Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/145 K.2021/590

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı karşı davalı vekilinin dava dilekçesi ile "... Müvekkili ... Ltd. Ştİ. tarafından ...

Bankası taralından ihale edilen “Şavşat (Armutlu Mah.) (Artvin) imar Planına Esas Jeolojik Jeoteknik Etüt Yapım işini 07/08/2017 tarihli sözleşme ile Üstlendiğini alınan bu iş kapsamında 07/08/2017 tarihli 65,000,00- TL bedel üzerinden düzenlenen alt yüklenici sözleşmesi ile davalı ...'a verildiğini, 22/08/2017 tarihinde davalıya yer teslimi yapıldığını, akabinde sözleşmede bir hüküm bulunmamasına rağmen davalıya 30.000,00-TL avans verildiğini sözleşmenin 5. Maddesi ile sözleşme bedelinin işin ilgili kurum tarafından onaylatılmasını müteakip hakkedişte ödeneceğinin belirtildiğini,

sözleşmenin 7 maddesine göre işin 60 gün içinde bitirilerek 21/10/2017 tarihinde teslim edilmesi gerekmesine rağmen 09/2017 ve 10/2017 dönemlerinde mahallinde yapılan incelemelerde davalının çalışmalarını yürütmediğini bu sebeple davacının ...

Bankası nezdine gecikme cezalı duruma düştüğünü, davalı tarafından 03/2018 döneminde hiçbir gerekçe gösterilmeksizin işin sonlandınldığının beyan edildiğini, davalının sözleşme konusu edimlerin hiçbirisini yerine getirmemesi üzerine işin daha yüksek bedel ile 85,000,00-TL + KDV İle başka bir şirkete yaptırılmak zorunda kaldığını, dolayısıyla mevcut işten dolayı 20.000,00-TL (85.000 - 65,000) zarara uğradığını, Sözleşme konusu işin başka bir şirkete yaptırılması suretiyle davalıdan kaynaklı gecikmeden dolayı ...

Bankası tarafından davacı şirkete 35,775,00-TL tutarında, gecikme cezası uygulandığını, alt yüklenicisi sözleşmesinin 9. Maddesi gereği bu cezadan davalının sorumlu olduğunu, davacı tarafından davalıya düzenlenen 14/02/2019 tarihli ihtar İle 20.000,00-TL zarar ile 35.775,00-TL gecikme cezasının talep edilmesine karşın olumlu bir dönüş yapılmadığını beyan ettiği, 30.000,00-TL avans bedeli, 20.000,00-TL zarar ve 35.775,00-TL tutarında gecikme cezası olmak üzere toplamda 85.775,00-TL nin 23/02/2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine... " karar verilmesini istediği görülmüştür.

SAVUNMA

Davalı karşı davacı vekilinin cevap ve karşı dava dilekçesi ile özetle "... taraflar arasında düzenlenen 07/08/2018 tarihli sözleşme ile davalı tarafından “Şavşat (Armutlu Mah.) (Artvin) İmar Planına Esas Jeolojik Jeoteknik Etüt Yapım “ işini üstlendiğini, 22/08/2017 tarihinde yer teslimi yapıldığını 01/10/2017 tarihinde saha çalışmasına başlandığını, işe başlamadan yapılan 30.000,00 TL avans ödemesinin tarafların sözlü anlaşması ile uygulandığını, bu yönde whatsup yazışmaları olduğunu, avans bedelinin 27/11/2017 tarihinde gönderildiğini,

iş mahallinde 07/10/2017 tarihinde çekilen fotoğraflardan da anlaşılacağı üzere davacının iddiasının aksine Ekim/2017 döneminde çalışmalara devam edildiğini, her ne kadar sözleşme ile "sözleşme bedelinin işin ilgili kurum tarafından onaylatılmasını müteakip hakkedişte ödeneceğine “ İlişkin sözleşme hükmü olsa da önceki sözleşmelerde de aynı hüküm olmasına karşın işe başlamadan işin yapıldığı esnada hakkedişten önce parça parça ödemelerin alındığını, davalı tarafından sözleşme gereği tüm edimlerini yerine getirdiğini,

avans ile ilgili davacı firmanın verdiği sözü yerine getirmemesi / geç yapılması ve hava muhalefeti nedeniyle İşi tamamlayamadığını, Şavşat belediyesi tarafından hava şartlarından dolayı tutulan 12/12/2017 tarihli tutanak ile çalışmanın durdurulmasına karar verildiğini, aynı tutanak 15/03/2018 tarihinde çalışmaya elverişli olduğunun belirtildiğini, davacının kötü niyetli olarak işi başka bir firmaya verdiğini, bu firmanın da müvekkilinin işe başlayacağı tarihte işe başladığını, müvekkilinin işi yerine getirmeyeceğine ve işi sonlandırdığına dair beyanı bulunmadığını,

aksine davacının 21/02/2018 tarih 1680 nolu ihtarnamesi ile ödenen avansı isteyerek iş mahallinde başlama kararı çıkmadan başka bir firma ile anlaşma yoluna gittiğini, davanın reddine karar verilmesini... Müvekkil firma, sözleşme konusu işin yapılmasına ilişkin birçok masrafı kendi imkânlarıyla karşılaşmıştır.

Her ne kadar davacı firma 30.000-TL’lik avans vermiş olsa da, müvekkil firma makine nakliyesi, kargo, araç kiralama, yakıt, jeofizik, inklonometre borusu vb. birçok masrafta bulunmuş, sadece nakliye harici yapılan somut harcamaların bedeli müvekkilce 30.455,00-TL olarak faturalandırılmıştır. Müvekkil firma sözleşme konusu işin yapılmasına adına, iş mahalline işin yapılmasına uygun iş makinesini gönderdiğini.

Davacı tarafın söz verdiği ödemenin yapılmaması sebebiyle iş tarihinde gecikme yaşandığını ve sözleşme konusu işin icra edilmesinin kış aylarına kaldığını. Müvekkil firma sözleşme konusu işin görülmesi adına iyi niyetli davranarak kış aylarında daha iyi çalışılabilmesi için ekstradan paletli makine temin ettiğini ve çalışması için Şavşat’ a gönderdiğini.

Müvekkil firmanın kusurundan kaynaklanmayan tüm bu hususlara ilişkin ekstra masraflar müvekkil ... tarafından yapıldığını Müvekkil firma sözleşme konusu iş için ekstra mesai harcadığını, bu süre boyunca başka iş yapamadığını. İş makinaları uzun süre Şavşat da kaldığını, büyük maddi kayıp yaşandığını.

Maddi olarak ekstra ve cebinden harcadığı masraflarla büyük zarar eden müvekkilin ayrıca bu işin gerçekleşmemesi üzerine büyük ticari itibar kaybı yaşadığını,... .Müvekkil ... tarafından sözleşme konusu iş için yapılan birçok masrafın ve edinilen zararların karşılanması adına bu alacakların tanzimi için huzurdaki karşı davayı açma zaruriliği doğduğunu ... davalı firmanın kusuru sebebiyle sözleşme kapsamında yapmış olduğu ve tanzim edemediği masraf ve zararlara ilişkin şimdilik 1.000,00-TL olmak üzere, tespit edilecek temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile tahsilini " talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER

Davalı Karşı davacı tarafın karşı davasının 09/10/2019 tarihli oturumda takipsiz bırakıldığı, yenilenmediği görülmüştür. ... Bankası ve Davacı / Karşı Davalı ... Şehir Ltd. Ştı arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmesi ve dosyası getirtilmiş sözleşme konusunun “Şavşat (Armutlu Mah.) (Artvin) imar Planına Esas Jeolojik Jeoteknik Etüt Yapım “ işi olduğu sözleşmenin götür bedelinin 119.250,00 TL olduğu sözleşmenin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 100 gün olduğu görülmüştür.

Davacı / Karşı Davalı ... Şehir Ltd. Şti ile Davalı / Karşı Davacı ... arasında düzenlenen 07/08/2017 tarihli alt yüklenici sözleşmesinin tetkikinde konusunun “Ana sözleşme kapsamındaki Şavşat (Armutlu Mah.) (Artvin) İmar Planına Esas Jeolojik Jeoteknik Etüt Yapım “ İşi olduğu işin bedelinin 65.000,00 TL + KDV olduğu, sözleşmenin işin süresi başlıklı 7. Maddesinde ''...

Bankası ile sözleşme imzalanıp yer teslimi yapıldığı tarihten 60 gün" olduğu, Gecikme Cezası başlıklı 9. Maddesinde “İşin yapılması ile ilgili olarak ana sözleşme gereği idarece müteahhitten kesilecek (altyüklenici kusurlarından kaynaklanan )gecikme cezası ile işin süresinde bitirilmemesi halinde hiçbir bildirime gerek kalmaksızın sözleşmedeki tutar müteahhit tarafından alt yüklenicisinin alacağından kesilir" ifadesinin yer aldığı ,ibraz edilen tutanaktan Alt Yüklenicilik sözleşmesi kapsamında ki işin yer tesliminin 22/08/2017 tarihinde yapıldığı görülmüştür.

Davacı/karşı davalı tarafça sunulan dekonttan Davacı / Karşı Davalı ... Şehir Ltd. Şti tıin ....Bankası nezdindeki hesabından Davalı / Karşı Davacı ...'un ... Bankası nezdindeki hesabına 27/11/2017 tarihinde 30.000,00 TL gönderildiği ibraz edilen ...

Bankasının 28/09/2017 tarihli yazısında"... iş programının geresinde kalındığının..." belirtildiği,24/10/2017 tarihli yazıda "... iş programı doğrultusunda çalışmaların yürütülmediğinin, çalışmaların hızlandırılmasının..." talep edildiği 24/03/2018 tarihli yazıda süre cetvelinde belirtilen işin tamamlanmaması nedeni ile cezalı duruma düşüldüğünün ... 45 gün içerisinde işin tamamlanmasının aksi halde sözleşmenin fesih edileceğinin belirtildiği görülmüştür. ...

Bankasının 03/01/2019 tarihli 1 nolu hak edişinin tetkikinde 35.775,00 TL gecikme cezasının hak edişten mahsup edildiği görülmüştür.

Davacı tarafça ibraz edilen faturanın tetkikinde Dava dışı ... Mühendislik Geoteknik Ltd, Şti. tarafından Davacı / Karşı Davalı ... Şehir Ltd. Şti ne 01/03/2019 tarihli 095703 nolu “ Şavşat (Armutlu Mah.) (Artvin) İmar Planına Esas Jeolojik Jeoteknik Etüt Yapım İşi” açıklaması İle 85.000,00 TL + KDV olmak üzere KDV dahil 100.300,00 TL fatura düzenlendiği görülmüştür.

Davacı karşı davalı tarafça ,davalı karşı davacıya gönderilen ...Noterliğinin 14/02/2019 tarih ... yevmiyeli ihtarının tetkikinde "....sözleşme kapsamında işi ifa etmemeniz sebebi ile, tarafınıza avans olarak ödenmiş olan 30.000,00 TL , ... Sözleşme konusu işi hiçbir gerekçe göstermeksizin kusurunuz ile haksız şekilde süresi içerisinde yerine getirmemeniz nedeniyle ... Bankasının Şirkete uyguladığı gecikme cezası 35.775,00 TL nin .... 5 gün içerisinde ödenmesinin" talep edildiği, ihtarın 17/02/2019 tarihinde davalı karşı davacı tarafa tebliğ edildiği görülmüştür.

Davalı Karşı davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmış alınan raporda "...Davacı : ...

ŞEHİR PLANLAMA Ltd.Şti ile ticari ilişki bulunduğu bu durumun Yevmiye defterinde Davacı şirkete düzenlenen davaya konu iş dışında yapılan işler ait faturalar aşağıdaki gibi düzenlenmiş 09/01/2017 08912 nolu 58.410 TL 30/06/2017 08918 nolu 23 600 TL 11/12/2017 08927 nolu 59.000 TL bedelli faturaların 120.0063 Hesap kodunda izlendiği ve bedellerinin ödendiği 2017 yılı kapanış fişinden anlaşılmıştır.

Davaya Konu davacı tarafından ödenen 30.000 TL nin Ticari defterlere kayıt edilmediği herhangi bir iş avansı hesabına rastlanmamıştır. Ödemenin dekontları'nın bulunduğu fakat Ticari Defter kayıtlarında kayıt yapılmadığı görülmüştür.

Davacı Şirket tarafından davalı adına ödenen tutarın muhasebe slstemi uygulama genel tebliği’ne göre 340- Alınan Sipariş Avansları Hesabı: Bu hesap İşletmenin faaliyet konusuyla ilgili gelecekte yapacağı mal ve hizmet teslimleri ile ilgili olarak peşin tahsil ettiği tutarların izlendiği hesaptır 2017 Yılı Davalı ticari yevmiye defterinin Kapanış Fişine göre 340 Alınan sipariş Avansları Hesabı Tutarı veya 120 Alıcılar Hesabının Ticari defterinde herhangi bir Borç Alacak olmadığı görülmektedir.

Denildiği görülmüştür.

Dosya ,davacı karşı davalının ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan raporda ".... Şehir Planlama Ltd. Şti ne ait incelemesi yapılan ticari defterlere göre 01/01/2017 tarihinden sonrasında oluşan ticari hareketlerin fıltrelenmiş hali aşağıda olduğu gibidir. Dava dışı ... Şti Tarafından ...

Ltd .Şti ne 01/03/2019 Tarihli 095703 Nolu "Şavşat (Armutlu Mah. Artvin İmar Planına Esas Jeolojik Jeoteknik Etüt Yapım işi" açıklamalı 1 adet 100.300,00 TL tutarında fatura düzenlendiği, (Bu fatura dava tarihinden önce düzenlenmiştir.) Dava dışı ... Şti Tarafından ... Ltd .Şti ne düzenlen fatura karşılığında ...

Ltd, Şti. taraifından 7 adet toplamda 60.350,00 TL tutarında banka ödemesi yapıldığı, (Bu ödemelerden 1 adet 8.000,00 TL si dava tarihinden önce kalan 6 adet toplamda 52.350,00 TL lik kısmı ise dava tarihinden sonra yapıldığı görülmüştür.) Netice itibariyle ... Şehir Planlama Ltd. Şti ne ait incelemesi yapılan ticari defterlerine göre 31/12/2019 sonu itibariyle dava dışı ... Şirketinin ... Şehir Planlama Ltd. Şti den 39.950,00 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir....

Yer tesliminden uyan yazısına kadar geçen zaman aralığında yapılan işe, alınan malzeme ve çalıştırılan işçiler için yapılan harcamalara ilişkin herhangi bir kayıt sunulmamıştır. Söz konusu süre içinde gerek sondaj gerekse sismik etütleri ile alınan malzemenin laboratiıvar giderlerinin sunulması gerekmektedir.

Dosya içerisinde, davalı/karşı davacı alt yüklenici ... tarafından sözleşmenin (5) maddesinde belirtilen işlerden hangisinin yapılıp hangisinin yapılmadığına dair herhangi bir teslim tutanağı da yer almamaktadır.

22.10.2017 tarihine kadar yapılan işin tespitine ilişkin dosya içerisinde herhangi bir belge yer almamakta olup, davalı ... ...’ın sözleşme ile kararlaştırılan 60 günlük süre içerisinde işin geçici teslimini yapamadığı anlaşılmakla, dosyada tespit tutanakları düzenlendiğine dair bir kayıt bulunmadığından teslimde gecikmenin hava koşullarından kaynaklanıp kaynaklanmadığı belirlenememektedir. ...

Taraflara ait incelemesi yapılan ticari defterler ve tarafların beyanları bir bütün halinde değerlendirildiğinde; dava dışı faturalar dışında tarafların karşılıklı taleplerinin bulunmadığı anlaşılmakla birlikte ... Şehir Ltd. Şii nin ... nezdîndeki hesabından ...’un ... Bankası nezdindeki hesabına 27/11/2017 tarihinde yapılan 30.000,00 TL tutarındaki avans Ödemesinin taraflar arasında ihtilaf konusu olmadığı, Dava dışı ... Şti tarafından davacı ...

Şti adına Düzenlenen 01/03/2019 Tarihli 095703 Sayılı "Şavşat (Armutlu Mah. Artvin İmar Planına Esas Jeolojik Jeoteknik Etüt Yapım işi" açıklamalı Kdv Hariç 85,000,00 TL ( KDV Dahil 100.300,00 TL ) faturanın ... Ltd.

Şti. ne ait İncelemesi yapılan ticari defterlerde 10/03/2019 tarihli 42 sayılı yevmiye maddesi ile kayıtlarına alındığı, Karşı davacı ... tarafından sözleşmenin feshinden kaynaklı makine nakliyesî, kargo araç kiralama yakıt jeofizik inklonometre borusu v.b. birçok masrafta bulunduğunu ve sadece nakliye hariç yapılan masraflar toplamının 30.455,00 TL olduğu iddia edilmiş ise de gerek dava dosyası gerekse talimat yolu ile incelemesi yapılan karşı davacı ...’un ticari defterlerinde bu yönde bir bilgi ve belge bulunmadığından bu yönde bir hesaplama ve tespit de yapılmadığı,

Sözleşme konusu işin davalı tarafça yapıldığına dair bir kaydın dosya içerisinde yer almadığı, hesaplamaya esas olabilecek herhangi bir belgenin sunulmadığı, Dava dışı ... Bankası, davacı ... Şehir Planlama Mühendislik Hizm. İnş. Tic ve San Ltd.

Şti.ne 03.01.2019 tarihli l.Hakediş ödemesinde, 35.775TL ceza tutan kesintisi yapmış olup, gecikmeden kaynaklanan ceza tutarının tahsilinin talep edilebileceği, Davacı/karşı davalının, 30.000TL avans bedeli ile işin başka firmaya yaptırtması sebebiyle meydana gelen 20.000TL zararının tazminini talep edebileceği" belirtildiği görülmüştür.

DEĞERLENDİRME

Davacı karşı davalı tarafça tarafça taraflar arasındaki alt yüklenici sözleşmesine dayalı olarak davacıya avans olarak verilen ücretin iadesi, işin gecikmesi nedeniyle ödenmek zorunda kalınan gecikme cezasının tahsili, gecikme nedeniyle işin dava dışı firmaya daha yüksek bedel ile yaptırılmak zorunda kalınması nedeniyle uğranılan zararın tazmini, karşı davanın reddi, davalı karşı davacı tarafça asıl davanın reddi ile davalı karşı davacı tarafça yapılan masrafların ve uğranılan zararın tazmini talep edilmiş olup;

... Bankası ile Davacı Karşı Davalı ... Şehir Ltd.

Şti arasında 119.250,00 TL götürü bedelli “Şavşat (Armutlu Mah.) (Artvin) imar Planına Esas Jeolojik Jeoteknik Etüt Yapım “ işi hizmet alım sözleşmesi imzalandığı , sözleşme uyarınca taraflar arasında 07/08/2017 tarihli alt yüklenici sözleşmesi düzenlendiği, iş bedelinin 65.000,00 TL + KDV olduğu, iş süresinin yer teslimi yapıldığı tarihten itibaren 60 gün olduğu, yer tesliminin 22/08/2017 tarihinde yapıldığı, davacı karşı davalı ... Şehir Ltd.

Şti. davalı karşı davacı ...'un ... Bankası nezdindeki hesabına 27/11/2017 tarihinde 30.000,00 TL avans gönderildiği , işin gecikmesi üzerine 24.10.2017 tarihinde ...

Bankasınca davacıya gecikme uyarısı yapıldığı, davacı karşı davalı tarafca yaşanan gecikme üzerine işin yapımı için ... firması ile sözleşme yapıldığı, davalı karşı davacı tarafça yer tesliminden uyarı yazısına kadar geçen zaman aralığında taraflarınca yapılan işin, alınan malzeme ve çalıştırılan işçiler için yapılan harcamalarin yada söz konusu süre içinde sondaj ve sismik etütleri ile alınan malzeme ve laboratuvar giderlerinin belgelendirilmediği,

davalı karşı davacı tarafça gecikmenin davacı karşı davalıdan ve hava muhalefetinden kaynaklandığı belirtilmesine rağmen bu hususların belgelendirilemediği gibi yer tesliminin 22/08/2017 tarihinde yapılması , iş süresinin 60 gün olması dikkate alındığında hava şartları nedeni ile gecikmenin yaşandığının kabulünün mümkün olmadığı, yaşanılan gecikme üzerine davacı karşı davalının işi dava dışı ... firmasına KDV hariç 85,000,00 TL ( KDV Dahil 100.300,00 TL) yaptırdığı, davacı karşı davalının fazladan 20.000,00 TL ödemek zorunda kaldığı, İş sahibi ...

Bankasınca gecikme nedeniyle 03/01/2019 tarihli 1 nolu hak edişten 35.775,00 TL gecikme cezası mahsup edildiği , davacı karşı davalı tarafça noter ihtarı ile sözleşmenin ifa edilmemesi nedenine dayalı olarak ödenen avansın ve iş sahibince mahsup idulin gecikme cezasının ödenmesi talep edilerek sözleşmenin haklı nedenle fesih edildiği, bu kapsamda davacı karşı davalının avans olarak verdiği bedeli, gecikme nedeniyle ödenen gecikme cezası ile işin dava dışı şirkete daha yüksek bedelle yaptırmak zorunda kalması nedeni ile ödemek zorunda kaldığı farkı (zararı) talepte haklı olduğu,

davalı karşı davacının takip edilmeyen davasının 09/10/2019 tarihli oturumda işlemden kaldırıldığı,yenilenmediği bilirkişi raporları ...

Bankasının yazıları, hak edişler ve tüm dosya kapsamı ile anlaşılmakla , davalı karşı davacı tarafça ihtar ile işin dava dışı şirkete daha yüksek bedelle yaptırılmak zorunda kalınması nedeni ile ödemek zorunda kaldığı fark bedelin (zararı) tahsili için talepte bulunulmaması nedeniyle bu talep yönünden temerrüt tarihinin dava tarihi olduğu gözetilerek aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

Katip ... ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır.