Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/635 K.2024/764

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekilinin dilekçesi ile " ... Müvekkil ile davalı şirket arasında ..... (..... Alt

bölgeleri) ... ve ... iletişim şebekeleri surveyinin yapılması, projelendirilmesi, şebekenin

kurulumu, ölçümü ve bakımlarının yapılması, hasar ve arızaların giderilmesi, şebekenin yenilenmesi ve

değiştirilmesi ile bu şebeke üzerinden verilen servislerin kurulumunun, naklinin, iptalinin ve diğer

işlemlerle birlikte ...’ın talebi halinde pazarlama faaliyetlerinin yapılması işi için sözleşme

akdedildiğini, sözleşmeden de görüleceği üzere davalı şirket Anonim Şirket olup 4734 sayılı Kamu İhale

Kanunu ve 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa tabi olmadığını, sözleşmenin 31/01/2017

tarihte yürürlüğü girdiğini, sözleşmenin süresi 01.02.2017 tarihinden itibaren 5(beş) yıl olduğunu, davalı

tarafından müvekkile gönderilen 18/02/2022 tarihli yazıda sözleşmenin 9.3 maddesi gereğince

sözleşmenin süresinin 01/03/2022 tarihine kadar uzatıldığının bildirildiğini, sözleşmenin 9.4 maddesinde

"...Yüklenicinin teklif ettiği birim işçilik bedelleri de dahil olmak üzere diğer birim fiyatları ise 2018

yılından başlamak üzere ... tarafından o yılın Ocak ayı için açıklanan yıllık endeksler dikkate

alınarak (ÜFE + TÜFE)/2 oranında Şubat ayı başından itibarın geçerli olmak üzere güncellenir." hükmü

bulunduğunu, işçilik birim fiyatında değişikliğe ilişkin formül üretildiği ve fiyat farkı alacağı ile

ödemelerin yapılacağının kararlaştırıldığını, davalının 2018-2019-2020-2021 yılları için sözleşmede

belirtilen şekilde fiyat farkı alacaklarını müvekkile ödediğini, ancak uyuşmazlık sözleşmenin bitiminden

sonra yapılan uzatma sürecinde fiyat farkı alacağının müvekkile ödenmemesi noktasında olduğunu, davalı

şirketin fiyat farkından kaynaklı ödemelerini dürüstlük kuralına aykırı olacak şekilde müvekkiline

ödemediğini, iş bu nedenle fiyat farkı alacağından kaynaklı dava açmanın hasıl olduğunu, dava şartı olan

zorunlu arabuluculuğa başvurulduğunu, anlaşmama tutanağının e-imzalı halini dilekçe ekinde sunduklarını,

sonuç olarak davanın kabulüne, davalı tarafın hizmet alım sözleşmesi nedeniyle

sözleşme kapsamında belirlenen ve her sene güncellenen fiyat farkının müvekkile ödenmemesi

nedeniyle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile HMK m. 107 kapsamında şimdilik 1.000-TL

fiyat farkı alacağının davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet

ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini..." talep ve dava ettiği görülmüştür.

SAVUNMA

Davalı vekilinin cevap dilekçesi ile "... Davacı şirketin satın alma işi kapsamında ... ve ... iletişim şebekelerinin surveyinin yapılmasına ilişkin 31/01/2017 tarihinde müvekkil şirket ile sözleşme

imzaladığını, sözleşmeye ilişkin yapılacak ek protokollerin bu sözleşmenin bir parçası olduğunu,

...’ın bu sözleşmeyi genişletme hakkının mevcut olduğunu, bu kapsamda eklerde de mevcut

olduğu üzere sözleşmenin 9.4 maddesi kapsamında ve de ek protokole yapılan değişiklikler

değerlendirildiğinde firmaların artış talepleri hususunda sözleşmede müvekkil şirketin özel düzenleme yapma yetkisinin mevcut olduğunu, bu kapsamda idari bir karar olarak şirketleri tarafından birim

fiyatlarda artış yapılmama yönünde karar alınmasının hukuken mümkün olduğunu, hukukta sözleşme serbestisi ilkesinin geçerli olduğunu, anılan ilkeye göre tarafların sözleşme ile ilgili şartlarının Borçlar

Kanunu Madde 26 kapsamında ve bu hususlara aykırı olmamak şartı ile serbestçe belirleme hakkına

sahip olduğunu, sözleşmenin devamlılığı hakkında ise ahde vefa ilkesinin kural olarak kabul edildiğini, bu

bağlamda sözleşme hükümlerinde açıkça belirtildiği ve ek protokollerle de ... firma tarafından

kabul edilmiş olan maddelere istinaden “…... ... Malzeme ve İşçilik Birim Fiyat Listesinde yer alan işçilik birim fiyatları üzerinde aksi bir özel düzenleme yapmadığı müddetçe…” denilerek özel yetki tanımladığının açık olduğunu, sözleşme hükümleri kapsamında Borçlar Kanunu sözleşmeye bağlılık

ilkesi gereği müvekkil şirketin malzeme birim fiyatlarında artış yapmama hakkının mevcut olduğunu, bu

kapsamda tamamen sözleşme hükümlerine ve de hukuka uygun olarak işlem yapılmış olması nedeniyle

açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin muhataba tahmiline karar verilmesini ..."talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER

|Taraflar arasında akdedilen 31/01/2017 tarihli ... ... A.Ş. Kablo Sİstemleri Hizmet Alım Sözleşmesinin getirtildiği, İşin konusu başlıklı 5.maddenin "Sözleşme konusu iş, ... (.....

Alt Bölgeleri) ... ve ... iletişim şebekelerinin surveyinin yapılması, projelendirilmesi, şebekenin kurulumu, ölçümü ve bakımlarının yapılması, hasar ve arızaların giderilmesi, şebekenin yenilenmesi ve değiştirilmesi ile bu şebeke üzerinden verilen servislerin kurulumunun, naklinin ve diğer işlemlerle birlikte ...'ın talebi halinde pazarlama faaliyetlerinin yapılması işidir." Sözleşmenin türü başlıklı 6.1. m.nin "Bu sözleşme, birim fiyat sözleşmi alan birim fiyatlar ile Ek-2'de ... ta Fiyatları” üzerinden gerçekleştirilecektir." 6.2. m.nin " ..., Sözleşme kapsamında Ek-I'deki ve ...

Malzeme ve İşçilik birim fiyat listesindeki, malzeme ve/veya işçilik kalemlerinden istediğini ve istediği miktarda kullanıp kullanmamakta serbesttir." Sözleşmenin süresi ve uzatılması başlıklı 9.1. m.nin "Sözleşme imzalandığı tarihte yürürlüğe girecek olup, sözleşmenin süresi, 01.02.2017 tarihinden itibaren 5 (beş) yıldır." 9.2. m.nin "Sözleşmenin sona ermesinden en az 3 (üç) ay önce, ... tarafından sözleşmenin uzatılacağına dair yazılı bildirim yapılması halinde, sözleşme 12'şer aylık süreler halinde uzatılmış sayılır. ..., sözleşmenin sona ermesinden en az 2 ay önce yazılı bildirimde bulunmak kaydı ile bir tarih belirlemek suretiyle,

sözleşmeyi 1 yıldan daha kısa bir süre için de uzatılabilecektir. Sözleşme 2 yıldan fazla uzatılamaz." 9.3.m.nin" Sözleşme süresinin uzatılmaması halinde ..., ...'ın işi devam ettirecek yapılanmayı oluşturmasına kadar sözleşme kapsamında belirtilen işleri yapmakla yükümlüdür. ... sözleşme süresinin bitim tarihinden itibaren en çok, işbu sözleşme şartlarına uygun olarak 4 (dört) ay daha hizmet vermeye devam edecektir."9.4.

M. nin "Teknik şartnamenin 8.1 maddesinde belirtilen ödeme kalemlerinden Malzeme birim fiyatları sözleşme imza tarihinden itibaren sözleşme süresi boyunca piyasa koşulları gereği ... tarafından tamamen kendi takdirine bağlı olarak arttırım veya azaltım yoluyla güncellenerek değiştirilebilecektir.

Yüklenicinin teklif ettiği birim işçilik bedelleri de dahil olmak üzere diğer birim fiyatlar ise 2018 yılından başlamak üzere ... tarafından o yılın Ocak ayı için açıklanan yıllık endeksler dikkate alınarak (ÜFE+TÜFE)/2 oranında Şubat ayı başından itibaren geçerli olmak üzere güncellenir. ... birim fiyatlar üzerinde yapılan değişiklikleri gayri kabili rücu kabul etmiş sayılır. kurlarında ortaya çıkacak aşırı dalgalanma durumlarında, malzeme dahil işçilik hizmet Bakım Bedeli,

TV Servis Kurulum Bedeli ve Kablo İnternet Servis Kurulum Bedeli ... tarafından ilgili işçilik fiyatlarının güncellenmesinde 9.4. maddesi hükümlerine ilaveten ayrıca değerlendirmeye alınabilecektir." Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları başlıklı 15.1. m.nin "..., gerek sözleşme süresi gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim,

harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz." 15.2.m.nin " Sözleşme konusu işin gerçekleştirilmesi kapsamında kullanılacak malzeme ve işçilik birim fiyatları işbu sözleşmenin 9.4. maddesi uyarınca güncellenecektir.

Bu güncelleme nedeniyle ...'ye geçmişe dönük bir fark ödenmeyeceği gibi, yüklenicinin farklı bir arttırım talebi de olamayacaktır." düzenlemelerinin bulunduğu görülmüştür.

Taraflar arasında 22/06/2017 tarihli asıl sözleşmeden sonra 21/06/2019 tarihinde EK-PROTOKOL-2, 29/11/2019 tarihinde EK PROTOKOL-3, 23/12/2020 tarihinde EK PROTOKOL-4 akdedildiği, 23/12/2020 tarihli Ek Protokol 4 te Sözleşmenin 9.4. maddesinin EK Protokol-2'deki ilk cümlesi ve a bendinde herhangi bir değişiklik yapılmadığı, Sözleşmenin 9.4. Maddesinin ilk cümlesine a bendinde yer verilerek sözleşmenin 9.4. Maddesinin "...

Malzeme ve İşçilik Birim Fiyat Listesi'nde yer alan birim bedeller ile ... birim bedellerinin güncellemeleri aşağıdaki gibi gerçekleştirilecektir. Bu kapsamda yapılacak değişiklikler geçerlilik tarihi ile birlikte ... tarafından Yükleniciye bildirilecektir. a) ... Malzeme ve İşçilik Birim Fiyat listesi güncellemeleri: ... tek taraflı olarak, işbu sözleşmenin eki olan “...

Malzeme ve işçilik birim fiyat listesi” ne, yeni malzeme ve işçilik birim fiyatlarını belirleyerek ekleyebilecektir.

Teknik şartnamenin 8.1. maddesinde belirtilen ödeme kalemlerinden Malzeme birim fiyatları sözleşme imza tarihinden itibaren sözleşme süresi boyunca piyasa koşulları gereği ... tarafından tamamen kendi takdirine bağlı olarak artırım veya azaltım yoluyla güncellenerek değiştirilebilecektir. ... tarafından belirlenen işçilik fiyatlarının günün şartları dikkate alınarak güncellenmesi gerektiği durumlarda, ... tek taraflı olarak, ilgili işçilik birim fiyatlarını güncelleyerek değiştirebilecektir. ..., birim fiyatlar üzerinde yapılan değişiklikleri gayri kabili rücu kabul etmiş sayılır. ..., “...

Malzeme ve İşçilik Birim Fiyat Listesinde” yer alan işçilik birim fiyatları üzerinde aksi bir özel düzenleme yapmadığı müddetçe, yüklenicinin teklif ettiği birim işçilik bedelleri de dahil olmak üzere, tüm işçilik birim fiyatları 2018 yılından başlamak üzere ... tarafından o yılın Ocak ayı için açıklanan yıllık endeksler dikkate alınarak (ÜFE+TÜFE)/2 oranında Şubat ayı başından itibaren geçerli olmak üzere her yıl güncellenir. b) ... birim bedeli güncellemeleri: .....

Kurulum Bedeli, Hizmet Bakım bedeli, ses hizmeti kurulum bedeli, iptal bedelleri 2018 yılından başlamak üzere ... tarafından o yılın Ocak ayı için açıklanan yıllık endeksler dikkate alınarak (ÜFE+TÜFE)/2 oranında Şubat ayı başından itibaren geçerli olmak her yıl güncellenir. ..... kurulum bedeli 2021 yılından başlamak üzere ... tarafından o yılın Ocak ayı için açıklanan yıllık endeksler dikkate alınarak (ÜFE+TÜFE)/2 oranında Şubat ayı başından itibaren geçerli olmak üzere her yıl güncellenir.

Bu kapsamda yapılacak değişiklikler geçerlilik tarihi ile birlikte ... tarafından yükleniciye bildirilecektir. ... Bedeli, ... Malzeme Bedeli (USD)'nin “Belirlenen Döneme Ait Ortalama Dolar Alış Kuru” ile çarpımından elde edilecek Türk lirası karşılığı ile ... işçilik bedelinin toplamıdır. ... Bedeli (... Malzeme Bedeli (USD) x “Belirlenen Döneme Ait Ortalama Dolar Alış Kuru” + ... İşçilik Bedeli, ... Bedeli, ...

Malzeme Bedeli (USD)'nin “Belirlenen Döneme Ait Ortalama Dolar Alış Kuru” ile çarpımından elde edilecek Türk lirası karşılığı ile ... işçilik bedelinin toplamıdır. ... Bedeli - (... Çift Cihazlı Servis Kurulum Bedeli (USD) x “Belirlenen Döneme Ait Ortalama Dolar Alış Kuru” + ..... Kurulum İşçilik Bedeli.... ... İşçilik Bedeli, ...

İşçilik Bedeli, ..... servis kurulum işçilik bedeli ve..... işçilik bedeli 01.02.2020 tarihinden itibaren ... tarafından o yılın Ocak ayı için açıklanan yıllık endeksler dikkate alınarak (ÜFE+TÜFE)/2 oranında Şubat ayı başından itibaren geçerli olmak üzere her yıl güncellenir. “Belirlenen Döneme Ait Ortalama Dolar Alış Kuru” 01.09.2018 tarihinden 31.01.2019 tarihine kadar, bir önceki ayın ortalama dolar artış kuru alınarak hesaplanacaktır.

Eylül 2018 den itibaren her hakkediş dönemi için geçerli olacak dolar alış kurları aşağıda yer almaktadır. “Belirlenen Döneme Ait Ortalama Dolar Alış Kuru”. Eylül 2018 dönemi hakkedişinde | USD - 5,8117 TL, Ekim 2018 dönemi hakkedişinde | USD -6,3389 TL, Kasım 2018 dönemi hakkedişinde 1 USD -5,8370 TL, Aralık 2018 dönemi hakkedişinde | USD- 5,3580 TL, Ocak 2019 dönemi hakkedişinde | USD - 5,3120 TL, Olarak kullanılacaktır.

01.02.2019 tarihinden itibaren “Belirlenen Döneme Ait Ortalama Dolar Alış Kuru” 3 ayda bir güncellenecek olup, her 3 aylık dönem için, ilgili 3 aylık dönemden önceki son 3 ayın ... tarafından açıklanan dolar alış kurunun ortalaması baz alınacaktır. Üç aylık periyodik güncellemelerin örneği aşağıda yer almakta olup, ilerleyen dönemlerde bu periyotlara uygun olarak işlemler yürütülecektir.

Şubat-Mart-Nisan 2019 hakedişlerinde, önceki üç ayın ortalaması olarak “Belirlenen Döneme Ait Ortalama Dolar Alış Kuru” 1 USD = 5,3465 TL. olarak kullanılacaktır". denildiği davacı tarafça ek protokollere herhangi bir ihtirazi kayıt konulmadığı görülmüştür.

Taraflar arasındaki hak ediş belgeleri getirtilmiş davamıza konu sözleşme bitim tarihi olan 01/02/2022 tarihinden sonraki dönem olan 01/02/2022- 01/03/2022 tarihleri arasındaki 1 aylık dönem kapsayan hak ediş belgelerinde davalı taraça hak edişlere ihtirazi kayıt konulmadan imza atıldığı görülmüştür.

Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan raporda eksikliklerin giderilmesi istenilmiş 22/11/2023 tarihli ek raporda "....9.4. Teknik şartnamenin 8.1 maddesinde belirtilen ödeme kalemlerinden Malzeme birim fiyatları sözleşme imza tarihinden itibaren sözleşme süresi boyunca piyasa koşulları gereği ... tarafından tamamen kendi takdirine bağlı olarak arttırım veya azaltım yoluyla güncellenerek değiştirilebilecektir.

Yüklenicinin teklif ettiği birim işçilik bedelleri de dahil olmak üzere diğer birim fiyatlar ise 2018 yılından başlamak üzere ... tarafından o yılın Ocak ayı için açıklanan yıllık endeksler dikkate alınarak (ÜFE+TÜFE)/2 oranında Şubat ayı başından itibaren geçerli olmak üzere güncellenir. ... birim fiyatlar üzerinde yapılan değişiklikleri gayri kabili rücu kabul etmiş sayılır. Denilmektedir. 23/12/2020 tarihinde taraflar arasında ek protokol tanzim edilmiştir.

Ek protokolde sözleşmenin 9.4. maddesinin ek protokol-2'deki ilk cümlesi ve a) bendinde herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. 9.4 maddesinde ... Malzeme ve İşçilik Birim Fiyat Listesinde yer alan bedelle ile ... birim bedellerinin güncellemelerinin gerçekleştirileceği belirtilmiştir.... Davacı ... A.Ş. ile davalı ... ... A.Ş. arasında 31/01/2017 tarihinde 5 yıl süreli ... (.....

Alt Bölgeleri) ... ve ... iletişim şebekelerinin surveyinin yapılması, projelendirilmesi, şebekenin kurulumu, ölçümü ve bakımlarının yapılması, hasar ve arızaların giderilmesi, şebekenin yenilenmesi ve değiştirilmesi ile şebeke üzerinden verilen servislerin kurulumunun, naklinin, iptalinin ve diğer işlemlerle birlikted avalı şirketin talebi halinde pazarlama faaliyetlerinin yapılması konulu sözleşme akdedildiği, Taraflar arasında 22/06/2017 tarihinde ... A.Ş.

Kablo Sistemleri Hizmet Alım Sözleşmesi Ek protokol-1, 21/06/2019 tarihinde Ek-Protokol-2, 29/11/2019 tarihinde Ek Protokol-3, 23/12/2020 tarihinde Ek Protokol-4 akdedildiği, Davalı şirket tarafından sözleşmenin süresinin 01/03/2022 tarihine kadar uzatıldığı, Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 9.4. maddesinde ve yapılan protokollerde; davalı şirket tarafından işçilik bedelinin güncellenebileceğinin belirtildiği, fiyat farkının ne şekilde hesaplanacağının protokollerde detaylı olarak açıklandığı,

Davacı şirketin, sözleşmenin uzatılması sonrasında 01/02/2022 - 01/03/2022 tarihleri arasında verilmeyen fiyat farklarını davalı şirketten talep ettiği, Taraflar arasında yapılan sözleşme ve eki olan protokollerde fiyat farkı verilmesinin davalı şirketin takdirinde olduğunun anlaşıldığı, takdiri ve hukuki değerlendirmesi Mahkemeye ait olmak üzere Mahkemece fiyat farkının ödenmesine karar verilmesi durumunda; fiyat farkı bedelinin 580.091,52,-TL. olarak hesaplandığı," denildiği, itiraz üzerine alınan 14/03/2024 tarihli ek raporda "...

Takdiri ve hukuki değerlendirmesi Mahkemeye ait olmak üzere Mahkemece fiyat farkının ödenmesine karar verilmesi durumunda; fiyat farkı bedelinin 689.075,68 TL olarak hesaplandığı," belirtildiği görülmüştür.

DEĞERLENDİRME

Davacı tarafça taraflar arasındaki sözleşmeye dayalı olarak sözleşmenin uzatılması sonrasında 01/02/2022 - 01/03/2022 tarihleri arasında döneme ait fiyat farklarının davalı şirketten tahsili, davalı tarafça taraflar arasındaki sözleşme ile fiyat farkı verme takdirinin davalıya bırakıldığı, davacı tarafça davaya konu döneme ilişkin hak edişe ihtirazi kayıt konulmadan imzalandığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup:

Taraflar arasında ..... Alt Bölgelerine ilişkin ... ve ... iletişim şebekelerinin surveyinin yapılması, projelendirilmesi, şebekenin kurulumu, ölçümü ve bakımlarının yapılması, hasar ve arızaların giderilmesi, şebekenin yenilenmesi ve değiştirilmesi ile bu şebeke üzerinden verilen servislerin kurulumunun, naklinin ve diğer işlemlerle birlikte ...'ın talebi halinde pazarlama faaliyetlerinin yapılmasına ilişkin 31/01/2017 tarihli ... A.Ş.

Kablo Sistemleri Hizmet Alım Sözleşmesinin akdedildiği, sözleşmenin 9.4.m ile ( "Teknik şartnamenin 8.1 maddesinde belirtilen ödeme kalemlerinden Malzeme birim fiyatları sözleşme imza tarihinden itibaren sözleşme süresi boyunca piyasa koşulları gereği ... tarafından tamamen kendi takdirine bağlı olarak arttırım veya azaltım yoluyla güncellenerek değiştirilebilecektir.") davalıya birim fiyatların arttırılması yada düşürülmesi yolunda takdir yetkisi verildiği, ek protokoller ile takdir yetkisinde bir değişikliğe gidilmediği,

davalı tarafından 2018-2019-2020-2021 yıllarında ilgili sözleşmenin 9.4 maddesi gereği birim fiyatlarında artış yapılarak ödemede bulunulduğu, 5 yıllık sözleşme süresinin bitiminden sonra sözleşme gereği uzatıldığı kabul edilen 01/02/2022 - 01/03/2022 tarihleri arasında döneme ait hak edişte artırıma gidilmeden ödemede bulunulduğu, arttırıma gidilmesi halinde davalının davacıya 689.075,68 TL fiyat farkı ödemesi gerektiği, davacı tarafça fiyat farkı içermeyen bu hak edişe ihtirazi kayıt bulunmadan imzaladığı, tüm hakedişlerin kabul edilmiş olduğu,

bu kapsamda davacının alacağının bulunmadığı , taraflar arasındaki sözleşmeler , hakediş belgeleri, bilirkişi raporu, ek raporu ve tüm dosya kapsamı ile anlaşıldığından davacının davasının reddi ile aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

Katip ..... · ¸e-imzalıdır. Hakim ..... · ¸e-imzalıdır.