilamları da bu yöndedir.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından ise son işveren sorumludur ( Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 14.09.2020 tarih 2019/1781 - 2020/2747-- 20.02.2020 tarih 2019/541 - 2020/1165 , Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi 08.04.2021 tarih 2017/1127 - 2021/564 sayılı kararları)

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı ... Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davadan feragat edildiğinden bu davalı yönünden davanın feragat nedeni ile reddine, dava dışı işçiler davalı ... Medikel Tem. Elekt. Bas. Nak. Teks. Tic. Ltd. Şti. ve ... Sosyal Hizm. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. Bünyesinde çalışmamış olduklarından bu davalılar aleyhine açılan davaların esastan reddine ve davacı şirket ile davalılar ... İnş. Güv. Gıda Temz. Tek. Tur. Eği.

İc - Diş Tic. San. Ltd. Şti. ile ... İnş. Tic. San. Ltd.

Şti. arasında imzalanan sözleşme ve eki teknik şartnamelerde işcilerin kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretlerinin ödenmesinden yüklenicinin sorumlu olacağına ilişkin hükümlerin bulunduğu , davacı şirket tarafından dava dışı işçi lere ödenen kıdem tazminatından tüm alt işverenlerin işciyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak üst işverene karşı , sorumlu olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar varmak gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.