Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/316 K.2024/515

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili şirket ile ... Akaryakıt İnş. Nak. Gıda San.ve Tic.

A.Ş.'nin 18/02/2015 tarihli akaryakıt alım sözleşmesi imzaladıklarını, sözleşmenin 2. maddesinde açıkça belirtildiği gibi davalı firmanın, müvekkili firmanın Ankara'da üstlenmiş olduğu işler için kullanacağı makinaların akaryakıtının karşılanmasını üstlendiğini, sözleşmenin içeriğinde görüleceği gibi davalı firma tarafından müvekkili firmaya piyasa şartlarından daha iyi bir şekilde iskonto sağlanmış olduğundan sözleşmede yer alan çekin teslim edildiğini, davalı firmanın ekonomik sıkıntılar nedeniyle yükümlülüğünü yerine getirmediğini, verilen çekin davalı firmaca müvekkiline iade edilmediğini,

müvekkili tarafından davalı firmaya verilen çekin diğer davalı bankaya teminat olarak verildiğini belirterek, teminatsız ya da Mahkemenin uygun göreceği bir teminat ile, Şekerbank Gölbaşı/Ankara Şubesine ait 1006008 nolu 93.200,00 TL bedel ve 25/05/2016 keşide tarihli çek için ihtiyati tedbir yolu ile icra takibinin durdurulmasına, dava konusu çek ile ilgili olarak müvekkilinin davalı bankaya borçlu olmadığının tespitine, tedbir taleplerinin ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı ... Bankası A.Ş. 21/06/2016 tarihli cevap dilekçesinde özetle, dava konusu edilen çekin borçlu ... Akaryakıt İnş. Nak. Gıda San.ve Tic.

A.Ş.'nin borçlarının ödenmesi amacı ile ve tahsil edildiğinde borcundan düşmek üzere temlik cirosu ile müvekkil banka'ya devredildiğini, temel borç ilişkisinden kaynaklanan def’i ve itirazların, bu ilişkinin tarafı olmayan müvekkil banka'ya karşı ileri sürülmesinin hukuken mümkün olmadığını, somut olayda müvekkili bankanın, söz konusu çeki “temlik cirosu” ile devralan iyiniyetli hamil olduğunu, temel borç ilişkisi ile ilgili hiçbir iddianın müvekkili bankaya karşı ileri sürülmesinin hukuken mümkün olmadığını, müvekkili bankanın, iyiniyetli meşru hamil olduğunu, çek tevdii bordrosunun, sadece çekin teslim alındığını göstermekte olduğunu,

çekin ne şekilde ciro edilebileceği ve bunun hangi anlamı ifade edeceği TTK'nın özel düzenlemeleri ile sabit olduğunu belirterek, davanın reddine, ihtiyati tedbir kararının derhal kaldırılmasına, davacı/borçlu’nun takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına ve takip konusu alacağın %10 oranında para cezasına mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Akaryakıt İnş. Nak. Gıda San.ve Tic. A.Ş. davaya karşı herhangi bir cevap dilekçesi vermemiştir.

DELİLLER

18/02/2015 tarihli Akaryakıt Tedarik Sözleşmesi, dava konusu 25/05/2016 keşide tarihli ve 93.200,00 TL bedelli çek, bilirkişi raporları ve ek raporları, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Akaryakıt Tedarik Sözleşmesi nedeni ile verilen 93.200,00 TL bedelli çekten dolayı davacının davalı bankaya borçlu bulunulmadığının tespitine istemine ilişkindir.

İİK'nun "Menfi tesbit ve istirdat davaları" başlıklı 72. maddesinin 1. fıkrasında "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.", aynı maddenin 5. fıkrasında "Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir.

Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.", 6. fıkrasında "Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir." düzenlemeleri yer almaktadır.

Bu hükümler çerçevesinde dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davacı ile davalı ... Akaryakıt İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. A.Ş. arasında 18/02/2015 tarihli Akaryakıt Alım Sözleşmesi imzalandığı, sözleşme gereğince davacı tarafından davalıya 25/01/2016 keşide tarihli ve 93.200,00 TL bedelli çek verildiği, davacı borçlu vekilinin, davalı firmanın yükümlülüğünü yerine getirmediğini, verilen çekin davalı firmaca müvekkiline iade edilmediğini ve diğer davalı bankaya teminat olarak verildiğini belirterek dava konusu çek ile ilgili olarak müvekkilinin davalı bankaya borçlu olmadığının tespiti istemi ile bu davayı açtığı görülmektedir.

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 29/04/2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, heyetlerince davacı firma, davalı ... Akaryakıt firması ve ...

Bankası A.Ş.’nin ticari defterlerinin incelenmesi mümkün olmadığından, davacının dava konusu çekin bedelsiz kaldığı yönündeki iddiasının hukuki takdir ve değerlendirmesi Sayın Mahkemenize ait olmak üzere, dava konusu çekin üzerinde, teminat çeki olduğuna dair veya dağıtım firması dışında ciro edilmeyeceğine dair herhangi bir kayıt olmadığından davalı ... Bankası A.Ş.’nin çeki teslim alması hususunda iyiniyetli üçüncü kişi hamil olup olmadığının değerlendirilebilmesi için ...

Bankası A.Ş. Şaşmaz Şubesinden dava konusu çekin hangi kredi için teslim alındığı, çekin teslim alındığının anlaşıldığı 05.03.2015 tarihinde söz konusu krediye ilişkin olarak davalı ... Akaryakıt firmasının vadesi geçmiş borcunun bulunup bulunmadığının sorulması gerektiği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

06/01/2023 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda, tarafların 2015,2016,2017 ve 2018 dönemlerine ait ticari defterleri ek raporumuz aşamasında da incelemeye sunulmadığından kök raporumuzdaki tespit ve değerlendirmelerimizde değişikliğe sebebiyet verecek herhangi bir tespit/husus bulunmadığı, görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

22/08/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, tarafların 2015, 2016, 2017 ve 2018 dönemlerine ait ticari defterleri bu ek raporumuz aşamasında da incelemeye sunulmadığından ve irtibat kişisi olarak bildirilen kişilerle telefonda yapılan görüşmelerde, ticari defter kayıtlarında dava konusu 1006008 nolu 93.200,00TL tutarlı 25/05/2016 tarihli Şekerbank Gölbaşı Şb. Çeki ile ilişkili kayıt ve işlem bulunmadığı belirtildiğinden, kök raporumuzdaki tespit ve değerlendirmelerimizde değişikliğe sebebiyet verecek herhangi bir tespit/husus bulunmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

03/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda, tarafları Buspet Petrol Ürünleri İnş. Nak. Mad. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., ... Akaryakıt İnşaat Nakliye Gıda San ve Tic. A.Ş., ... Bankası A.Ş. ve Met-Ay Varlık AŞ. olan işbu davanın “Menfi Tespit ” konulu dava olduğu, 07/06/2024 tarihli ara kararda “... Akaryakıt İnşaat Nakliye Gıda San ve Tic. A.Ş.'nin 05/03/2015 tarihinde dava konusu çeki ... Bankası A.Ş.

Şaşmaz Şubesine gerçek teslim maksadını tespit etmesi, çekin kredi borcunun tahsili için mi yoksa krediye teminat olarak mı alındığını tespitinin" istendiği, incelemelerde davalı ... Akaryakıt İnşaat Nakliye Gıda San ve Tic. A.Ş. nin ... Bankası A.Ş.'de mevcut kredilerini ödeyemediği, 31/08/2015 tarihinde hesabın katedildiği, Şekerbank 25/05/2016 tarihli, 1006008 seri nolu, 93.200,00 TL tutarındaki çekin ödenmeyen borcun tahsili için verildiği belirtilmiştir.

19/04/2024 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda, dava konusu uyuşmazlığın çözümünde davalı ... firmasının 05/03/2015 tarihinde dava konusu çeki ... Bankası A.Ş. Şaşmaz Şubesine gerçek teslim maksadının tespit edilmesi, yani kredi borcunun tahsili için mi krediye teminat olarak mı alındığının tespit edilmesi için ... Bankası A.Ş. nin ticari defterlerinin İstanbul/ Ümraniye'de genel müdürlük adresinde incelenmesi gerektiği bildirilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davacı ile davalı ... Akaryakıt İnş. Nak. Gıda San.ve Tic. A.Ş. Arasında 18/02/2015 tarihinde Akaryakıt Alım Sözleşmesi imzalandığı, sözleşme kapsamında davacı tarafından davalıya dava konusu 25/05/2016 keşide tarihli ve 93.200,00 TL bedelli çekin verildiği, sözleşmenin 6. maddesi ile çekin amacı dışında kullanılamayacağının ve sadece dağıtım firmasına ciro edilebileceğin kararlaştırıldığı,

davacı vekili dava dilekçesinde davalı bankanın teminat olarak aldığı çekleri tahsil etmeye yetkili olmadığını, bankanın geçerli bir ciro ile çeki devralmadığından yetkili hamil olmadığını, cironun geçersiz olduğunu ileri sürerek çek nedeni ile davacının davalı bankaya borçlu olmadığının tespitini istemiş ise de, çekin ön veya arka yüzünde teminat amacı ile verildiğine ilişkin herhangi bir ibare olmadığı gibi teminat olarak verildiğine dair ayrı bir sözleşme de sunulmadığı, 03/10/2024 tarihli bilirkişi raporundan davalı ...

Akaryakıt İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. A.Ş.'nin davalı bankadan kullandığı kredileri ödeyememesi nedeni ile 31/08/2015 tarihinde hesabının katedildiğinin ve davalı ... Akaryakıt İnş. Nak. Gıda San. ve Tic. A.Ş.'nin dava konusu çeki teminat amacıyla değil, ödenmeyen borcun tahsili amacı ile bankaya verdiğinin anlaşıldığı, diğer taraftan TTK'nun 687/1. maddesine göre davacının, çeki verdiği davalı ... Akaryakıt İnş. Nak. Gıda San. ve Tic.

A.Ş.'ye karşı ileri sürebileceği def'ileri iyi niyetle hamil olan davalı bankaya karşı ileri süremeyeceği, davacının davalı bankanın diğer davalı ile birlikte hareket ettiğini veya iyi niyetli olmadığını iddia ve ispat edemediği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır