Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/774 K.2023/865

... - ... ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... ... DAVALI : ... ...

VEKİLLERİ

Av. ... - ... Av. ... ...

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 03/02/2016

KARAR TARİHİ : 13/12/2023

KAR.YAZ.TAR. : 13/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekilinin dilekçesi ile ; " 08.10.2008 günü meydana gelen ve ... plakalı aracın karıştığı trafik kazası neticesinde müvekkil ... “ ın eşi ve küçük ... “ ın babası ... "ın vefat ettiğini, kazanın davalı şirkete sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün kusuru ile meydana geldiğini, kaza tarihinde ... plakalı aracın davalı .... adına Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğunu,

davalının destekten yoksun kalma davası açısından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu ve davalı şirketin temerrüde de düşürüldüğünü bu sebeple davacının destekten yoksun kalma tazminatının tazmini için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla her bir müvekkil için ayrı ayrı olmak üzere 25,00 “er TL maddi tazminatın kaza tarihinden, bu kabul görmez ise temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmesini" talep ettiği 09/11/2023 tarihli değer artırım dilekçesi ile.

Müvekkillerin kaza nedeniyle uğradığı destekten yoksunluk zararları için.

Müvekkil ... için 15.402,84 TL, maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren, bu talebimiz kabul görmez ise temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt avans faizi, yargılama giderleri ve ücreti vekâlet (her bir müvekkil açısından ve her bir alacak kalemi için ayrı ayrı hesap edilecek ) ile birlikte davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkillerime ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekilinin cevap dilekçesi ile ; ... plakalı aracın ZMMS Poliçesi ile teminat altına alındığını, davanın ... Mahkemesi'nin davasının feragat ile sonuçlanması nedeni ile feragat nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini, 30.12.2011 tarihinde davacılara toplam 101.867,00 TL ödeme yapıldığını, poliçede verilen şahıs başı azami vefat teminatının 125.000 TL ile sınırlı olduğunu, müvekkil şirketin poliçeden kaynaklanan tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, kusur durumunun tespiti gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatının aktüer bilirkişi vasıtası ile hesap edilebileceğini, avans faiz talebinin yerinde olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf delilleri toplanılmış mahkememizin ...sayılı dosyası ile "... Davacıların sigorta şirketi bakımından 3. kişi olmaları ve kazanın 2008 yılında gerçeklemesi nazara alınarak davacıların destekten yoksun kalma tazminat hesaplarının yapılması için dosya doğrudan aktüer bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Aktüer bilirkişi kök ve ek raporunda özetle: Vefat edenin eşi ve çocuğunun destekten yoksun kaldıklarını, vefat edenin gelirinin 2020 yılı asgari ücret üzerinden hesaplanması sonucu davacı eş için 259.028,29 TL, davacı çocuk için 40.454,94 TL destekten yoksun kalma tazminat alacaklarının bulunduğunu, poliçe limitine göre yapılan oranla davacı eş için 108.114,69 TL, davacı çocuk için 16.885,31 TL destekten yoksun kalma tazminat alacaklarının bulunduğunu, ancak davacılara yapılan ödemenin güncellenmiş değerinin eş açısından 137.135,73 TL,

çocuk açısından 38.728,58 TL olmak üzere toplam 175.864,31 TL olduğunu şu halde davacıların alacak miktarının kalmadığını bildirmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacıların desteğinin vefatı ile destekten yoksun kalma maddi zararlarının bulunup bulunmadığı varsa miktarı, davalı ... şirketinin bu zararlardan poliçe limiti kapsamında sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. İncelenen dosya kapsamı ve aktüer bilirkişi raporu karşısında.

08.10.2008 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu desteğini kaybeden davacıların, ...

Mahkemesinin dosyasında feragat edilen miktar dışında davayı açmakta hukuki yararlarının bulunduğu anlaşılmış, hesap bilirkişisinden alınan destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması ve davadan önce davalının yaptığı ödemenin güncellenmesi sonucu bulunan miktarın poliçe limitinden mahsubu ile davacıların sigorta şirketinden talep edebilecekleri bakiye alacak bulunmadığı, talep etmeye hak kazandıkları destekten yoksun kalma tazminatının dava açılmadan evvel poliçe limiti dahilinde davalı ... şirketince karşılandığı anlaşılmıştır.

Bu kapsamda... Davanın reddine," karar verildiği görülmüştür.

Mahkememiz ilamının davacı tarafça istinafı üzerine ... sayılı ilamı ile "... Somut olayda mahkemece hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda, davalı tarafından zarar gören davacılara ödenmesi gereken bakiye destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasında TRH 2010 yaşam tablosu yerine, PMF 1931 yaşam tablosunun esas alınması doğru görülmemiştir.

Bu durumda mahkemece yapılması gereken, destek ve davacıların TRH 2010 yaşam tablosuna göre muhtemel bakiye yaşam süresinin belirlenmesi, bilinmeyen / işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilerek progresif rant yönteminin kullanılması suretiyle davacıların bakiye destek zararı olup olmadığının tespiti için konusunda uzman bir başka aktüer bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yapılan hesaplamaya göre hüküm kurulmuş olması doğru görülmediğinden,

davacılar vekilinin bu yöne ilişkin istinaf başvurusunun yerinde olduğu anlaşılmakla kabulü gerekmiştir.

Yerleşik Yargıtay uygulamalarında davadan önce yapılan ödemelerin makbuz hükmünde olduğu kabul edilmekte; davadan önce yapılmış ödeme bulunması halinde ödeme tarihi itibariyle davalı tarafça gerçekleştirilen ödemelerin yetersiz olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.Bunun için, ödeme tarihi verileri dikkate alınarak yapılacak hesaplama sonucu bulunacak tutar ile ödenen miktarın karşılaştırılması ve ödemenin yeterli olup olmadığının değerlendirilmesi, ödemenin yeterli bulunması halinde davanın reddine karar verilmesi, şayet ödemenin yetersiz olduğu,

bakiye tazminat alacağı olduğu anlaşılırsa, bu kez rapor tarihindeki veriler dikkate alınarak tazminat hesaplanması, hesaplanan tazminattan davalı tarafça yapılan ödemelerin güncellenmiş değerinin mahsubu ile davacının talep edebileceği bakiye tazminatın bulunması gerekmektedir.Somut olayda eldeki iş bu dava açılmadan önce, davacıların başvurusu üzerine davalı ... şirketi tarafından 30.12.2011 tarihinde davacı ... hesabına 79.434.00TL, davacı ... adına ve hesabına 22.433.00TL ödeme yapıldığı dosyada mevcut banka dekontlarından anlaşılmıştır.

Ancak ödemeye dair belge ve bilgilerin tamamı dosyaya getirilmediğinden, bu ödemelerin ne kadarının asıl alacağa, ne kadarının faiz, vekalet ücreti vb. gibi ferilere ilişkin olduğu anlaşılamamıştır. Zira ödemenin sadece asıl alacağa ilişkin kısmının, davalının olay tarihi itibariyle sorumlu olduğu poliçe limitinden mahsubu ile bakiye poliçe limitinin tespiti gerekmektedir.

Hükme esas alınan aktüerya bilirkişi kök ve ek raporunda, ödeme tarihindeki verilere göre yapılan tazminat hesabında davacı çocuk için yapılan ödemenin yeterli olduğu, davacı eş için yapılan ödemenin yetersiz olduğu, davacı eşin poliçe limiti dahilinde bakiye tazminat alacağı bulunduğu belirtildiği halde, rapor tarihindeki verilere göre yapılan tazminattan, davalının yaptığı ödemenin güncellenmiş değerinin mahsubu ve garame hesabı sonucu, davacı eşe poliçe limitinden toplamda 112.904.14TL ödenmesi gerektiği ancak davacı eşe yapılan ödemenin güncellenen değerinin 132.356.63TL olduğu,

bunun poliçe limitine göre davalının sorumlu olduğu tazminattan fazla olduğu kanaati ile davacı eşinde bakiye alacağının olmadığı belirtilmiş olup, bilirkişi raporu bu anlamda denetime ve hükme elverişli değildir. Bu nedenle söz konusu bilirkişi raporuna istinaden karar verilmesi yerinde görülmediğinden davacılar vekilinin bu hususa ilişkin istinaf talebinin de kabulü gerekmiştir.

Bu durumda öncelikle davalı ... şirketi tarafından yapılan ödemelere dair belge ve bilgilerin tamamının getirilmesi, ödemenin ne kadarının asıl alacak, ne kadarının ferilere ilişkin olduğunun belirlenmesi, davalının olay tarihindeki ZMMS poliçe teminat limitinin kesin şekilde saptanması, sonra poliçe limitinden yapılan ödemenin sadece asıl alacağa ilişkin kısmının mahsubu ile davalının sorumlu olacağı bakiye poliçe teminat limitinin belirlenmesi, daha sonra davalı ... şirketi tarafından yapılan ödeme tarihindeki (30.12.2011) verilere göre davacılar için ödenen tazminatın yeterli olup olmadığının değerlendirilmesi,

ödeme tarihindeki verilere göre yapılan ödemenin yetersiz olduğunun anlaşılması halinde,rapor tarihindeki verilere göre davacılar için destek tazminatı hesaplanması, davalı tarafından davacılara ödenen tazminatın asıl alacaklara ilişkin kısmının, ödeme tarihinden,rapor tarihine kadar güncellenmiş değerinin bulunarak, hesaplanan tazminatlardan güncellenmiş değerin indirimi ile hak ettikleri bakiye destek tazminatlarının tespit edilmesi,

neticeten tespit edilen tazminatların, bakiye poliçe limitinden fazla olması halinde KTK’nın 96. Maddesi gereğince bakiye poliçe limitine göre garame hesabı yapılarak davacıların talep edebileceği bakiye destek tazminatının belirlenmesi hususunda bir başka aktüer bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, denetime ve hükme elverişli olmadığı anlaşılan bilirkişi raporuna göre karar verilmesi de doğru görülmemiştir.Destekten yoksun kalanların destek paylarını belirlerken desteğin gelirinin bir kısmını kendisine bir kısmını da eş ve çocukları ile anne ve babasına ayıracağı varsayılmalıdır.

Bunun dışında destekten yoksun kalanlardan bir kısmının davacı olup diğer kısmının davacı olmadığı durumda talepte bulunmayan destek görenlerin paylarının da hesaplamada göz önünde tutulması gerekmektedir. Destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasında, destek payları doğru belirlenerek, destekten yoksun kalanlara müteveffanın sağlığında sağlamış/sağlayacak olduğu yardımın miktarı da doğru şekilde hesaplanmalıdır.

Destekten yoksun kalma tazminatının belirlenmesinde destekten yoksun kalanlara ayrılacak paylar Yargıtay uygulamaları ile kabul görmüş pay esasına göre; çocuksuz durumda destek, desteğin gelirini eşi ile paylaşacağı varsayımına dayalı olarak, gelirden desteğin %50 ve eşin %50 pay alacağı kabul edilmektedir.

Çocukların eş ile birlikte destek payı alacağı durumda ise desteğin gelirden eşi ile birlikte ikişer pay alırken çocuklara birer pay verileceği yine eş, çocuklar ile ana babanın pay alacağı durumlarda desteğe 2 pay, eşe 2 pay çocukların her birine 1 pay, ana ve babaya birer pay ayrılarak böylece gelirin tamamının dağıtılacağı esasına dayalıdır. Çocukların sayısı arttıkça hem desteğe ayrılan pay, hem de eş ve çocuklar ile ana ve babaya ayrılacak paylar düşecektir.

Çocukların destekten çıkması ile birlikte destekten çıkan çocuğun payları destek, eş ve diğer çocuklara dağıtılacak, anne ve babaya verilmeyecektir. Böylece geriye kalan eş ve çocukların payları ile desteğin payı artacaktır. Bu pay esası Türk aile sistemine uygun düşmektedir.

Çünkü Türk aile sisteminde desteğin geliri aile bireyleri tarafından birlikte paylaşılmakta, aile bireyleri arttıkça gelirden alınacak pay düşmekte, aile bireyi azaldıkça da gelirden alınacak pay yükselmektedir.

Ana ve babadan birinin destekten çıkması ile payı diğerine aktarılacak, ana ve baba ile çocukların tamamının destekten çıkması durumunda ise yine çocuksuz eş gibi desteğe 2 pay, eşe 2 pay esasına göre %50 desteğe, %50 eşe pay verilerek varsayımsal olarak gelir paylaştırılarak tazminat bu ilkelere göre hesaplanacaktır.

Desteğin gelirinin 100 pay olduğunun kabulü ile bu 100 payın davacılar ile dava dışı hak sahiplerine dağıtılması, dağıtılan payların toplamının 100 olması gerekmektedir. Somut olayda dosya kapsamına göre destek ... vefat ettiği tarihte evli ve 1 çocuklu olup, başka çocuğu bulunmamaktadır. Gerçek durum ortada iken varsayıma dayalı tazminat hesabı yapılamaz.

Bu durumda desteğin evli ve bir çocuklu olduğunun kabulü ile davacı eş ve çocuğa destek payı dağılımı yapılarak tazminat hesaplanması gerekirken, hükme esas alınan raporda desteğin ileride bir çocuğu daha olacağı varsayımı ile pay dağılımı yapılarak tazminat hesaplanması da doğru olmadığından, Bu hali ile de aktüer bilirkişi raporu hükme elverişli olmadığından davacılar vekilinin bu yöne ilişkin istinaf talebinin de kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda 1, 2 ve 3 nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile. 6100 sayılı HMK.nın 353/1.a.6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına,..." karar verildiği görülmüştür.

Davalı ... şirketine yazılan müzekkereye verilen 23/03/2023 tarihli müzekkere cevabında ... ve ...'ın, ... E. Sayılı dosyasında dava açtığı, dava süresinde karşı tarafla Sulh olunduğu, ... için 79.434,00-TL asıl alacak, ... için 24.433,00-TL asıl alacak olmak üzere, masak evrakları alınarak ödeme yapılmıştır." denildiği görülmüştür. Desteğin anne babasını da gösterir aile kaydının çıkartıldığı görülmüştür.

...

Sayılı dosyasının tetkikinde davacılarının ..., ..., davalılarının ...., ... dava konusunun tazminat olduğu davacıların ... plakalı aracın ... araçla 08/10/2008 tarihinde çarpışması sonucu destek ...'nın kaybı sonucu davalılardan destek tazminatı ve davalı araç sürücüsünden manevi tazminat talebine ilişkin olduğu bilirkişi raporu alındığı dava sırasında davacılara toplam 101,867,00 TL lik ödemenin davalı ... tarafından yapıldığı yargılama sırasında davacıların davalarından feragat ettikleri manevi tazminat yönünden yargılamaya devam edildiği mahkemenin 20/03/2013 ilamı ile davalı ....

Yönünden davacı tarafından davadan feragat etmesi sebebi ile reddine manevi tazminat taleplerinin kabulüne ... için 15,00,00 TL, ... için 10,00,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacılara verilmesine karar verildiği ,dosya içerisinde 14/12/2011 tarihli feragat dilekçesinin bulunduğu kararı 24/07/2013 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Dosya üzerinde yeniden aktüer raporlar alınmış18/09/2023 tarihli raporda " Davacı vekilinin de kabulünde olduğu ve dosyaya sunulu hasar dosyası Örneği içerisindeki belgelerin incelenmesinde; davalı ... tarafından 30.12.2011 tarihinde.

Eş ... için 79.434,00 TL, oğul ... için 22.433,00 TL olmak üzere toplam 101.867,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır... .Ödeme Tarihi Olan 2011 tarihinde yürürlükte olan Genel Şartlar ve Yargıtay'ın İçtihatları dolayısıyla o tarihte yürürlükteki hükümler ve hesaplama teknikleri de gözetilerek bilinen son 2011 yılı verileri kullanılarak PMF-1931 Yaşama Tablosuna göre hesaplama yapıldığında;...Dosyaya sunulan müteveffanın son çalışmış olduğu ...

Şirketindeki ücret bordrolarına göre müteveffanın asgari ücret aldığı anlaşılmıştır. Davacı eş ... açısından Asgari ücret olarak kabul edildiğinde;Toplam 85.447,76 TL işlemiş ve işleyecek devrede maddi zarar hesaplanmıştır.

Asgari ücretin 2,41665 katı olarak kabul edildiğinde Toplam 196.375,04 TL işlemiş ve işleyecek devrede maddi zarar hesaplanmıştır. ..Davacı çocuk ... açısından Asgari ücret olarak kabul edildiğinde;Toplam 19.703,18 TL işlemiş ve işleyecek devrede maddi zarar hesaplanmıştır.

Asgari ücretin 2,41665 katı olarak kabul edildiğinde Toplam 63.010,42 TL işlemiş ve işleyecek devrede maddi zarar hesaplanmıştır. ...Dava dosyasında mevcut belgelerden davalı ... şirketi tarafından, 30.12.2011 tarihinde davacı eş ...

79.434,00 TL, davacı çocuk ... için 22.433,00 TL ödeme yapıldığı görülmekte: Eş ... için asgari ücrete göre 85.447,76 TL,Asgari ücretin 2,41665 katı olarak 196.375,04 TL hesap edilmiş,79.434,00 TL ödenmiş, Çocuk ... için asgari ücrete göre 19.703,18 TL, Asgari ücretin 2,41665 katı olarak 63.010,42 TL hesap edilmiş, 22.433,00 TL ödenmiş, güncel verilere göre TRH 2010 yaşam tablosu ve 1,8 iskonto uygulanmaksızın progresif rant tekniğine göre hesaplama ve değerlendirme yapıldığında ...Asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığında.

Davacı eş ... adına, 15.402,84 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatı alacağı, Davacı çocuk ... açısından ödenen tazminatın zararı karşıladığı, Asgari ücretin 2,41665 katı üzerinden hesaplama yapıldığında. Davacı eş ... adına,13.423,02 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatı alacağı, Davacı çocuk ... adına,1.168,10 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatı alacağı,.." hesap edildiğinin bildirildiği görülmüştür.

DEĞERLENDİRME

Davacılar tarafından desteğin kaybına dayalı olarak destek tazminatı, davalı ... şirketince davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup:

... plakalı aracın ... araçla 08/10/2008 tarihinde çarpışması sonucu destek ...'ın hayatını kaybettiği, davacılar tarafından ... Sayılı dosyası ile davalı ... ve araç işleten aleyhine destek tazminatı davası açıldığı, davacılar desteğinin ücret bordrolarına göre asgari ücret aldığı , ... Mahkemesi yargılaması sırasında davalı ... şirketi tarafından 30.12.2011 tarihinde davacı ... için 79.434.00TL, davacı ...

22.433.00 TL ödeme yapıldığı , ödeme tarihi itibariyle davacı eş ...'ın 85.447,76 TL, ...'ın 19.703,18 TL destek tazminatına hak kazandıkları , davalı sigortaca yapılan ödeme üzerine davacıların 14/12/2011 tarihli dilekçeleri ile davalarından feragat ettikleri, ...

Sayılı ilamınında 24/07/2013 tarihinde kesinleştiği, taraflar açısından kesin hüküm oluşturduğu, kesin hüküm olmadığı kabul edilse dahi davacı ...'ın ödeme tarihindeki zararından fazla , davacı ...'ın zararınında yaklaşık olarak karşılandığı, 30.12.2011 tarihli ödeme üzerine davacıların davadan feragat ettikleri karşılanmayan talep edilebilecek destek zararlarının bulunmadığı bilirkişi raporu, ...

Sayılı ilamı , desteğin gelirine ilişkin bordro suretleri ve tüm dosya kapsamı ile anlaşılmakla aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır.