Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/712 K.2021/188

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı ... Genel Müdürlüğü' nün, 08.06.1984 tarihli ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi olarak kurulmuş tüzel kişiliğe sahip bir kamu iktisadi kuruluşu olduğu, ...

Genel Müdürlüğünün işletmekte olduğu Erzurum Havalimanının temizlik hizmetlerinin, piyasaya ihale yoluyla yaptırıldığı, Erzurum Havalimanın temizlik hizmetlerinin dava dışı işçinin çalışma dönemine denk gelen 01.01.2006 - 27.02.2017 döneminde davalıların bünyesinde çalıştığını ve Erzurum Havalimanında çalışmakta iken evlilik sebebiyle işten ayrıldığını 4857 sayılı İş Kanunu ve 1475 sayılı yasa gereğince dava dışı işçinin brüt 27.107,81 TL kıdem tazminatı ödendiğini, işçinin işten ayrıldığı tarihte kıdem tazminatına esas ücreti 2.165,50 TL olduğu,

ödenen bedelin 3.559,23 TL lik kısmının Kredi ve Yurtlar Kurumu Erzurum İl Müdürlüğünden tahsil edildiği, yapılan ödeme sonrası bakiye 23.548,58 TL'nin davalılardan tahsili gerektiği, davalılar ile imzalanan sözleşmeler, ekleri teknik şartname ve özel şartnamelerde “ Yüklenicinin istihdam ettiği personelin, İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar,

tüm hak ve alacaklar bakımından da muhatabı da sorumlusununda yüklenici olduğuna dair hüküm bulunduğunu bildirerek fazlaya ilişkin hak ve alacaklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 23.548,58.-TL' nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte sorumlu oldukları dönemler nazara alınarak davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

DAVALI ... İLAÇLAMA ... LTD ŞTİ'NİN CEVABI : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı şirketin dava dışı işçinin gerçek işvereni olmadığı, bu yüzden bu davada sorumlu tutulmaması gerektiği, bu davada davalının husumet yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, mahkeme usul itirazlarını yerinde görmez ise davanın esastan reddine karar verilmesinin talep edildiği, dava dışı işçinin şirket bünyesinde kısa bir süre çalıştığını, ilgili yasal düzenlemeler göz önüne alındığında dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatına dair davalı şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili şirketin ...Müş.

İnş. San. Ve Tic. Ltd.

Şti. ile adi ortaklık olarak ihaleye girerek işi aldığını alındığı, dava dışı işçinin dava konusu alacağa sebebiyet veren davacının kendi işçisi olup davalı şirket bünyesinde sadece ihale döneminde belirli süreli hizmet akdi ile çalıştığını ve davalı şirketin bünyesinde kısa bir süre ile çalışan dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatından sorumlu olunmadığını belirtilerek, davanın zamanaşımı, husumet ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi talep etmiştir.

DAVALI ... TEM. ... LTD ŞTİ'NİN CEVABI : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının açmış olduğu davanın usul ve yasaya aykırı olduğu, davacının iddiaları kabul edilmemekle birlikte talep ettiği dava konusu bakımından zamanaşımı süresi geçirildiğinden davanın zamanaşımı nedeni ile reddi gerektiğini, davacı kurum, rücuen tazminat davasını görevli ve yetkili Mahkemede açmadığı,

davacının davalı şirkete karşı açtığı davanın niteliği itibariyle görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olup, görevsizlik kararı verilerek davanın reddi gerektiği, açılan dava açısından Sayın Mahkemenin yetkili olmadığını, HMK'nın yetkiye ilişkin düzenlemeleri gereğince davanın davalı şirketin ikametgahının bulunduğu yer mahkemelerinde açması gerekirken yetkisiz olan Ankara'da açılmış olması usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın davalı şirketin adresinin ERZİNCAN olması hasebiyle yetkili mahkemenin Erzincan Mahkemeleri olduğunu,

davacı idare tarafından yapılan hizmet alım ihalelerine ait şartname çerçevesinde hazırlanan yaklaşık maliyet cetvelleri incelendiğinde Kıdem Tazminatı adı altında herhangi bir hesaplamaya yer verilmediği görüleceği, bu sebeple davalı idarenin ihaleye çıkarken hazırladığı yaklaşık maliyetinde yalnızca işçilerin ücretleri dahil edilmiş olup, diğer giderler hesaplamada yer almadığı,

mahkemece davalının sorumlu olduğu ve rücu edilebileceği düşünülse dahi, kıdem tazminatından ancak kendi dönemi ve o dönemki ücret tutarıyla sınırlı olmak üzere sorumlu tutulabileceğini, davalı şirketin işçiye ödenen kıdem tazminatının tanımından sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, diğer taraftan, müteselsil sorumluluk esası dikkate alındığında, davalı şirketin kısmi sorumluluğunun da %50 sinden davacı kurumun sorumlu olması gerektiği dikkate alınması gerektiğini, davacı vekili tarafından, ödenen tazminat miktarının ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte tahsil edilmesine hükmedilmesinin talep edildiği,

davacı yanın faiz talebi de yerinde olmayıp, faiz niteliği ve faiz işletiliş tarihi ile ilgili taleplerine itiraz edildiği, dava konusu alacak miktarı için dava tarihi itibari ile faiz hesaplanması gerektiği, talep edilen miktar için faizin başlangıç tarihi dava tarihi olması gerektiği belirtilerek, davanın yetki, görev ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI ... ... LTD ŞTİ'NİN VE ... ENDÜSTRİYEL TEM.

LTD ŞTİ. 'NİN CEVABI : Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını bildirerek zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davalı şirketlerin sorumluluğu işyeri devri tarihinden itibaren 2 yıllık sürenin geçmiş olması sebebiyle zamanaşımına uğradığını, İş Kanunu 112. maddesinin gerekçesi incelendiğinde davacının rücu davası açamayacağı, davacının rücu davası açması kanuni düzenlemenin yapılma amacına aykırı olduğu, İş Kanunu 112. maddesi gereği sorumluluk asıl işveren olan kamu kurumu üzerinde olduğu, davalı şirkete yapılan bir kıdem tazminatı ödemesi bulunmadığı,

bu nedenle ödenmeyen bir ücretten ötürü davacı tarafın rücu davası açmak suretiyle alacak talebinin hukuka aykırı olduğu, davalı şirket dava konusu alacaktan sadece kendi dönemi ile sorumlu olduğu, dava dışı işçilerin başka şirketler bünyesindeki çalışma sürelerinden davalı şirkete karşı rücu davası açılamayacağı, davalılar arasında müşterek müteselsil sorumluluk olamayacağı belirtilerek, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI ... SAĞLIK VE SOSYAL .......TİC. A.Ş'NİN CEVABI : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının dava dışı işçiye ödemeyi 6552 sayılı yasanın yürürlüğe girmesinden sonra yaptığını ve yasada açıkça alt işveren aracılığı ile çalıştırılan işçinin kıdem tazminatından kamu kurumunun sorumlu olduğunun düzenlendiğini ayrıca bu yasaya dayalı olarak yönetmelikte de kamuda alt işveren aracılığıyla çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatından son çalıştığı kamu kurumunun sorumlu olduğunun açıkça düzenlendiğini, bu nedenle müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, davacı ... ile müvekkilinin imzaladığı sözleşmenin tip sözleşme olduğunu ve ihaleyi alan şirketin bu sözleşmenin içeriğinde değişiklik yapamayacağını bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; asıl işveren davacı tarafından davalı şirketler nezdinde çalıştırılan işçiye ödenen kıdem tazminatı alacağının n rücuen tazmini istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı işçiye ödenen kıdem alacağından davalıların sorumlu olup olmadığı , sorumlu ise ne oranda sorumlu olduğuna ilişkindir.

Dava dışı işçi ... (...) ... 'in 01.01.2006 - 28.02.2017 tarihleri arasında davalı yüklenici firmalar bünyesinde Erzurum Havalimanında çalışmakta iken evlilik sebebiyle 28.02.2017 tarihinde işten ayrıldığı ve davacı tarafından dava dışı işçinin brüt 27.107,81 TL ( net 26.902,06TL ) kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı , dava dışı işçi 01.01.2004 - 07.09.2005 tarihleri arasında Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Erzurum İl Müdürlüğü emrinde çalışmış olduğundan yapılan ödemenin 3.559,23 TL kısmının bu kurumdan tahsil edildiği ve yapılan ödeme sonrası bakiye 23.548,58 TL'nin davalılardan rücuen tahsili için huzurdaki dava açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı şirket ile davalı şirketler arasında genel temizlik hizmet alımına ilişkin sözleşme imzalandığı, ve sözleşme tarihleri arasında dava dışı işçinin davalı şirketler nezdinde çalıştığı, sözleşmeler ve eki teknik şartnamelerde " idare, yüklenicinin çalıştıracağı işçinin işvereni muhatabı ve sorumlusu değildir. Yüklenicinin kendisi veya çalıştıracağı işçi ile ilgili İş Kanunu ve diğer mevzuattan doğan sorumlulukları yükleniciye aittir." hükümlerinin bulunduğu görülmüştür.

Dosyada mevcut deliller üzerinde yapılan inceleme sonucunda hazırlanan denetime elverişli bilirkişi raporunda özetle :

Davacı şirket tarafından dava dışı işçi ... ... ( ... ) 'in 01.01.2004 ile 28.02.2017 tarihleri arasında ekli listede gösterildiği şekilde davalı şirketler nezdinde sigortalı olarak çalıştığı, dava dışı işçiye çalıştığı dönemle ilgili olarak ödenmesi gereken kıdem tazminatının sözleşmelerde açık hüküm bulunmaması sebebiyle %50 lik kısmından çalıştığı dönemler dikkate alınarak davalı şirketlerin sorumlu olduğu , dava dışı işçinin 01.01.2004- 31.12.2004 tarihleri arasında ... temizlik Ltd.

Şti. 01.01.2005-07.09.2005 tarihleri arasında ... bünyesinde çalıştığı bu kişilere açılmış bir davanın bulunmadığı , diğer davalılar bünyesinde çalıştığı dönemler dikkate alındığında ödenen kıdem tazminatının 1.054,37Tl lik kısmından davalılar ... Müşavirlik İnş San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... ilaçlama Sağ. Hizm. İnş.. ... Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin, 1.054,37TL lik kısmından davalı ... Sosyal Hiz. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.'nin , 2.455,28TL lik kısmından davalı ... İnş.

Taah. Tic. Ltd. Şti. 'nin , 2.816,47TL lik kısmından davalı ... Tem. Güv. Sis. Taşıma. Hizm. .....Ldt. Şti. İle ... Gut Tem. Hizm. Tic. ve San. Ltd. Şti.' nin , 2.108,74TL lik kısmından davalı ... Sağlık ve Sosyal.......San. Ve Tic. A.Ş ' nin , -525,74TL lik kısmından davalı ... Temizleme San. ve Tic. Ltd. Şti. ' nin , 531,51TL lik kısmından davalı ... End. Temizdik ......... Ltd. Şti.'nin , 1.054,37TL lik kısmından davalı ... Dan. Tem. .......... Tic. Ltd.

Şti . 'nin ve 170,43TL lik kısmından davalı ... Hizm. Organizasyon ......... Tic. Ltd. Şti. ' nin sorumlu olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Bilirkişi raporununda %50 sorumluluk esas alınarak hesap yapıldığı ancak yargıtay 23. Hukuk Dairesi ile Ankara Bölge Adliye mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin yerleşmiş içtihatları gereğince İşçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumlu olduklarından bilirkişi tarafından davalı şirketlerin işçiye çalıştırdıkları dönemde hesaplanan tüm kıdem tazminatı dikkate alınmış olup bunun için tekrar bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiştir. ( Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 14.09.2020 tarih 2019/1781 - 2020/2747, 20.02.2020 tarih 2019/541 - 2020/1165 sayılı kararları )

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafından dava dışı işçiye 13.04.2017 tarihinde 27.107,81 TL ( net 26.902,06TL ) kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı , yapılan ödemenin 3.559,23 TL kısmının Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Erzurum İl Müdürlüğünden tahsil edildiği , davalı şirketler bünyesinde çalıştığı dönem için dava dışı işçiye toplam 23.542,82TL kıdem tazminatı ödemesinin yapılması gerektiği ve davalıların dava dışı işçinin bünyelerinde çalıştığı dönemle orantılı olarak işverene karşı sorumlu olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar varmak gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.