Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/199 K.2024/95

Av. ... Av. .... DAVALI :... VEKİLİ : Av. ... ...

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/03/2023

KARAR TARİHİ : 15/02/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 15/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin yatırım faaliyetleri kapsamında Rüzgâr Enerji Santrali Bağlantı Hakkı İhalesine katılarak, 2,62 kr/kWh teklifi ile ihaleyi kazandığını, ihaleyi kazandıktan sonra taraflar arasında 10.10.2011 tarihinde “... Katkı Payı Anlaşması ” başlıklı sözleşme imzalandığını, ... ... projesi için 10.01.2012 tarih ve ... sayılı lisans alındığını, bu lisans kapsamında davaya konu ...

Katkı Payı tutarının davalı tarafından hesap edilerek 19.01.2023 tarihli, 15.542.352,69 TL bedelli faturanın müvekkiline gönderildiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin yönetmelik maddesine uygun olarak hazırlandığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 3. Maddesinde;

toplam ... katkı payı tutarı = kr*E*TÜFE formülüne göre hesaplanacağının kararlaştırıldığını, bu formüle göre 2022 yılı ... katkı payı tutarının KDV dahil 4.114.442,51TL olması gerekirken davalı şirket tarafından KDV dahil 15.542.352,69 TL olarak hesaplandığını ve fatura edildiğini , müvekkili şirket tarafından fazla hesaplanan 11.427.910,18TL bedele ilişkin olarak faturya itiraz edildiğini ve iade faturası düzenlendiğini, davalı tarafın ... katkı payı bedelini hesaplarken uyguladığı formülün Sözleşme ve Yönetmeliğe aykırı olduğunu ve yanlış uygulamanın etkisinin 20 yıl boyunca da süreceğini,

sözleşmemin 3. Maddesi uyarınca ödenmesi gereken 4.114.442,51TL 'yi 03.02.2023 tarihinde ödediğini, geri kalan kısım içinde borç oladığının tespiti bakımından iş bu davayı açmak zorunda kalındığını, ödemenin yapılmaması ve/veya eksik yapılması halinde tesise ait bağlantı ve sistem kullanım anlaşmasının ... tarafından sonlandırılabileceğini, ihtiyati tedbir kararı verilmez ise müvekkilinin lisansını iptal edilebileceğini, bu kapsamda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini belirterek davalı ...

A.Ş’nin 19.01.2023 tarihli ... fatura numaralı 15.542.352,69 TL bedelli faturanın 11.427.910,18 TL'lik kısmı için müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, teminatsız olarak 11.427.910,18 TL'lik bedelin ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ CEVABI

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ava konusu uyuşmazlığın çözümünde idari yargı mercilerinin görevli olduğunu, ... tarafından projelerin lisanslandırma süreci başlatıldığını, davacı şirketin gerçekleştirilen yarışmalar sırasında sunduğu teklifleri doğrultusunda, dava konusu tesis için sisteme bağlantı hakkı kazandığını ve lisans alarak faaliyetlerine başladığını, taraflar arasında ... katkı payı bedelinin ödenmesini konu alan, "...

Katkı Payı Anlaşmaları" akdedildiğini, yarışmaya katılan ve kazanan şirketlerle imzalanan "...

Katkı Payı Anlaşması" gereğince; yönetmelik ve ekleri olan taahhütname, teklif mektubu formu ile anlaşma hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda ... katkı payı faturalarının hesaplandığını, şu halde tüm içeriği ile bir bütün olan yarışma yönetmeliği ve eklerinde yer alan söz konusu düzenlemelerde, yapılan yarışmalar sonucu kapasite kazanan ...'ler tarafından, tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere 20 yıl boyunca davalı ...'a ödeme yapılmasının ve ödenecek bedelin değer kaybına uğramaması adına da,

verilen teklif bedelinin teklif yılından itibaren her yıl TÜFE oranında (kümülatif) güncellenerek arttırılmasının açıkça öngörüldüğünü, belirtilen düzenlemeler uyarınca, davalı tarafından (dava konusu fatura da dahil) ... katkı payı faturalarının, Yönetmeliğin 9. maddesi ile yönetmelik eki anlaşma ve teklif mektubu hükümleri birlikte dikkate alınarak hesaplandığını, tüm ilgili şirketlere aynı şekilde gönderildiğini, yönetmeliğin, taahhütname, teklif mektubu formu ve ... katkı payı anlaşmasından oluşan ekleri ile bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini,

yönetmeliğin bütünlüğü içerisinde yer aldıkları ve aynı tarihte yayımlandıkları göz ardı edilerek, teklifin sunulmasından sonra, davanın taraflarınca farklı hükümler içeren bir sözleşme düzenlenmiş gibi değerlendirmeler yapılmasının kabulünün mümkün olmadığını, davacının diğer isteklilerle birlikte iştirak ettiği yarışmada, önceden bildiği şartlar altında oluşturduğu teklif üzerinden anlaşma imzalandığı dikkate alındığında,

daha sonra bu teklifte yer alan hesaplama şekli ile bağlı olmadığının öne sürülmesinin dürüstlük kuralına uygun olmadığını ayrıca yarışma koşullarının (teklifin) da değiştirilmesi anlamına geldiğini ve sunulan teklifte değişiklik yapılamayacağı yönündeki yönetmelik hükmüne açıkça aykırı olduğunu, yine davacının teklifinde yer alan hesap şekli ile bağlı olmadığının kabulünün, diğer istekli firmalar bakımından haksız rekabet teşkil edeceğini ve yarışmanın sonucuna dahi etki edebileceğini, yönetmelik, teklif mektubu ve anlaşma hükümleri arasında çelişen değil, birbirini tamamlayıcı düzenlemeler yer aldığını,

yönetmeliğe uygun şekilde yapılan hesaplama ile düzenlenen dava konusu ... katkı payı faturasında hukuka aykırılık bulunmadığını, yarışma süreci ve sonrasında yapılacak işlemlerin önceden belirlenmiş olması ve tüm katılımcılar için aynı genel usullerin uygulanmasının yarışmanın bir gereği olduğunu, aksi durumun katılımcılar için adil olmayan sonuçlar doğuracağını, davacı şirketin yarışma anında bildiği şartları kabul ederek teklif verdiğini ve bağlantı hakkı kazandığını, bunun dışında, davacının bilgisi bulunmayan bir hususun kendisine dayatılması gibi bir durumun söz konusu olmadığını, davanın kabulü anlamına gelmemekle birlikte,

davacı tarafça talep edilen faiz türü, oranı ve faiz başlangıç tarihinin de yersiz ve dayanaksız olduğunu, davalının temerrüte düşürülmesi söz konusu olmadığından ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilmesinin de hukuka aykırı olduğunu beyan ederek davanın yargı yolu ve hukuki yarar dava şartı noksanlığı yönünden usulden reddine, aksi halde ise haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE DEĞERLENDİRME

Dava, davalı tarafından davacıdan tahsili gereken ... katkı payının taraflar arasındaki sözleşme ve yasal düzenlemeye uygun hesaplanmadığının , 19/01/2023 tarihli 15.542.352,69 TL bedelli katkı payı faturasının fazladan hesaplanan 11.427.910,18 TL'lik kısmından borçlu olmadığının tespiti istemiyle açılan menfi tespit davası niteliğindedir.

Taraflar arasındaki ihtilaf davalı tarafından taraflar arasında 10/10/2011 tarihli ... katkı payı anlaşmasına istinaden düzenlenen 19/01/2023 tarihli 15.542.352,69 TL bedelli katkı payı faturasının sözleşmeye uygun olarak hesaplanıp hesaplanmadığı, davacının davalı tarafa bu faturadan dolayı 11.427.910,18 TL borçlu olup olmadığı, borçlu ise borç miktarının ne kadar olduğu, hesaplama yapılırken güncellenmiş fiyat üzerinden hesaplama yapılıp yapılmayacağı konularına ilişkindir.

Uyuşmazlığın çözümünde Adli Yargı görevli olduğundan davalı vekilinin yargı yolu itirazı red edilmiştir. (.... 09/02/2023 tarihli ve ... sayılı ilamı)

Davalı ile dava dışı ... A.Ş arasında yönetmelik hükümlerine göre yapılan yarışma sonrasında 10/10/2011 tarihli ... katkı payı anlaşması kurulmuş , daha sonra ayni yer ile ilgili olarak davacı ile ayni şartlarla 15.04.2021 tarihinde sözleşme yenilenmiştir.

Davacı tarafa sunulan teklif mektuplarında .... projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kwh başına 2,62 kuruş teklifimiz ile ... tarafından yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılması ile bulunacak toplam ... katkı payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık TÜFE oranında güncelleştirerek takip eden yılın ocak ayı sonuna kadar tüm tesisinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl boyunca ...'a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz şeklinde taahhüt de bulunulduğu,

taraflar arasındaki 27/03/2015 tarihli sözleşmenin 3. Maddesinde ... katkı payının nasıl hesaplanacağı açıklanmış ise de başlangıç birim fiyatının hangi tarihteki fiyat olacağı hususunda açıklama bulunmadığı, belirtilen formülde TÜFE'ye esas başlangıç yılının hangi tarih olacağının belirlenmediği, sözleşmenin 10. Maddesinde ödeme yükümlülüğünün tesisin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren başlayacağının kararlaştırılmış ve ...

A.Ş en yüksek fiyatı vererek yarışmayı kazanmış ve sözleşme imzalanmıştır.

Davalı tarafından 19.01.2023 tarihinde ... Katkı payı bedeli açıklaması ile KDV dahil 15.542.352,69TL bedelli fatura kesilerek gönderilmiş, davacı tarafından fatura bedelinin 4.114.442,51TL lik kısmı yanlış hesap nedeni ile borç kabul edilmeyerek itirazı kayıtla 03.02.2023 tarihinde ödenmiş ve bakiye 11.427.910,18 TL'lik kısma ilişkin olarak 25.01.2023 tarihli iade faturası düzenlenmiştir.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle; Davalı şirketçe düzenlenen 19.01.2023 tarihli 15.542.352,69 TL tutarlı fatura 2022 yılı toplam üretim miktarı ve davacının verdiği teklif fiyatının 2011 yılından itibaren ( Yarışma ve Sözleşme öncesi Ocak 2011 den başlamak üzere) 2022 yılı dahil kümülatif şekilde TÜFE oranları ile güncellenmesi ile tahakkuk ettirilmiş olup, davacının verdiği teklif birim fiyatının 2011 yılından itibaren yapılan kümülatif güncellenmiş değeri esas alındığı , uyuşmazlığın birim fiyatın TÜFE oranları ile güncellenmesi kapsamında ortaya çıktığı, sözleşmede yer alan Birim fiyatın sabit olduğu kabulü halinde ;

2022 yılına ait TÜFE artışı % 64,27 olarak alınacak olup buna göre ... Katkı Payı Tutarının 81.015.747,4 X 2,62/100 X 1,6427 = 3.486.815,69 TL ve 627.626,82 TL KDV ilave edildiğinde toplam 4.114.442,51 TL olduğu , davacı tarafından 03.02.2023 tarihinde Türkiye Halk Bankası kanalıyla itiraz kaydı koyarak davalıya 4.114.442,51 TL ödemiş olduğundan davacının 2022 yılı faturası kapsamında 15.542.352,69 - 4.114.442,51 = 11.427.910,18 TL' bedelden sorumluluğu olmayacağı,

Sözleşmede yer alan Birim Fiyatın geçici kabul tarihinden itibaren güncellenerek 20 yıl boyunca yapılacak güncellemelerde bir önceki yıla ait güncellenmiş birim fiyatların esas alınması halinde;

Geçici kabul tarihi olan 2014 yılı ve sonrasındaki TÜFE oranları, 2014 yılında % 8,17 / 2015 yılında % 8,81/2016 yılında % 8,53/ 2017 yılında % 11,92/ 2018 yılında % 20,30,2019 yılında % 11,84/ 2020 yılında % 14,60 ve 2021 yılında % 36,08 ,2022 yılında % 64,27 olduğu ve bu oranlar dikkate alındığında 2022 yılı üretimi kapsamında uygulanması gereken birim fiyatın 12.910242 Krş/kWh, olduğu ve buna göre ödenmesi gereken ...

Katkı Payı Tutarının 81.015.747,4 X12.910242 /100 = 10.459.329,05TL ve 1.882.679,23TL KDV ilave edildiğinde toplam 12.342.008,28 TL olduğu, , davacı tarafından 03.02.2023 tarihinde Türkiye Halk Bankası kanalıyla itiraz kaydı koyarak davalıya 4.114.442,51 TL ödemiş olduğundan davacının 2022 yılı faturası kapsamında 12.342.008,28 - 4.114.442,51 = 8.227.565,77 TL borçlu olacağı görüş ve kanaati bildirilmiştir.

22.09.2010 tarih ve 27707 sayılı Resmî Gazete ’de yayımlanan “ Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin YARIŞMA YÖNETMELİĞİ 'nin 6. Maddesinde, "yarışmaya katılma

hakkı elde eden şirketlerin tekliflerini, Yönetmeliğin ekinde yer alan teklif mektubu formu

imzalanmak suretiyle ve kapalı zarf içerisinde verecekleri, zarflar teslim edildikten sonra

ise sunulan teklifte değişiklik yapılamayacağı",9. Maddesinde; "(1)Yarışmaya katılacak şirket, ...'te üretilen kWh başına kuruş olarak belirlenen ...

Katkı Payı tutarını, üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten

başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl

süreyle her yıl ...'a ödemeyi taahhüt eder. Bu Yönetmelikte yer alan usul ve esaslar

çerçevesinde belirlenen ve şirket tarafından ...'a ödenmesi taahhüt edilen

kilowatsaat (kWh) başına kuruş cinsinden ... Katkı Payının yıllık net elektrik enerjisi

üretimi ile çarpılması sonucu Toplam ... Katkı Payı tutarı belirlenir. Toplam ... Katkı

Payı tutarının hesaplanması için aşağıdaki formül uygulanır: Toplam ... Katkı Payı

Tutarı = kr*E*TÜFE, kr = Şirket tarafından ...'a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi

taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden ... Katkı Payı, E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen

Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh), TÜFE = ... tarafından

Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi, (2) ...'in yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan yıllık toplam ... Katkı

Payı tutarı, takip eden yılın 15 Ocak günü saat 17.00'a kadar ... tarafından ilgili

şirkete faturalanır ve o yılın 31 Ocak günü saat 17.00'a kadar gelir kaydedilmek üzere

şirket tarafından herhangi bir taksitlendirme yapılmaksızın ...'a ödenir. Hesap

edilen tutarın zamanında ödenmemesi hâlinde 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme

Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen

gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

Davalı tarafından yapılan, ... kapasite tahsis yarışmalarına katılan tarafından sunulan ve imzalanan TEKLİF MEKTUBU

FORMUNDA ;" Gaziemir / Akça projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 2,62 kuruş teklifimiz ile ... AŞ (...) tarafından yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak toplam ... Katkı Payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... (...) taraından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (Tüfe) oranında güncelleştirilerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl süre boyunca ...’a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz” şeklinde beyan

edildiği ,

davacının kendisinin belirlediği ve özgür iradesi ile hazırladığı bir metin olmadığı,

yarışmaya katılan isteklilerce farklı farklı şekillerde teklif hazırlanmasının söz konusu olmadığı , tüm isteklilerin bu matbu metin ile bağlı oldukları, sadece kwh başına katkı

payı ücretini belirlemekte serbest oldukları, yarışmanın sonucunun da kwh başına en

yüksek ... Katkı Payı teklif edene göre belirlendiği anlaşılmıştır.

.... 'nin 34,5 Kv (OG) barası üzerinden sisteme bağlantı hakkı kazanan .... üretim tesisi için 10.10.2011 ve 15.04.2021 tarihlerinde imzalanan ... KATKI PAYI anlaşmasının yönetmeliğin ekinde matbu olarak

ve yönetmelik hükümleri doğrultusunda düzenlendiği , sözleşmenin 3. Maddesinde; Şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir (kWh) elektrik enerjisi üzerinden 2,62Kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucunda esas ... Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ... tarafından hesaplanacaktır ;Toplam ... Katkı Payı

Tutarı = kr*E*TÜFE, kr = Şirket tarafından ...'a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi

taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden ... Katkı Payı, E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen

Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh), TÜFE = ... tarafından

Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi, şeklinde belirlenen formüldeki, "Kr " nin kwh başına taahhüt edilen kuruş ve .... projesi için

yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına kuruş olarak belirtilmiştir.

TBK’nın 26.maddesinde;“Taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler.” hükmü ile bu özgürlüğün sınırını belirleye 27. Maddesin de; “Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür." hükümleri mevcuttur.

Yine Kamu hukukuna tabi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirleyen 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5.maddesinde.

“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.”hükmü, yine ihaleye ilişkin idari süreç sonunda imzalanacak sözleşmelerde, 4734 sayılı Kanuna göre yapılan ihalelere ilişkin sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanması ile ilgili esas ve usulleri belirleyen 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 4.maddesinde; "sözleşmelerde ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez.

Bu suretle, ihaleye katılacaklar yönünden şeffaf, öngörülebilir, güvenilir ve haksız rekabet doğurmayan bir ortam yaratılır." hükümleri düzenlenmiştir.

Bu yasal düzenlemeler ile taraflar arasında imzalanan sözleşmeler birlikte değerlendirildiğinde; taralar arasında imzalanan sözleşmelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa tabi olan sözleşmeler olduğu ve teklif mektubunun sözleşmenin eki niteliğinde sayıldığı, bu nedenle sözleşmenin eki niteliğinde olan ve davacı tarafından özgür iradesi ile idareye verilen teklif mektubu ile birlikte değerlendirilmesi gerektiği ve

yarışmaya katılan diğer isteklilerin de fiyat tekliflerini, teklif mektubundaki şartlar altında verdikleri de dikkate alındığında davacının teklifinde yer alan hesap şekli ile bağlı

olmadığının kabulü halinde, yarışama katılan ve teklif sunan firmaları yönünden de bu hususun haksız rekabet teşkil edeceği kanaatine varılmıştır. Bunun yanı sıra davacının sisteme elektrik aktardığı 2014 yılında bu yana elektrik kwh fiyatlarında meydana gelen artış ta düşünüldüğünde ve enflasyon oranları dikkate alındığında davacının kazancı artarken davalıya her yıl daha az miktarda katkı payı ödemesi de hayatın olağan akışına uygun olmadığı gibi MK 2 ve 3. maddelerinde düzenlenen dürüstlük ve iyi niyet kuralları ile de bağdaşmamakta olduğundan davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... E-İmzalıdır Üye ... E-İmzalıdır Üye .... E-İmzalıdır Katip ... E-İmzalıdır