Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/778 K.2021/174

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile dava dışı ... arasında imzalanan sözleşme kapsamında müvekkilinin ...

Linyitleri İşletmesi Müessesesi Müdürlüğü'nce yapılacak olan trafo merkezine yaklaşık 6 km uzunluğunda 35,5 kv pigeon iletkenle üçgen tertip, beton direkli enerji nakil hattının işler hale getirilmesi işini üstlendiğini davalıdan beton direkler satın alıp üstelendiği işte kullandığını, ancak bunlardan 11 adet direğin ayıplı olması nedeniyle iş sahibi tarafından gönderilen ihtar ile 15 gün içinde rapordaki eksikliklerin giderilmesinin istendiğini, bunun üzerine davalıya gönderilen 16.10.2012 tarihli ihtarname ile hatalı direklerin yerine yenilerinin gönderilmesinin istendiğini,

ancak davalının ihtarnameye uymaması nedeniyle direklerin sökülerek yenilerinin satın alınıp yerlerine monte edildiğini belirterek direk bedeli olarak ödenen 30.000,00 TL çalışan personel ücretleri SSK pirim ve vergi giderleri olarak ödenen 29.501,97 TL montaj ve montaj için vinç, konaklama ve ulaşım bedeli olarak 15.385,70 TL gecikmeden dolayı idareye ödenen ceza tutarı 11.716,08 TL olmak üzere toplam 86.603,73 TL maddi tazminat ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir. İhbar Edilen Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekilinin dilekçesinde özetle; ... Linyitleri İşletmesi Müdürlüğü’nün tüm personeli, varlıkları, hak ve vecibeleri ile birlikte Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğüne devredildiğini, Protokolün 1,4. ve 5. maddeleri gereği doğmuş ve doğacak hertürlü hak, alacak ve tazminatlarından doğan herhangi bir sorumluluk müvekkil Kuruma yöneltilemeyeceği, bilirkişi raporunda müvekkil Kurum aleyhine hususları kabul etmedikleri..” şeklinde beyanda bulunmuştur.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, davacı ile davalı arasında yapılan sözleşmeye göre birkısım direklerin ayıplı olmasından dolayı davacının uğradığı zararın tazminine yönelik alacak davasıdır. İhtilaf; davalı tarafından davacıya satılan direklerin ayıplı olup olmadığı, ayıbın gizli ayıp kapsamında olup olmadığı ve davacının uğradığı zararın miktarının ne olduğu hususlarında toplanmaktadır, bunun için davacının dava dışı kurum ile yapmış olduğu ihale ve eser sözleşmesi dosyası celp edilmiş uzman bilirkişiden rapor aldırılmıştır. Davalı yargılamaya katılmamış, mahkememizce bilirkişi raporu esas alınarak 86.603,73 TL maddi tazminat talebinin kabulüne, manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Karar temyiz edilmiş Yargıtay .... Hukuk Dairesi 2015/5679 Esas ve 2017/439 ' Karar sayılı ilamı ile ' Taraflar arasında beton direklerin imalâtı konusunda sözleşme bulunduğu ihtilâfsızdır. Dosya kapsamından davalının ürettiği direklerden 11 adetinin ayıplı olması nedeniyle dava dışı iş sahibi tarafından kabul edilmediği bunun üzerine davacı tarafından yine dava dışı başka bir firmadan satın alındığı anlaşılmaktadır.

Yüklenici eseri fen ve sanat kuralları ile teknik şartlara uygun olarak yapıp teslim etmekle yükümlüdür. Eserin ayıplı olması halinde kusurlarından sorumludur. Bu nedenle davacının ayıp nedeniyle uğradığı zararların giderilmesi açısından eldeki davayı açmakta hukuki yararı bulunmaktadır. Ancak zarar kapsamında talep edilen yeni direk bedellerinin bunların satın alınıp montajlarının yapıldığı yıl piyasa fiyatlarına göre belirlenmesi gerekir.

Diğer taraftan çalışan personel ücretleri SSK pirim ve vergi giderleri, montaj için vinç, konaklama ve ulaşım bedeli gecikmeden dolayı idareye ödenen ceza tutarı tutarlarının da yine ayıplı olduğu için kabul edilmeyen direklere karşılık olabilecek miktarlarının hesaplanması gerekir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise ayıp nedeniyle yenilenen direklerin bedellerinin montajının yapıldığı yıl piyasa fiyatlarına uygun olup olmadığı açıklanmadığı gibi diğer zarar kalemlerinin 11 direk ile ilgili kısma karşılık olup olmadığı da denetime açık olarak açıklanmamıştır.

Yapılması gereken iş bilirkişilerden alınacak ek rapor ile 11 direk için yapıldığı yıl piyasa rayiç değerlerinin belirlenmesi, diğer kalemler için ise yine 11 direğe karşılık olacak bedelin belirlenip sonucuna göre karar verilmesinden ibaret iken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamış, bozulması gerekmiştir. '' gerekçesi ile bozmuştur.

Bozmaya uyma kararı verilerek bilirkişiden rapor alınmıştır.

19.07.2019 tarihli Rapor: İnşaat, Elektrik Mühendisi, SMMM ve hukukçu bilirkişiden oluşan heyetten alınan rapor alternatifli olarak düzenlenmiştir.

1.Alternaatif: Yeniden satın alınan direklerin bedeli 30.000,00 TL.Montaj/Demontaj- Vinç Kiralama- Konaklama- Ulaşım giderleri bedeli 15.385,70 TL, Personel- SGK - Vergi giderleri tutarı 19.976,72 TL. Davacı hakkında uygulanan ceza koşulu tutarı 11.716,08 TL. Olmak üzere toplam 77.078,50 TL

2.Alternatif: Monte edildiği tarih itibariyle talep edilebilecek 11 Direk bedeli 30.000,00.-TL,Montaj/Demontaj- Vinç Kiralama- Konaklama- Ulaşım giderleri, Personel-SGK- Vergi giderleri, İdarece uygulanan ceza tutarı bağlamında;

a) Gecikmenin projenin tümünü etkilediği kabul edildiği takdirde 40.640,90.-TL

b)Gecikmenin 11 adet direğe hasredilmesi halinde 10.396,51 .-TL Talep edebileceği mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi raporu yeterli görülmediğinden yeni bir heyetten rapor alınmamıştır.

27/10/2020 tarihli rapor: Elektrik Mühendisi, İnşaat Mühendisi ve Hukukçu bilirkişiden oluşan heyetten alınan raporda, öncelikle Sözleşme maddeleri incelenmiş sonrasında hesaplama yapılmıştır.

Sözleşmenin ilgili Hükümleri:

6.1. Bu sözleşme, anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen 169.798,28 TL toplam bedel üzerinden akdedildiği,..

Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler başlıklı 7. maddesinde,

İse Başlama ve bitirme tarihi başlıklı 9. maddesinde:

“9.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 20 gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır. 9.2. Yüklenici taahhüdünün tümünü, iş yeri teslim tarihinden itibaren 150 gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasında çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez.

Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi başlıklı 25. maddesinde;

“25.1. Bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır. 25.2. Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için sözleşme bedelinin % 0,05 (Onbindebeş) oranında gecikme cezası uygulanır.”

GECİKME CEZASI

11/02/2013 Tarihli ceza tutanağı (taraflarca imzalı), ... tarafından 28/02/2013 tarih ve 014290 nolu fatura ile Davacı firmaya Gecikme cezası (138 günlük) (Sözleşme bedelinin günlük %0.05 oranında) 11.716,08 TL kesildiği ve 2 no.luhakediste (18/08/2012-24/01/2013) Sözleşmenin 25.2. maddesi gereği 138 gün üzerinden 11.716.08 TL ceza kesildiğitesoit edilmiştir.

İŞ BİTİM TUTANAĞI

24/01/2013 Tarihli İş Bitim Tutanağı tanzim edilmiştir.

HAKEDİŞ

2 No.luhakediş (18/08/2012-24/01/2013) Pursantaj cetveline göre ödeme çizelgesi ve 08/10/2012 tarih ve 199 sayı numaralı Teknik Raporda yazılı direk numaraları ve direk tiplerine ilişkin (11 adet) direk, travers, malzeme+montaj bedeli; sözleşme bedeli üzerinden pursantaia göre hesaplanmış, tutarı:33.793.41 -TL.Demontai Bedeli ise;5.862.71 -TL olarak hesaplanmıştır

Dosyada mevcut fatura tutarları ve süreleri incelenmiş;

1.... Beton Enerji Nak.San. ve Tic. Ltd.Şti.’den alınan 12 Adet Beton Direk ve 14 adet travers nakliye ve KDV dahil 30.000.00 TL. direk ve traverslerin tırdan vinç ile indirilmesinin siparişi veren davacı firmaya ait olduğu,

2. Vinç Kullanımı ile ilgili süreler (malzemenin indirilmesi, ayıplı malın sökülmesi, yeni malzemenin montajı) ve işin yapıldığı tarihler dikkate alınarak serbest piyasa birim fiyatlarına göre tutarı 11.623,00-TL,

3. Konaklama bedeli olarak, işin tamamlandığı 24/01/2013 tarihi dikkate alındığında 1.911,70 TL. araç kiralama bedeli olarak ise toplam 1000,00-TLolarak faturalandırıldığı görülmektedir

Sonuç olarak; Gizli ayıplı direk satılması sonucu, yüklenici davacı tarafından yeniden yapılan işler nedeniyle uğradığı zararlar kapsamında, ... 2012 yılı rayiçleriyle yapılan hesaplamalar sonucu;

• Malzeme bedeli 21.205,94 TL, Nakliye bedeli 3.172,48 TL, Montaj (işçilik) bedeli 27.402,80 TL ve Demontaj (işçilik) bedeli 13.996,18 TL olmak üzere KDV hariç toplam 65.777,40 TL ve KDV dahil 77.617,33 TL olacağı,

• Davacı yüklenici için ana sözleşme kapsamında 138 gün karşılığı olmak üzere toplam 11.716,08 TL ceza bedeli uygulandığı,

•Ana sözleşme bedelinin KDV hariç 169.798,28 TL ve sözleşme süresinin 150 gün olduğu dikkate alınarak KDV hariç 65.777,40 TL tutarlı işin yapım süresinin 58 gün olduğu, dolayısıyla toplam 138 günlük gecikmenin 58 gününden davalı şirketin sorumlu olacağı,

•58 günlük gecikme cezası bedelinin ise; 11.716,08 x 58 / 138 = 4.924,15 TL olacağı ve KDV eklenmeyeceği,

•Dava kapsamında davacının KDV dahil olmak üzere 77.617,33 + 4.924,15 = 82.541,48 TL alacaklı olduğu mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi raporuna itiraz üzerine bilirkişilerden ek rapor alınmıştır.

... birim fiyatları üzerinden yapılan hesaplama bozma ilamına uygun olmadığından serbest piyasa fiyatlarına göre yeniden hesaplama yapılması için dosyanın bilirkişilere tevdiine karar verilmiş bilirkişiler 14.12.2020 tarihli ve 26.01.2021 tarihli ek raporları düzenlemiştir.

EK RAPOR

Gizli ayıplı direk satılması sonucu, yüklenici davacı tarafından yeniden yapılan işler nedeniyle uğradığı zararlar kapsamında, serbest piyasa rayiçleri ile yapılan hesaplamalar sonucu;

1- Mahkemeniz tarafından ayıbın ortaya çıkış tarihi olarak dava dışı İdare tarafından hazırlanan 24.09.2012 tarihli tutanak esas alındığında;

(Malzeme+İşçilik) Alacağı (KDV Dahil) = 30.000,00+ 18.258,39 = 48.258,39 TL Gecikme Cezasından Dolayı Alacağı = 5.433,54 TL olmak üzere TOPLAM = 53.691,93 TL

2- Mahkemeniz tarafından ayıbın ortaya çıkış tarihi olarak dava dışı... Eskişehir şube tarafından görevlendirilen 06.11.2012 tarihli bilirkişi raporu esas alındığında;

(Malzeme+İşçilik) Alacağı = 30.091,34+ 21.589,48 = 51.680,82 TL Gecikme Cezasından Dolayı Alacağı = 11.206,69 TL olmak üzere TOPLAM = 62.887,51 TL hesaplanmıştır.

Ek raporla yapılan tüm hesaplamalarda serbest piyasa rayiçleri ile oluşturulmuş fatura bedelleri ve SGK prim ödemeleri esas alınmış ve işin yapılma dönemine göre TÜİK ÜFE endeksi kullanılarak fatura değerleri gerektiği şekilde güncellenmiştir.

Yargıtay bozma ilamında ''Yapılması gereken iş bilirkişilerden alınacak ek rapor ile 11 direk için yapıldığı yıl piyasa rayiç değerlerinin belirlenmesi, diğer kalemler için ise yine 11 direğe karşılık olacak bedelin belirlenip sonucuna göre karar verilmesi'' olarak belirtilmiş bilirkişilerden alınan son rapor ve ek raporları Yargıtay bozma ilamına uygun olduğundan idarenin 24.09.2012 tarihli tutanak tarihindeki serbest piyasa fiyatları esas alınarak 53.691,93 TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Manevi tazminat talebinin reddine dair karar evvelce kesinleştiğinden bu konuda hüküm tesisine yer olmadığına karar verilmiş, kesinleşen ilamdaki bu konuda tesis edilen yargılama gideri ve vekalet ücreti bu hükme eklenerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

YARGILAMA GİDERLERİ

DAVACI (BOZMA ONCESİ)

Bilirkişi Ücreti 900,00TL Posta/Tebligat Ücreti 188,70TL

------------------------------------------- Toplam 1.088,70TL

YARGILAMA GİDERLERİ

DAVALI (BOZMA ÖNCESİ)

Posta/Tebligat Ücreti 56,00TL

------------------------------------------- Toplam 56,00TL

YARGILAMA GİDERLERİ

DAVACI (BOZMA SONRASI)

Bilirkişi Ücreti 2.300,00TL Posta/Tebligat Ücreti 282,20TL

------------------------------------------- Toplam 2.582,20TL

YARGILAMA GİDERLERİ

DAVALI (BOZMA SONRASI)

Posta/Tebligat Ücreti 46,50TL

------------------------------------------- Toplam 46,50TL "Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."