Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/363 K.2023/690

... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)

DAVA TARİHİ : 23/05/2023

KARAR TARİHİ : 24/10/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 24/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; taraflar arasında ticari ilişki olduğunu, davalının akaryakıt ve petrol işleri ile uğraştığını müvekkilinin ise inşaat işleri uğraştığını , müvekkilinin tanıdıkları aracılığıyla ...'a akaryakıt karşılığı olarak hamili bulunduğu ...

Bankasının ... seri nolu keşide yeri .... olan 310.000TL bedelli ve ... seri nolu keşide yeri .... olan 320.000TL bedelli , .... seri numaralı keşide yeri .... olan 750.000TL tutarlı çekleri verdiğini ... tarafından müvekkilinin yetkilisi olduğu ... ...

Ltd Şti ithafen 09/12/2023 tarihli tahsilat makbuzu keşide edilerek çeklere ilişkin açıklamaların makbuza yazıldığını, müvekkilinin herhangi bir akaryakıt veya başkaca mal veya hizmet alınmadığını, müvekkili şirket muhasebecisi tarafından beyanname öncesi yapılan kontrollerde ... vergi nolu ...

Ltd Şti tarafından 06/02/2023 tarih ve .... fatura numaralı KDV dahil 225.439,80TL tutarlı sahte fatura düzenlendiğinin tespit edildiğini, verilen çeklerin iadesinin istendiği ve ... hakkında suç duyurusunda bulunulduğu ...

Bankasının 750.000TL çekin iade edildiğini diğer iki çekin iade edilmediğinden .... seri nolu keşide yeri .... olan 310.000TL bedelli ve .... seri nolu keşide yeri .... olan 320.000TL bedelli çekler üzerine ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasını ve çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ CEVABI

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacının tacir olduğunu yükümlülüklerinin bulunduklarını hiçbir tacirin borcu bulunmadığı halde kambiyo senedi niteliğini haiz 2 ayrı çek keşide edip başkasına teslim etmeyeceğini, kambiyo senetlerinin illetten mücerret olduğunu yani bağımsız olduğunu taraflar arasındaki alacak borç ilişkisi kambiyo senedi ile ispatlandığını davacının ileri sürdüğü hiçbir sebep ve delilin dava konusunun ispata elverişli olmadığından davanın reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE DEĞERLENDİRME

Dava ; 6102 sayılı TTK’nun 651. maddesi uyarınca zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen .... seri nolu keşide yeri ... , keşide tarihi 30.06.2023 olan 310.000TL bedelli çekin keşidecisinin ... ...A.Ş , lehtarının ... Teks. .....Ltd. Şti. ve ... seri nolu keşide yeri .... , keşide tarihi 31.05.2023 olan 320.000TL bedelli çekin keşidecisinin ... ...A.Ş , lehtarının ... Teks. .....Ltd. Şti. Olduğu, her iki çekin lehtarı tarafından ciro edildiği anlaşılmış olup 09.12.2023 tarihli ....Ltd. Şti. tarafından ...İnş. ...Ltd.Şti. adına düzenlenen tahsilat makbuzundan çeklerin ...İnş. ...Ltd.Şti. tarafından davalı şirkete verildiği , makbuzun çeklerin keşide tarihlerinden sonra düzenlendiği görülmüştür.

Bu durumda çeklerin dava dışı ...İnş. ...Ltd.Şti. ciro edildiği sabit olup bu şirkete ait ticaret sicil kaydından davacının şirket yetkilisi olduğu anlaşılmakta olup bu dava dava dilekçesine ekli vekaletnameden de anlaşıldığı üzere şirket adına değil davacı adına vekaleten açılmıştır.

6102 sayılı TTK’nun 651. maddesi ‘‘Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir’’ şeklindedir.

TTK 651/2 maddesi uyarınca bu istem ancak hak sahibi tarafından ileri sürülebilir. Hak sahibi kavramın içerisine keşideci girmemektedir. Kanunun amacı, kıymetli evrakın zayi halinde, meşru hamilin kıymetli evraka bağlı olan hakkını keşideciye karşı ileri sürebilmesini sağlamaktır.

Davacı çeklerin hamili olmadığı gibi davalıda keşideci değildir ve çekler dışı ...İnş. ...Ltd.Şti. tarafından davalıya verilmiştir. Bu durumda çeklerin zayi olması durumu söz konusu olmadığı gibi davacı çek hamili olmadığından bu davayı açmakta aktif dava ehliyeti bulunmamakta olup davanın husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · E-İmzalıdır Hakim ... · E-İmzalıdır