Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/65 K.2024/462

.... VEKİLLERİ : Av. .... Av. ... Av. ... Av. ... Av. ... DAVALI : .... VEKİLİ : Av. .... İHBAR OLUNAN : .... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 26/01/2024

KARAR TARİHİ : 03/07/2024

KAR.YAZ.TAR. : 03/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekilinin dilekçesi ile "...Davalıya ait ... plakalı aracın firari sürücüsünün 03/02/2021 tarihinde dava dışı yaya ... isimli şahsa çarptığını, kaza sonrası yaya ...'nın şikayetçi olduğu ve .... soruşturma dosyasının açıldığını, trafik kazası neticesinde malul kalan dava dışı yaya ...'nın ....

03/10/2022 tarihinde başvurduğunu, 28/01/2023 tarihinde karar ilamının çıktığını, kararda dava dışı işçiye davalı/Sigortalı adına müvekkili tarafından 85.694,28-TL ödendiğini, müvekkili sigorta şirketinin ödemiş olduğu sigorta tazminatını sürücünün olay yerinden kaçmasından dolayı araç işletene yani kendi sigortalısına rücu hakkına sahip olduğunu, bu nedenle .... esas sayılı dosyasında müvekkili tarafından icra takibi başlatıldığını, ancak davalının icra takibine itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu bu nedenle iş bu davayı açmak zorunda kaldıklarını,.... esas sayılı dosyasında ki itirazın iptali ile takibin 85.694,28-TL asıl alacak,

3.190,64-TL işlemiş faiz ile davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini..." talep ettiği görülmüştür.

SAVUNMA

Davalı vekilinin Dilekçesi ile "... Müvekkili şirketin davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığından ve davacı şirketin taleplerini ...

A.Ş.'ye yöneltmesi gerektiğini, bu yüzden müvekkili şirket tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak başlatılan icra takibine süresi içerisinde itiraz edilerek takibin durdurulması sağlandığını, müvekkili şirketin 1982 yılından bu yana otomotiv sektöründe faaliyet gösteren alanında oldukça tanınan bir şirket olup Bünyesinde .... gibi dünyanın önde gelen markalarının yetkili satış ve servis hizmetlerini sunduğunu, bunun yanı sıra 2. El araç alım satım ve kısa dönem/uzun dönem araç kiralama işiyle de uzun yıllardan beri faaliyet gösteren bir firma olduğunu,

dava konusu ... plakalı aracında bulunduğu toplam 34 aracın kiralanması hususunda 01/04/2017 tarihinde uzun dönem araç kiralama sözleşmesi akdedildiğini, dava konusu araç dahil olmak üzere davalı şirkete ait araçlar dava dışı ...

A.Ş.'ye 24 ay süreli olarak kiralandığını, bir başkasının kusurlu davranışları ile sebep olduğu zararlardan sırf ruhsat sahibi olduğu için davalı şirketin sorumlu tutulmasının hakkaniyete aykırı olacağını, davanın davalı şirket yönünden reddini davacının taleplerini dava dışı ... A.Ş.'ye yöneltmesi gerektiğini, davanın dava dışı ...

A.Ş.'ye ihbarının gerektiğini, davcının muhatabının müvekkili olmadığını, davalı şirketin KTK'nın 3., 85. Ve 86. Maddeleri uyarınca işleten sorumluluğu bulunmadığından öncelikle davanın davalı şirket bakımından pasif husumet yokluğundan reddine, haksız ve hukuka aykırı davanın tümüyle reddine, davacının alacağının %20'sinden aşağı olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatı ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini..." talep ettiği görülmüştür.

İhbar olunanın Dilekçesi ile: "... İhbar olunan şirketin ihale ile satışı sonucu 13/09/2021 tarihinde dava dışı ... devrolunduğunun gelinen aşamada ihbar olunanın pasif husumeti bulunmadığının... Davada ki taleplerin bankacılık kanunu kapsamında yapılan ihale, ihale şartnamesi, devir ve teslim şartnamesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini... Devir ve teslim anlaşması ile birlikte dava dışı ... A.Ş.'nin 13/09/2021 tarihinden itibaren ticari ve iktisadi mülk kapsamında ki tüm sözleşmelerin tarafı haline geldiğinin, ... A.Ş. İle ihale alıcısı ... A.Ş.'nin birbirinden farklı ve bağımsız tüzel kişilikler olduğunu, dava dışı ... ile müvekkili arasında asıl iş veren ilişkisinin bulunmadığını... Müvekkil şirket yönünden davanın reddine karar verilmesini..." talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER

.... esas sayılı dosyasının tetkikinde takip alacaklısının davacımız takip borçlusunun davalımız, takip konusunun ... plakalı aracın karıştığı 03/02/2021 tarihli trafik kazası sonucu ... maluliyeti sonucu yapılan ödemenin rücuen tahsili olduğu, 85.694,28-TL asıl alacak, 3.190,64-TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 88.884,92-TL'nin tahsilinin talep edildiği, davalı borçlunun 25/09/2023 tarihli itirazı üzerine takibin durdurulmuş olduğu görülmüştür.

Davacı sigorta şirketinden hasar dosya suretinin getirtildiği görülmüş, davaya konu ... plakalı aracın davalı ... A.Ş. Tarafından davacı şirkete 10/04/2020 başlangıç tarihli ZMSS sigorta poliçesi ile sigorta ettirildiği, kazada yaralanan .... alınan 05/07/2022 tarihli maluliyet raporunda daimi iş gücü kaybının %4 olduğunun 45 gün süreyle geçici iş göremezliğinin bulunduğunun, 30 gün süre ile bir başkasının bakımına ihtiyaç duyduğunun belirtildiği görülmüştür.

Sigorta tahkim komisyonu uyuşmazlık hakem heyetinin ....esas, .... sayılı ilamının tetkikinde başvuranın ... Aleyhine müracaat edilenlerin ... ve ... hesabı olduğu, sigorta tahkim komisyonunun kararı ile " Başvuru Sahibinin talebinin kabulü ile 62.129,95-TL'nin davalı ...

A.Ş.'den tahsil edilerek başvuru sahibine ödenmesine ... hesabı hakkında ki talebin reddine, 62.129,95-TL'ye 06/10/2022 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verildiği tahkim komisyonunca alınan 09/01/2023 tarihli raporda "Yaya ... yukarıda açıklanan 2918 Sayılı Karayolların Trafik Kanunun 68/a-c maddesinde yer alan Yayalar, aşağıda sayılan haller dışında, taşıt yolu bitişiğinde ve yakınında yaya yolu, banket veya alan varsa burada yürümek zorundadır", Yaya yollarında, geçitlerde veya zorunlu hallerde taşıt yolu üzerinde bulunan yayaların,

trafiği engelleyecek veya tehlikeye düşürecek şekilde davranışlarda bulunmaları yasaktır." ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 138 inci maddesinde yer alan "Yayalar taşıt yolu bitişiğinde veya yakınında yaya yolu, banket veya alan varsa buralardan yürümek Zorundadırlar" kuralını ihlalden dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile %75 Oranında Asli Kusurlu olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. ... plakalı araç sürücüsü kimliği belirsiz sürücünün ise yukarıda açıklanan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/b maddesinde yer alan kusurlardan “Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol,

hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak," kuralını ihlal ettiği dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile % 25 Oranında Tali Kusurlu olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır." denildiği görülmüştür.

.... esas sayılı dosyasının tetkikinde takip alacaklısının ..., takip borçlusunun ... A.Ş. Takip konusunun sigorta tahkim komisyonunun .... karar sayılı ilamı uyarınca yargılama gideri vekalet ücreti maddi tazminat ve faizler dahil olmak üzere 76.889,57-TL'nin tahsili olduğu, davacı tarafça 14/04/2023 tarihinde icra dosyasına 85.694,28-TL ödemede bulunulduğu görülmüştür. Davalı ... tekstil... Ltd. Şti. Tarafından aracın uzun dönem ve ihbar olunan şirkete kiralandığına ilişkin 01/04/2017 tarihli araç kiralama sözleşme suretinin ibraz edildiği kiralayanın davalımız ...... Ltd. Şti. Kiralayanın ihbar olunan ...... A.Ş. olduğu görülmüştür.

Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan 23/05/2024 tarihli raporda "... Davacı Sigorta ile Trafik sigortalı ... plakalı araç Sürücüsü. Firari Sürücü sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile.

Olay günü ve saatinde sürüşü etkileyecek olumsuz bir etken olmadığı halde;.... önüne geldiğinde aynı yönde Taşıt yolun sağından Taşıt yolu üzerinde yürüyen Yaya ... ya aracının ön kısmı ile çarpması neticesinde yaralamalı maddi hasarlı meydana gelen trafik kazası da 2918 sayılı KYTK nun Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Madde 52 – Sürücüler: b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, Trafik kazalarına karışanlar ile ilgili kurallar: Madde 81 – Trafik kazalarına karışanlar: d) Kazayı;

yetkili ve görevli memurlara bildirmek, bunlar gelinceye kadar veya bunların iznini almadan kaza yerinden ayrılmamak, kuralını ihlal ederek Kusurunu işlediğinden dikkatsiz, tedbirsiz ve kurallara aykırı davranışı kazanın oluşumuna sebebiyet verdiğinden 2/8 oranında % 25 Tali KUSURLU davranışı ile Olayın Oluşumuna Etken olduğu kanaatine varılmıştır. Yaya ....

Olay günü ve saatinde sürüşü etkileyecek olumsuz bir etken olmadığı halde;.... önünde taşıt yolunda yolun sağında yürüdüğü esnada Arkadan gelen ... plakalı aracın aynı yönde yolun sağından Taşıt yolu üzerinde yürüyen Yaya ... ya aracının ön kısmı ile çarpması neticesinde yaralamalı maddi hasarlı meydana gelen trafik kazası da 2918 sayılı KYTK nunYayaların uyacakları kurallar: Madde 68 – Yayaların uyacakları kurallar aşağıda belirtilmiştir. a) Yayalar, aşağıda sayılan haller dışında, taşıt yolu bitişiğinde ve yakınında yaya yolu, banket veya alan varsa burada yürümek zorundadır. c) Yaya yollarında,

geçitlerde veya zorunlu hallerde taşıt yolu üzerinde bulunan yayaların, trafiği engelleyecek veya tehlikeye düşürecek şekilde davranışlarda bulunmaları veya buraları saygısızca kullanmaları yasaktır. kuralını ihlal ederek Kusurunu işlediğinden dikkatsiz, tedbirsiz ve kurallara aykırı davranışı kazanın oluşumuna sebebiyet verdiğinden 6/8 oranında % 75 Asli KUSURLU davranışı ile Olayın Oluşumuna Etken olduğu kanaatine varılmıştır.

Dava konusu olayda Firari Sürücünün olay yeri terki( tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi ) haklı sebebe dayalı olmadığından dosya kapsamında bu yönde bilgi belge olmadığından Davacı sigorta Trafik Sigortası Genel Şartları B.4.f maddesi (olay yeri terk) uyarınca ödediği tazminatı rücu etme hakkına sahip olacağı kanaatine varılmıştır.Aracın Sahibi: Aracın sahibi (KYTK md.3) kural olarak aracın işleteni olarak kabul edildiğinden trafik kazası nedeniyle tazminat sorumluluğu vardır (2918 sayılı KYTK md.85/1).

Aracın İşleteni: Trafik kazasına karışan aracın işleteni de oluşan her türlü zarardan sorumlu olduğundan işletene de maddi ve manevi tazminat davası açılabilir (2918 sayılı KTK md.85/1). Trafik tescil kayıtlarında aracın sahibi olarak gözüken kimse, aynı zamanda aracın işleteni olarak kabul edilir.

Araç sahibi, aracın üzerinde fiili hakimiyeti bulunmadığını, araç için bir başkasının harcamalarda bulunduğunu veya araç üzerindeki ekonomik çıkarın bir başkasına ait olduğunu, işleten sıfatının bulunmadığını kanıtlayabilirse sorumluluktan kurtulabilir. Motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde; aracın işleteni meydana gelen zarardan sorumlu olur.

Başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse de işleten olarak kabul edilir (.... karar). Rücu edilen tazminattan Davalı araç maliki :... Şirketi sorumlu olduğu;İhbar olunan:...

Şirketi davalıdan aracı kiraladığı için, ihbar olunanın savunmasının,davalının savunmasının hukuki değerlendirmesi neticesinde (.... kararı) kapsamında ihbar olunanında sorumlu olabileceği hususu Sayın Mahkemeniz Takdirlerinde olduğu kanaatine varılmıştır." denildiği görülmüştür.

Sigorta Genel Şartlarının " zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı " başlıklı B.4. 1. Maddesinin " Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,... f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibizorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde.." düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.

DEĞERLENDİRME

Davacı tarafça davalı şirket adına taraflar arasında düzenlenilen ZMSS poliçesi kapsamında dava dışı 3. Kişiye trafik kazası neticesinde .... kararının icraya konulması üzerine yapılan ödemenin davalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali, davalı tarafça aracın uzun süreli kiralandığı, davalının davada pasif husumeti bulunmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup:

Davalıya ait ... plakalı aracın davacı nezdinde ... numaralı poliçe ile ZMSS sigortalı olduğu, aracın davalı tarafça 01/04/2017 tarihli araç kiralama sözleşmesi ile ihbar olunana kiralanmasına rağmen, poliçelenin araç kiralama şirketi işleten sıfatı ile davalı tarafça düzenlendiği, davalının poliçe sözleşmesinin karşı tarafı olduğu, davacıya ait ihbar olunana kiralanan aracın kimliği belirsiz sürücü idaresinde 03/02/2021 tarihinde dava dışı yaya ...'a çaptığı, araç sürücüsünün haklı sebebe dayalı olmaksızın olay mahallinden ayrıldığı,

oluşan kazada aracının hızını trafiğin gerektirdiği şartlara göre ayarlamayan, olay yerini terk eden araç sürücüsünün % 25 oranında, trafiği engelleyecek, tehlikeye düşürecek şekilde davranışlarda bulunan dava dışı yaya ...'nın % 75 oranında kusurlu olduğu, ...'nın yaralanması nedeniyle daimi iş gücü kaybı % 4 olacak, 45 gün süreyle geçici iş göremez halde kalacak, 30 gün süre ile bir başkasının bakımına ihtiyaç duyacak şekilde yaralandığı,

...'nın .... müracaat ettiği, .... sayılı ilamının icraya konulması üzerine davacı tarafından .... esas sayılı dosyasına 14/04/2023 tarihinde 85.694,28-TL ödemede bulunulduğu , davacıya ait aracı kullanan kimliği belirsiz sürücünün olay yerini geçerli bir mazereti olmadan terki nedeniyle Sigorta Genel Şartlarının " zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı " başlıklı B.4.1 f maddesi uyarınca davacının rücu hakkına sahip olduğu,

davacı tarafça başlatılan .... esas sayılı dosyasında davalı itirazının haksız olduğu ,icra dosyaları ,bilirkişi heyet raporu, tahkim dosyası ,Sigorta Genel Şartları ve tüm dosya içeriği ile anlaşılmakla, davalının araç kiralama sözleşmesine rağmen ,daimi araç kiralama işi ile uğraşması, sigorta poliçesinin tarafı olması, poliçenin bizzat davalı tarafça yapılması,

davanın taraflar arsındaki poliçeden kaynaklanması nedeniyle davalının pasif husumet itirazına itibar edilmesinin mümkün olmadığı , tutarın bilirkişice tespiti gerekmesi alacağın likid olmadığı icra inkar ve kötü niyet tazminat talepleri yönünden gözetilerek aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır.