İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/386 K.2023/708

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/386 Esas

KARAR NO: 2023/708

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ: 01/06/2023

KARAR TARİHİ: 26/10/2023

TALEP

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin dava konusu çekin son hamili konumunda olduğunu, çekin son keşidecisi pozisyonunda olan --------- şirketine personel taşıma hizmeti sözleşmesi kapsamında hizmet verdiğini, işbu hizmetin karşılığı olarak --------- şirketi tarafından müvekkili şirket'e --------- Bankası ---------- Şubesine ait 500.000,00 TL (BeşYüzBinTürkLirası) bedelli, 22.09.2023 tarihli, --------- seri numaralı ve Keşide yeri ---------- olan bir (1) adet çek verildiğini, söz konusu çekin müvekkilinin uhdesinde iken kaybolduğunu,

müvekkili şirket yetkilisi tarafından da ---------- Merkezi'ne gidilerek konu hakkında şikayette / beyanda bulunulduğunu belirterek öncelikle tedbir talebimizin teminatsız olarak kabulü ile, iptali istenen ----------- Şubesine ait 500.000,00 TL (BeşYüzBinTürkLirası) bedelli, 22.09.2023 tarihli, ---------- seri numaralı ve Keşide yeri --------- olan çek ile --------- şirketi --------- Şubesi tarafından Müvekkil Şirket adına düzenlenmiş ----------- no'lu 6 adet çeke (çek defteri) ilişkin olarak ödemeden men yasağı için ilgili bankaya müzekkere yazılmasına,

davamızın kabulü ile -------- Bankası ------------ Şubesine ait 500.000,00 TL (BeşYüzBinTürkLirası) bedelli, 22.09.2023 tarihli, ----------- seri numaralı ve Keşide yeri --------- olan çek ile ---------- şirketi -------- Şubesi tarafından Müvekkil Şirket adına düzenlenmiş ----------- no'lu 6 adet çekin (çek defteri) ziyaı nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Talebin Hukuki Niteliği.

Zayi nedeniyle kambiyo senedinin iptali, talebidir.Talebin Hukuki Sebebi. 6102 sayılı TTK’nın 759/1. maddesindeki “Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.” ve TTK’nın 764/1. maddesindeki "Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir." şeklindeki düzenlemelerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Dava, hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757.madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çekin iptali isteğine ilişkindir.Zayi nedeniyle çek iptali davası ancak zayi edildiği bildirilen çek hamil tarafından açılır.

Zayii edildiği iddia edilen çeklerin, bedelsiz, tarihsiz ve imzasız olarak zayi edildiği bildirildiğinden ve bu hali ile de dava konusu çekler TTK. uyarınca çekte bulunması gereken zorunlu unsurları ihtiva etmediğinden kıymetli evrak niteliği taşımamaktadır.

Kıymetli evrak niteliği ihtiva etmeyen bir belgenin de iptali mümkün değildir. --------- şirketi --------- Şubesi'nin; , --------- seri numaralı çeklerin zayii nedeniyle iptali ile birlikte; söz konusu çekin ödenmesinin engellenmesi için,

öncelikle ödeme yasağı konulması yönünde tedbir kararı verilmesi talebinde bulunulmuş ise de boş çek yaprağının TTK.nun 780 'nci maddesindeki anlamda "çek" vasfında olmadığı ve bu nedenle çekin zayii olması nedenine dayalı TTK.nun 759/1 maddesinin somut olayda uygulanma imkanının bulunmadığı sonuç ve vicdani kanaatine varılarak belirtilen çekler yönünden talebin reddine karar verilmesi gerekmiştir.İşbu davanın çek iptali davası olması nedeni ile verilecek iptal kararının ilgilinin borçluluğunu saptamayacağı ve kesin hüküm teşkil etmeyeceği, borçlunun iptal kararına karşı iptal kararı alan kişinin hak sahibi olmadığını öne sürebileceği ,

davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delili sunmasının yeterli olduğu, aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanmasının zayi nedeni ile çek ve bono iptali hükümlerinin uygulanmasının imkansız hale getireceği, kaldı ki dava sırasında yapılan ilamlar sonucunda hak sahiplerinin ortaya çıkabileceği ve kendilerine karşı istirdat davası açılabileceği, ayrıca hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptal edilebileceği ; talebe konu olayda TTK.nun 762.

Maddesi uyarınca ---------- yapılan 3 ayrı ilan ve verilen 3 aylık süreye rağmen uyuşmazlık konusu ---------- Bankası --------- Şubesi ‘ne ait keşidecisi ----------- Şirketi olan 22.09.2023 keşide tarihli ----------- çek nolu 500.000,00 TL bedelli çekin mahkemeye sunulmaması nedeniyle zayi edilen çekin iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur

TÜRK MİLLETİ ADINA

DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE

1-Davaya konu edilen çeklerden;

----------- Bankası ----------Şubesi ‘ne ait keşidecisi ---------- Şirketi olan 22.09.2023 keşide tarihli ----------- çek nolu 500.000,00 TL bedelli çekin 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı yasanın 764/1. Maddesi uyarınca İPTALİNE,

2-Fazlaya ilişkin istemler yönünden davanın REDDİNE,

3-Alınması gereken 269,85 TL harçtan davanın başında peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 89,95 TL karar ve ilam harcının talep edenden alınarak hazineye irat kaydına,

4-Talep eden tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca talep edene iadesine,

Dair,talep eden vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ---------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/10/2023