Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/386 K.2023/674

Av. ... Av. ... DAVALI : ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... Av. .... D. İHBAR OLUNAN : ... ...

DAVA

İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 11/08/2020

KARAR TARİHİ : 18/10/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 19/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekilinin dilekçesi ile "Davacı şirket tarafından ... sayılı ... ile sigortalı .... adresindeki işyerinde işyeri önünde park halinde bulunan .... ve ... plakalı araçların 27/01/2019 tarihinde davalıya ait ... plakalı aracın elektrik tesisatından kaynaklı olarak yangın çıkması sonucu hasara uğradığını, eksper raporuna göre ... kapsamında teminat altına alınan işbu araçlar için toplam 31.450 TL hasar tespit edildiğini ve bu bedelin tamamının 11/04/2019 tarihinde ödendiğini, davacı şirketin hasar bedelini ödemesiyle sigortalısının haklarına halef olduğundan,

maliki olduğu aracın bakımı ve onarımını sağlamadaki kusuru nedeniyle davalıya rücu hakkı doğduğunu, bu sebeple davalı aleyhine .... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapılarak 31.450 TL'nin 11/04/2019 tarihinden itibaren işleyen yasal faizinin kusur ve hasara ilişkin fazlaya dair talep hakları saklı kalmak kaydıyla tahsili istendiğini, davalının haksız yere borca itiraz ettiğini, arabuluculuk başvurusunda da anlaşma sağlanamadığını belirterek davalının....

Esas sayılı dosyasına yaptığı haksız itirazın iptaline, kusur ve hasara ilişkin fazlaya dair talep hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 31.450 TL asıl alacak ve ödeme tarihinden takip tarihine kadar işleyen 2.155,83 TL yasal faizinin, takip tarihinden itibaren de asıl alacağa işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili hususunda takibin devamına karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekilinin cevap dilekçesi ile " dava dilekçesindeki iddialar ve taleplerin kabul edilemez olduğunu, dava konusu aracın tüm bakımlarının yapılmış durumda olduğunu, aracın kendiliğinden yanmış olduğu iddiasının kabul edilemeyeceğini, aracın dışarıdan bir müdahale veya kemirgen hayvanların aracın kablolarını kemirmesinden dolayı kısa devreden kaynaklı da aracın yanmış olmasının ihtimal dahilinde olduğunu, bu ihtimaller dışında aracın yanmasında davalının herhangi bir kusurunun bulunmadığını,

müvekkilinin aracının yanması ile birlikte aracın satılması için bırakılan galerideki başka bir araç ve bu galerinin komşusu olan baka bir galeride bekleyen aracın da hasarlandığının anlaşıldığını, söz konusu iddiaların doğru olması halinde bile müvekkilinin aracının emniyetini sağlamadığı gibi kendi dükkanındaki başka bir aracın ve komşu işyerindeki aracın da güvenliğini sağlamayan davacı şirketin söz konusu zararı müvekkilinden tahsil etmeye çalışmasının kabul edilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini...." talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER

Dosyanın mahkememize görevsizlik kararı ile geldiği .... sayılı ilamının tetkikinde ".... Esas sayılı dosyasında davacı sigorta şirketi tarafından davalı / borçlu aleyhine 31.450 TL asıl alacak, 2.155,83 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 33.605,83 TL alacağın rücuen tahsili için ilamsız icra takibi başlatılmıştır. Ödeme emri tebliğ edilen borçlunun itirazı üzerine icra takibi durduğundan itirazın iptali istemiyle bu dava açılmıştır.

Dava konusu somut olayda davacı sigorta şirketi ile dava dışı ... İnş. Giyim San. Tic. Ltd.

Şti arasında 03/05/2018 başlangıç, 03/05/2019 bitiş tarihli ... düzenlendiği, sigorta konuları arasında açık alandaki araçların yangının da teminat altına alındığı, bu kapsamda sigortalının işyerinde 27/01/2019 tarihinde meydana gelen yangında .... plaka sayılı araçlar ile davalı yana ait ... plaka sayılı araçların hasar gördüğü, davalıya ait ... plakalı aracın yangına sebebiyet verdiği, yangın raporunda bu durumun tespit edildiği, aynı tarihli görgü tespit tutanağında davacıya ait araçların hasarının tespitinin yapıldığı,

sigorta şirketi tarafından gerekli inceleme ve değerlendirme yapılarak dava dışı sigortalıya ait araçların hasar tutarının ödendiği anlaşılmaktadır. Tarafların göstermiş oldukları tüm deliller toplanmış, gösterilen tanıklar dinlenmiş ve bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi kurulu 14/02/2022 tarihli raporunda, ... plakalı araçta yangının muhtemelen elektrik tesisatının hatalı kablo bağlantısı ve / veya kablo izolesinin yıpranması nedeniyle şase yaptığı bölgede bulunan yağ, mazot, kolay yanıcı ve/ veya yanıcı aksamın tutuşması sonucu meydana gelebileceğini, hasar bedelinin 31.450 TL olduğunu, araç sahiplerinin yangının meydana gelmesinde kusurlu olduğunu, sigortalı şirketin kusurunun bulunmadığını mütalaa etmiştir.

İtiraz üzerine alınan ek raporda aynı görüşlerini muhafaza etmişlerdir. Ayrıntılı ve denetime elverişli bilirkişi kurulu raporu yeterli olduğundan itibar edilmiş ve hükme esas alınmıştır.

Sonuç olarak, dava dışı sigortalıya ait araçların davacının da sahiplerinden biri olduğu ... plaka sayılı araçta meydana gelen yangının çıkması sonucu zarar gördükleri, zarar tutarının 31.450 TL olduğu, sigorta şirketinin ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz talebinin haklı ve yerinde olduğu, olayda sigortalıya ait araçların park halinde ve usulüne uygun olarak park etmeleri sebebiyle kusurlarının bulunmadığı, davalı yana ait araçta meydana gelen yangının sirayeti sonucu sigortalı araçların zarar görmesi sebebiyle davalının sorumlu olduğu, aksi yöndeki savunmaya itibar edilmediği,

araçların bakım ve kontrollerinin zamanında ve düzenli olarak yapıldığı yönündeki tanık anlatımlarına itibar edilemeyeceği, yangının çıkış noktasının davalı yana ait araçtan kaynaklandığının sabit olduğu ve bu nedenle ödenen tazminatın rücuen tahsili için başlatılan ilamsız icra takibinde ödeme emrine itirazın haksız olduğu kanaatine varılmakla... Davanın KABULÜ ile ....

Esas sayılı dosyasında davalı / borçlunun 31.450TL asıl alacak ve 2.155,83TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 33.605,83TL alacak yönünden itirazın iptali ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yasal faizi ile birlikte icra takibinin devamına," karar verildiği Davalı istinafı üzerine ilamın ..... sayılı ilamı ile " Dava, sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

TTK'nın 1472. maddesine dayalı rücuen tazminat davaları, sigorta şirketince halefiyet hakkına dayalı olarak açılmış olup, bu davalarda davacı sigorta şirketinin halefi olduğu sigortalı ile zarar sorumlusu arasındaki hukuki ilişkinin niteliğine göre, görevli mahkemenin belirlenmesi gerekir. .... 'nin 29.11.2016 tarih ve ....'nin 11.02.2016 tarih ve .... ., aynı dairenin 20.09.2016 tarih ve .... 'nin 10.02.2016 tarih ve ...... sayılı ilamları da aynı yöndedir.

Dosya kapsamından; davalıya ait ve davalı tarafından çalıştırılan, şehir içi yolcu taşımacılığı yapan ... plakalı yolcu minibüsünün ticari araç olduğu, dava dışı sigortalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin galerisine satılmak üzere bırakıldığı, meydana gelen yangında anılan araç ile birlikte toplam üç aracın hasar gördüğü anlaşılmaktadır.

Davalıya ait aracın niteliği, davalı tarafça yapılan iş dikkate alındığında davaya konu alacak, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. ve 12/1. maddeleri uyarınca ticari dava niteliğindedir.

Buna göre ilk derece mahkemesince, ticaret mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, HMK'nın 114/(1)-c, 115/(2). maddeleri uyarınca davanın mahkemenin görevine ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esası incelenerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.6100 sayılı HMK'nın 1. maddesindeki göreve ilişkin kuralların kamu düzenine ilişkin olduğu hükmü ile HMK'nın 353/(1)-a.3. maddesinin mahkemenin görevli olmamasının mutlak kararın kaldırılması nedeni olduğuna ilişkin hükmü karşısında, görev hususu somut olayda olduğu gibi,

açıkça istinaf istemine konu edilmese dahi istinaf mahkemesince re'sen gözetilmelidir.

Bu durumda Dairemizce, HMK'nın 353/(1)-a.3. maddesi uyarınca, HMK'nin 114/(1).c ve 115/2. maddeleri uyarınca görev yönünden usulden red kararı verilmesi ve HMK'nin 20. maddesinde belirtilen görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine yapılacak işlemlerin yerine getirilmesi için esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir..." denilerek iade edildiği .... sayılı ilamı ile dosyanın görevsizlik kararı ile mahkememize gönderildiği görülmüştür.

Davalı tarafça .... Mahkemesinde verilen cevap dilekçesi ekinde ... plakalı aracın satılmak üzere sigortalı ... İnş... Şti e 17/01/2019 teslim edildiğine dair araç teslim tutanağının ibraz edildiği , dosyada hasar dosya suretinin, poliçe suretinin, ödeme dekontunun bulunduğu görülmüştür.

2918 sayılı Karayolları Trafik kanunun 104. Maddesinde "Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teşebbüslerin sahibi, gözetim, onarım, bakım, alım – satım, araçta değişiklik yapılması amacı ile veya benzeri bir amaçla kendisine bırakılan bir motorlu aracın sebep olduğu zararlardan dolayı; işleten gibi sorumlu tutulur. Aracın işleteni ve araç için zorunlu mali sorumluluk sigortası yapan sigortacısı bu zararlardan sorumlu değildir.

(Değişik: 17/10/1996-4199/35 md.) Yukarıda yazılı teşebbüs sahipleri kendilerine bırakılan motorlu araçların tümünü kapsamak üzere esasları .... bağlı bulunduğu .... tespit edilecek bir zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmaya ve denetimlerde bu sigortanın yapıldığını belgelemeye mecburdurlar. İşletenin sorumluluk sigortasına ilişkin hükümler, burada da uygulanır.

Motorlu araçları mesleki veya ticari amaçlar için elinde bulunduran teşebbüs sahipleri bu araçların yönetmelikte gösterilecek biçimde bir defterini tutmakla yükümlüdürler.(Değişik : 21/5/1997-4262/4 md.) Bu madde hükümlerine uymayan teşebbüs sahipleri,108 000 000 lira hafif para cezası ile cezalandırılırlar.(Ek : 17/10/1996-4199/35 md.) İkinci fıkrada sözü edilen sigortayı yaptırmayan teşebbüs sahiplerinin bu işyerleri, mahallin en büyük mülki amirince 15 güne kadar faaliyetten men edilir." düzenlemelerinin bulunduğu görülmüştür.

DEĞERLENDİRME

Davacı sigorta şirketince iş yeri sigortası ile davacıya sigortalı iş yerinde bulunan araçlarda oluşan hasar nedeniyle iş yerine ödenen bedelin davalıdan rucüen tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali ,davalı tarafça davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup;

İhbar olunan ... İnş. Giyim San. Tic. Ltd.

Şti ile davacı arasında 03/05/2018 başlangıç, 03/05/2019 bitiş tarihli ... düzenlendiği, ihbar olunan şirketin galeri işlettiği, davalıya ait ... plakalı aracın satılması amacıyla ihbar olunan şirkete17/01/2019 tarihinde teslim tutanağı ile teslim edildiği ,teslimden 10 gün sonra 27/01/2019 tarihinde davalıya ait ... plakalı aracın elektrik tesisatından kaynaklı olarak yangın çıktığı, yangının bu araçta ve yanında bulunan ..... plakalı araçlara da sirayet ettiği ve 3 araçta hasar oluştuğu, davacı tarafça sigortalı şirkete 11/04/2019 tarihinde 31.450 TL hasa bedeli ödendiği, ihbar olunan sigortalı ...

İnş. Giyim San. Tic. Ltd.

Şti.nin galeri olarak çalışması nedeniyle satılmak üzere kendisine fiilen bırakılan aracın farazi işleteni sıfatının bulunduğu, aracın tesliminden yaklaşık 10 gün sonra ihbar olunanın fiili hakimiyeti sırasında oluşan hasarlardan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 104. maddesi gereği ihbar olunan şirketin sorumlu olduğu,bu kapsamda, davalının kusur ve sorumluluğundan bahsedilemeyeceği ve davacının rücuya tabi bir talepte bulunamayacağı tüm dosya kapsamı ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 104.

Maddesi ile anlaşılmakla davacının davasının reddi ile aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · E-İmzalıdır Hakim ... · E-İmzalıdır