Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/67 K.2022/428

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Dava dışı ... Kimya Kimyevi Ürünler Deri San. Ve Tic. A.Ş. Tarafından ... Ayakkabı San. İth. İhr. Ve Tic. A.Ş. Lehine Tuzla Organize Şubesi/İstanbul ... Bankası'na ait 05/08/2020 keşide tarihli 35.000,00 TL bedelli 1721416 Seri Numaralı çek keşide edilmiş, lehtar ... çeki müvekkiline ciro etmiş, müvekkili de çeki beyaz ciro ile bir başka firmaya teslim etmiş olup söz konusu firma tarafından çek ciro edilmeksizin ... Metal San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ye teslim edildiğini, ... Metal çeki tahsil için cirolamışsa da; çek bedeli 12/08/2020 tarihinde keşideci şirket yetkilisi ... ... ... tarafından ... Metal'e "05/08/2020 vadeli ... Kimya çekine istinaden" açıklaması ile ödenmiş ve çekin arkasına banka tarafından ibraz ile ilgili herhangi bir şerh düşülmediğini, bunun üzerine ...

Metal çekin arkasındaki cirolarına iptal kaşesi vurduğunu çekin muhatap tarafından herhangi bir işleme konu edilmediğini, karşılıksız işlemine tabi tutulmadığını, çekin keşide tarihi 30/11/2020 olarak değiştirildiğini ve paraflandığını, akabinde çek, ... Metal'in iptal edilen cirosundan sonra gelmek üzere ... Maden İnş. San. Ve Dış Tic. Ltd.

Şti. tarafından ciro edilmiş ve davalı tarafından Ankara ...İcra Müdürlüğünün 2020//11287 esas sayılı dosyasında icra takibine konu edildiğini, icra takibine konu çekten ve dolayısı ile davalı tarafından başlatılan Ankara ...İcra Müdürlüğü ... E. İcra takibinden kaynaklı bir borcu bulunmadığının tespiti ile davalı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmayacak tutarda kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle : Keşideci ... Kimya Kimyevi Ürünler Deri San. ve Tic. A.Ş. tarafından ... Ayakkabı San. İth. İhr. ve Tic. A.Ş. Lehine Tuzla Organize Şubesi/İstanbul ... Bankasına ait 05/08/2020 keşide tarihli 35.000,00 TL bedelli 1721416 seri numaralı çek keşide ettiğini, Lehtar ... çeki ... ... Taban'a ciro ettiğini, ... Çelik Taban da çeki bir başka firma olan Alva Ayakkabı Taban'a ciro ettiğini, ciro zincirinin devamında ...

Metal San. senedi devralmış ve ardından ... Maden'e vermiş ve ... Maden de son olarak müvekkili ... Yatırım İnşaat Petrol Gıda Sanayi Ticaret A.Ş.'ye verdiğini, ... ... Bankasına 04/02/2020 tarihinde 35.000,00 TL'yi ... Metal Sanayi'ye ödeme yaptığını iddia ettiğini,. Türk Ticaret Kanunu'nun 687. Maddesine göre.

"Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükmü gereğince bahse konu olan ödemeyi yapmış olsa da, iyiniyetli hamil olan müvekkilinin işbu ödemeden cirantalar arasında gerçekleştiğinden dolayı etkilenmeyeceğini , Türk Ticaret Kanunu'nun 818. maddesinin atfıyla yine aynı kanunun 687. maddesi uyarınca keşideci borçlunun, lehtara ve cirantalara karşı ileri sürebileceği şahsi defilerini,

iyi niyetli hamile karşı ileri süremeyeceğinden davacı ... ... Taban Ayakkabı Yan Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin talebinin yersiz olduğunu ve çeki düzenleyen keşideci ile paraflayan kişi aynı olduğunu ... Kimya Kimyevi Ürünler Deri San. Ve Tic.

Anonim Şirketi olduğunu, çekin düzenlenme tarihiyle paraf yapıldığı tarih aynı olması sebebiyle davacı tarafın iddiasının yersiz ve somut hiçbir dayanağının bulunmadığını, bu sebepten çekin düzenlenme tarihinde herhangi bir oynama yapılmadığını çekin üzerinde yer alan paraf hukuka uygun bir şekilde yapıldığını, bu nedenle çekin düzenlenme tarihi 30/11/2020 olduğunu, bu sebepten kaynaklı olarak davacı taraf olan ... ... Taban Ayakkabı Yan San. Ve Tic. Ltd.

Şti.nin dava dilekçesinde belirtmiş olduğu önceki tarihten sorumlu olduğu iddiasının yersiz olduğunu bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir .

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava ; Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasına ilişkindir. Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

Dava konusu çek üzerinde tahrifat iddiasına ilişin inceleme yapılmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiş olup alınan bilirkişi raporunda çek aslının ön yüzündeki, önce yazılmış olan 05.08.2020 keşide tarihi üzerine enine iptal anlamında çizgi çekip, iptal edilen keşide tarihi üzerine farklı bir kalem ile 30.11.2020 tarihinin yazılmış olduğunu, iptal edilen keşide tarihindeki gün, ay ve yılı gösteren rakamlar üzerinde silinti, kazıntı, üzerinden gitme gibi bir tahrifat bulunmadığını, sonradan yazılmış olan keşide tarihi soluna atılmış olan paraf şeklindeki imza ile keşideci imzasının aynı el ürünü olduğu,

yazı ve imzalar üzerinde yaş tayini yapılamadığından, sonradan yazılmış olan keşide tarihinin, çek arka yüzündeki 3. Ciranta davacıya ait imzadan öne mi yoksa sonradan yazılmış olan keşide tarihinin, çek arka yüzündeki 3. Ciranta davacıya ait imzadan öne mi yoksa sonradan mı yazıldığının tespitinin mümkün olmadığı yönündeki kanaatini belirtmiştir. Bilirkişi raporunun denetime açık hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır .

Tüm dosya kapsamında yapılan incelemeler neticesinde; davanın Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibi kapsamında menfi tespit istemine ilişkin olduğu, takip temelinin 31.11.2020 tarihli keşidecisi ......A.Ş, 35.000-TL bedelli çekin tahsiline ilişkin olduğu, takip alacaklısının ... Yatırım.. A.Ş. Olduğu(ciranta), takip borçlusunun çeki keşide eden ......A.Ş, lehtar ... Ayakkabı...A.Ş, ciranta ... Çelik...Ltd.Şti ve Anadolu ......Ltd.Şti olduğu anlaşılmaktadır. Tahrifat iddiasına yönelik yapılan incelemede; dava konusu çekin keşide tarihi bölümündeki 30.11.2020 tarihi yanındaki imzanın keşideci eli ürünü olduğu yapılan inceleme sonucu anlaşılmıştır.

Somut olayda uyuşmazlığın temeli çek keşide tarihinin 05.08.2020 iken üzeri çizilip paraflanarak 30.11.2020 tarihi eklenmek suretiyle çekin geçerli olup olmadığı, davacı cirantanın değişiklik öncesindeki tarihten sorumlu olup olmayacağına ilişkindir. 6762 sayılı TTK’nın 730. (6102 sayılı TTK’nın 818.) maddesi atfıyla çeke de uygulanması gereken 6762 sayılı TTK’nın 660.

(6102 sayılı TTK’nın 748.) maddesine göre, bir poliçe metninin tahrif edildiği hâllerde, tahrifattan sonra poliçe üzerine imza koymuş olanlar tahrif edilmiş metin gereğince; tahrifattan önce imza koyanlar ise, eski metne göre sorumlu olurlar. Kanunun bu hükmü, öğretide “imzaların bağımsızlığı” olarak adlandırılan ilkenin gereği ve sonucudur.

Buna göre, bir kambiyo senedinin tüm ilgililerin katılımı olmaksızın sonradan tek taraflı olarak değiştirilmesi (tahrif edilmesi), tahrifattan önce senet üzerine imza koyanların tahrif edilmiş şekle göre sorumluluğunu doğurmayacak; bunlar, önceki metin ne ise ancak o çerçevede sorumluluk altında olacaklardır. Başka bir deyişle; senedin tahrifat ile büründüğü yeni hâl, o senedi tahrifattan önce imza etmiş olanlar bakımından yok hükmündedir; bağlayıcı değildir.

Hamilin iyiniyetli olup olmaması da, bu sonucu etkilemeyecektir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.04.2004 tarihli 2004/19-118 E., 2004/205 K. sayılı kararı). Böylece 6762 sayılı TTK’nın 724. (6102 sayılı TTK’nın 812.) maddesi gereğince tahrif edilmiş çeki ödeyen muhatap bankanın tazmini gereken zarar miktarı, eski metindeki bedel ile değişmiş metindeki bedel arasındaki farktan oluşacaktır.

(Yargıtay HGK.2017/11-131E, 2019/1395K) Bu kapsamda yapılan incelemede davacının eski metne göre 05.08.2020 keşide tarihine göre sorumlu olması gerektiği, anılan tarih dikkate alındığında çekin süresinde ibraz edilmediği anlaşılmakla kambiyo vasfının ortadan kalktığı bu sebeple davacının davalıya Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibi yönünden borçlu olmadığının tespitine, İcra takibinin davacı ... ... Taban Ayakkabı... Ltd.

Şti. yönünden iptaline dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiş, davalının kötü niyetli takip başlattığına dair dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığından tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.