Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/932 K.2021/210

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin Genel Müdürlük binası ve işletmekte olduğu hava limanlarındaki temizlik hizmetlerini piyasaya ihale yolu ile yaptırdığını, Nevşehir Kapadokya Havalimanının temizlik hizmetlerinin de dava dışı işçinin çalıştığı 05.07.2000 - 25.09.2018 arası dönemde davalılar tarafından yürütüldüğü,

dava dışı işçi ...'a Nevşehir Kapadokya Havalimanı Başmüdürlüğü tarafından, emekli olması sebebiyle kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını , kurum tarafından dava dışı işçiye 46.023,77.-TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını ve kıdem tazminatına ilişkin damga vergisi alarak da 352,00 TL vergi dairesine ödendiğini yani toplamda 46.375,76 TL ödeme yapıldığını, kurumun yaptığı ödeme sebebiyle rücu hakkı doğduğu,

davalılar ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşme, ekleri teknik şartname ve özel şartnamelerde " Yüklenicinin istihdam ettiği personelin iş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir.

Yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumiuiuk DHMÎ'ne yüklenemez" şeklinde düzenlemeler bulunduğunu , davalılar ile imzalanan temizlik hizmetleri sözleşme ile eklerinin ilgili hükümleri ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı gereğince, Genel Müdürlük tarafından ödenen toplam 46,375,76 TL'nin rücuer tahsilini davalılardan talep etme zorunluluğu doğduğu belirtilerek,

davanın kabulü ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 46,375,76.-TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumluluğuna düşen miktarın tespitiyle kendilerinden tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 10.12.2019 tarihli celsede davalı ... Tem. Tic. San. Ve Tic. Ltd.Şti . İle ilgili açmış oldukları davayı takip etmediklerini bildirmiş ve bu davalı yönünden dosya işlemden kaldırılmıştır.

DAVALILARIN CEVABI

DAVALI ... İLAÇLA SAĞLIK HİZ. .......LTD. ŞTİ. vekili cevap dilekçesinde özetle. Davalı şirketin mali müşavirinin 25.04.2019 tarihinde deposunu su basması nedeniyle muhasebesini tuttuğu evrakların, defterlerin, belgelerin, SSK kayıtlarının, iş yeri kayıtlarının okunmaz hale geldiği için zayi talebinde bulunulduğunu, ...

Asliye Hukuk Mahkemesi 04.05,2010 tarihli ...karar sayılı ilamı ile verilen gerekçeli kararında davanın kısmen kabul edildiğini , bu karara göre davalı şirkete 2006, 2007, 2008, 2009 ve 31.03,2010 tarihine kadar alan defteri kebir, envanter defterleri, bu yıllara ait ocak-aralık ayı arasında beyannameler, tahakkuklar, vergi iade zarfları ve personel özlük dosyalarının zayi olduğu tespit edildiğini ve bu belgeler yönünden zayi belgesi verildiğini, müvekkili şirkette ... isimli dava dışı kişinin herhangi bir dönemde hizmet akdine rastlanamadığını, davacının böyle bir iddiası var ise de bu durumu ispat etmesi gerektiğini ,

dava dışı işçinin emeklilik nedeniyle işten ayrıldığı, bu sebeple doğmuş kıdem tazminatı alacağının davacı tarafından ödendiğini , kıdem tazminatının işçinin iş yerinde emeğinin geçmiş bulunması ve işyerine bağlılığından doğan 1475 sayılı İş Kanununda belirtilen asgari çalışma süresini doldurması ve iş sözleşmesinin yine kanunda öngörülen sebeplerden biriyle sora ermesi halinde işveren tarafından işçiye veya mirasçılarına yapılan ödeme olduğunu,

davalı şirketin dava dışı işçi ...'ın gerçek işvereni olmadığından bundan sorumlu tutulamayacağını bu nedenle davanın husumetten reddi gerektiğini ayrıca 6552 Sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince dava dışı işçi tarafından talep edilen işçilik alacaklarının asıl işveren konumunda bulunan DHMÎ Genel Müdürlüğünün tarafından ödenmesi gerektiğini , müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını,

Mahkeme tarafından bu itirazların yerinde görülmesi durumunda davalının ihale alan firma olarak bir sorumluluğu olduğunu kabul etmemekle birlikte varsa dahi ödenen bedelin %50 si oranında kendi dönemleri ile sınırlı olarak hesaplanması ve sorumluluğun belirlenmesi gerektiğini belirtilerek, davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

DAVALI ... KURUMSAL ... A.Ş VE ... ... LTD ŞTİ. vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının tazminat ödediği işçiye ödenen tazminatlardan davalıların sorumlu tutulabilmesi için davalıların işçiyi çalıştırdığı sürenin sonundan itibaren 2 yıl süre ile sorumluluğu mümkün olacağını dolayısı ile davacı yanın talepleri zamanaşımına uğradığı,

6252 sayılı yasa ile değişik 4857 sayılı İş Kanunun 112. maddesinin kıdem tazminatı ödenmesine yönelik bütün sorumluluğu ilgili kamu kurum ve kuruluşuna yüklediğini, bu itibarla davalı şirkete kıdem tazminatı ile ilgili bir sorumluluk yükletilemeyeceğini, talep edilen tazminattan davalının sorumlu olmadığını , davalı şirketin yargılama giderlerinden de sorumlu tutulamayacağını, davacı kurumun dava açılmasına mahal bırakmadan işçilerin tüm yasal haklarını ödemesi gerekirken dava açılmasına sebebiyet vermesinin kendi kusuru olduğunu belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

DAVALI ... ... LTD. ŞTİ. vekili cevap dilekçesinde özetle. Davalı şirket, Nevşehir Kapadokyc Havalimanının temizlik işini bir yıllık süreli ihale ile aldığı ve ilgili SGK Sigorta il Müdürlüğünde kendi adına işyeri dosyası açtırdığı ve 1 yıl süre ile oldıgı ihaleli işyerinde 01,07,2002 tarihinde işçi çalıştırmaya başladığı,

çalışan işçilerin tüm hak ve alacaklarının ödendiği ve 1 yılın sonunda bu işyerinden ayrıldığını, mevcut çalışmanın üzerinden 16 yıldan fazla bir süre geçtiğinden kayıtlara ulaşılamadığını, iş bu alacağın zamanaşımına uğradığını ve davalı şirket temizlik işini bir yıl süreli ihale ile aldığından süreli işlerde kıdem tazminatına hükmedilemeyeceğini, temizlik işi ihale ile alındığından ve önceki işverenden aktif ve pasifiyle alınmadığından önceki işverenin borçlarından sorumlu tutulamayacağını, davacının,

davalıların hangi yıllarda ne kadar süre ile ihale aldığını ve alacağın ne kadarından sorumlu olduğunu belirtmemesinin de hata olduğu belirtilerek, davanın zamanaşımı ve esastan reddine karar verilmesi talep etmiştir.

Diğer davalılar adına usulüne uygun meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen cevap dilekçesi sunmayarak HMK'nın 128.maddesinde belirtildiği üzere dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılmışlardır.

DELİLLER VE DEĞERLENDİRME

Dava, asıl işveren davacı DHMİ genel Müdürlüğü tarafından davalı şirketler nezdinde çalıştırılan işçiye ödenen kıdem tazminatı alacağının rücuen tazmini istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı alacağından davalıların sorumlu olup almadığı , sorumlu iseler ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir.

Her ne kadar davalılar ... Kurumsal ..... A.Ş ve ... .......Ltd.Şti. vekili ile davalı ... ... Ltd. Şti . vekili tarafından zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de dava konusu kidem tazminatı alacağının 15.12.2018 tarihinde ödendiği , davanın 26.12.2018 tarihinde açıldığı ve BK 'nun 73. Maddesi gereğince iki yıllık sürenin geçmediği anlaşıldığından davalıların zamanaşımı itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.

Dava dışı işçi ...' ın 05.07.2000- 25 09.2018 tarihleri arasında davalı yüklenici firmalar bünyesinde Nevşehir Kapadokyo Havalimanında çalışmakta iken, emeklilik sebebiyle 25.09 2017 tarihinde işten ayrıldığı, 4857 sayılı Iş Kanunu ve 1475 sayılı yasa gereğince dava dışı işçiye davacı tarafından 46.375.76.-TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacı şirket ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, imzalanan Tip sözleşmelerin 7. - 9. ve 37. Maddeleri ile teknik şartnamenin 5.1 maddesinde Yüklenici firma tarafından çalıştırılacak işçilerin; ücret ve her türlü işçilik ödemeleri, SSK primleri sosyal güvenlik destek primleri ve işsizlik sigortası primi kesintisi gibi tüm ödemeler ile İş Kanunu ve diğer yasalardan doğan tüm sorumluluklar ve aynca iş kazası ve meslek hastalığı gibi hususlardan doğan sorumluluklar da Yüklenici firmaya ait olduğuna dair hüküm bulunduğu görülmüştür.

Dosyada mevcut deliller üzerinde yapılan inceleme sonucunda hazırlanan denetime elverişli bilirkişi raporunda özetle :

Davacı şirket tarafıhndan dava dışı işçi ... 'a davacı kurum tarafından 46.375.76.-TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı, dava dışı isçinin bilirkişi raporunda gösterilen sürelerde davalı şirketler bünyesinde çalıştığı ve çalıştığı süreler dikkate alındığında davacı şirket tarafından ödenen kıdem tazminatı bedelinin 5051,44Tl lik kısmından ... Tem. Tic. San. Ve Tic. Ltd.Şti.'nin , 3.177,18TL lik kısmından davalı ... İnş. Taah. .......Ltd.

Şti. ' nin , 3.177,18TL lik kısmından davalı ... Org. Tem. ........Ltd. Şti.' nin , 2.961,19TL lik kısmından davalı ... Tem. ....Ltd. Şti' nin , 2.125,09TL lik kısmından davalılar ... Müş. İnş. ........Ltd. Şti . ile ... ilaçlama .......Ltd. Şti 'nin , 1.045,12TL lik kısmından davalı ... ( ... Temizlik ) 'ın , 1.616,08TL lik kısmından davalı ... Tem. ......Ltd. Şti. 'nin , 3.400,14TL lik kısmından davalı ... Müşavirlik ......Ltd. Şti' nin , 7.629,42TL lik kısmından davalı ...

Grup Bil. ........Ltd. Şti.' nin , 5.086,30TL lik kısmından davalı ... Org. Tur......... Ltd. Şti 'nin , 634,04TL lik kısmından davalılar ... End. Temz. ......Ltd. Şti. ve ... Tem. Bil. ......Ltd. Şti. ' nin , 4.055,10TL lik kısmından davalı ... ... Org. Tur......... Ltd. Şti ' nin , 432,00TL lik kısmından davalı ... End. Temz. ........Ltd. Şti. ' nin ve 4.410,43TL lik kısmından davalılar ... kurumsal Hiz. .......A.Ş . ve ... Yemek Hizm. .......Ltd.

Şti' nin sorumlu olduğunu ve bu bedellerin rücuen tahsilini talep edebileceği görüş ve kanaati bildirilmiş , bilirkişi raporu mahkememezci yeterli bulunmuştur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirket ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşme ve eki teknik şartnamelerde işcilerin kıdem tazminat ödenmesinden yüklenicinin sorumlu olacağına ilişkin hükümlerin bulunduğu , dava dışı işçi ... 'ın davalılar ... Hiz. Tur. ......Ltd. Şti. , ... Temz. Turz.........Ltd. Şti. ve ... Danışmanlık ......Ltd.

Şti. bünyesinde çalışmadığı anlaşıldığından bu davalılar aleyhine açılan davanın pasif dava ehliyeti yokluğundan reddine, davalı ... Tem. Tic. San. ve Tic. Ltd.Şti aleyhine açılan dava takip edilmediğinden bu davalı aleyhine açılan davanın açılmamış sayılmasına ve diğer davalılar ödenen bedelden dava dışı işçiyi bünyelerinde çalıştırdıkları süre ile sorumlu olduklarından davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.