Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/672 K.2021/713

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında İş Makinesi kiralanması konulu hizmet sözleşmesi bulunduğunu, sözleşme gereği yapılan iş karşılığı ödenmeyen fatura alacaklarının tahsili için davalı hakkında ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının da bu takip sonrası düzenlediği tutanak ile 20/06/2019 tarihli 19.470,00TL bedelli faturayı düzenleyip müvekkili aleyhine Ankara ... Müdürlüğünün 2019/10970 Esas sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi yapıldığını takibin kesinleştiğini, müvekkilinin davalıya borcunun bulunmadığını belirterek takibin durdurulmasına, akabinde iptaline, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ve haksız icra takibi nedeniyle kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesine talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Taraflar arasında imzalanan işmakinesi kiralama sözleşmesinin hizmet sözleşmesi olduğunu, davacının haksız olarak işi bıraktığını, tanıklar ve şirket yetkilileri huzurunda tutanak düzenlediklerini, işi bırakan davacının davalıyı zor durumda bıraktığını, sözleşmeye aykırılık sebebiyle doğan zararın davacı tarafından tazmin edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, menfi tespit davasıdır. (İİK 72)

Sözleşme : Ankara /Niğde Otoyolu Drenaj2 Hendek vs İş Makinası Kiralama Sözleşmesi : (Davalı) ...Mühendisliğin işveren ( davacı )Şahinoğlu Hafriyat-...'in yüklenici olduğu sözleşme ile JSB/ Traktör Kepçe kiralaması yapılmıştır. Bu sözleşmeye göre makine yetkili operatörünü yüklenici temin edecek çalışanların ücret SGK primleri yükleniciye ait olacaktır.

Davacının makine sahibi olup davacıya ait iş makinesi yine davacı tarafından istihdam edilen personel tahsis edilerek, davalı şirketin iş sahasında çalıştırılacağının anlaşıldığı, yemek gibi masraflarının davalı firma tarafından karşılanacağı anlaşıldığından taraflar arasındaki uyuşmazlığı oluşturan hukuki ilişki, kira sözleşmesinden değil, hizmet sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

Tutanak: İş veren tarafından düzenlenen 06/05/2019 tarihli tutanakta traktör kepçenin 01.05.2019 tarihinden itibaren işi bıraktığı, kazı ve dolgu işleri yapılamadığı için ekip ekipmanların çalışamadığı, buna göre 1 adet ekskavatör, 3 adet kamyon, 1 adet Hyap, 7 adet işçinin çalışmadan beklemesi nedeniyle 16.250 + KDV zarar oluştuğu firma çalışanlarınca imza altına alınmıştır.

Uyuşmazlık; Davacının haklı sebeple işi bırakıp bırakmadığı, davacının işi bırakması nedeniyle davalının zarara uğrayıp uğramadığı varsa zarar miktarının ne olduğu , davalının davacıya düzenlediği zarar faturasından dolayı davacının davalıya borcu olup olmadığı noktasındadır.

Dava konusu olan Davalı tarafından davacı aleyhine yapılan icra takibi : Ankara ... Müdürlüğünün 2019/10970 Esas sayılı icra dosyasında 21/08/2019 tarihinde davalı tarafından davacı aleyhine 20/06/2019 tarihli fatura alacağının tahsili için yapılan ilamsız icra takibinde 19.470,00TL asıl alacağın tahsili talep edilmiş, borçlu takibe itiraz etmiş ise de itiraz yasal süre içinde yapılmadığından takibin devamına karar verilmiş, takip borçlusu ... mahkememizde menfi tespit davası açmıştır.

Davacı tarafından yapılan icra takipleri:

Ankara 23. İcra Müdürlüğünün 2019/6714 Esas : Davacı tarafından davalı aleyhine 06/05/2019 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde 21/02/2019 tanzim 20/04/2019 vade tarihli senede dayalı olarak 21.240,00TL asıl alacak, 181,56TL işlemiş faiz, 63,72TL komisyon olmak üzere toplam 21.485,28TL talep edilmiştir.

Ankara 23. İcra Müdürlüğünün 2019/6713 Esas : Davacı tarafından davalı aleyhine 06/05/2019 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde 30.03.2019 tarihli faturaya istinaden 4.653,78TL asıl alacak, 43,05TL işlemiş faiz talep edilmiştir.

Ankara 23. İcra Müdürlüğünün 2019/8329 Esas : Davacı tarafından davalı aleyhine 30/05/2019 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde 30.04.2019 tarihli fatura bedeli olarak 10.620,00 TL asıl alacak, 79,65 TL işlemiş faiz talep edilmiştir.

Tanık Beyanları:

Tanık ... yeminli beyanında :'' Davacı ... Benim iş yerinden birlikte çalıştığım arkadaşım olur, ben makine yetkilisi olarak ... ile beraber ...Mühendislik adına çalışıyorduk, ...mühendislik ...'in parasını ödemedi, ...'e senet verdi, o parayı da ödemedi, ... bunun üzerine ...Mühendisliği icraya verdi, parasını tahsil edemedi, ...'in iş makineleri dururken ...Mühendislik ...'in parasını ödememek için sahaya başka makineleri getirdi, bu halde ...'in makineleri 10-15 gün sahada kaldı, ...Mühendislik tarafından çalıştırılmadı, bu dönemde ... dışında diğer makinelerinin çalışmasına izin verildi'' şeklinde beyanda bulunmuştur.

TANIK ... yeminli beyanında : ''... benim iş arkadaşım olurdu, ... Ankara-Niğde otobanında iş yapıyordu, bende o inşaatta kamyon şoförlüğü yapıyordum, ... yaptığı işten dolayı ...Mühendislikten 20.000 (yirmin bin) Tl lik senet aldı, ...mühendislik senedi ödemedi, ...mühendislik daha sonra iş makinaları getirterek ...'in işine son verdiler, ... 10 gün kadar makineleri sahadan çekmedi.'' şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacının kardeşi , aynı zamanda da iş makinesinin operatörü de olan tanık ... beyanında: Mayıs ayında davalı şirketin müdürü ...'ın ''sen yağmurlu havalarda çalıştın. Git izin yap. Ben seni ararım '' dediğini , arkadaşının söylediğine göre bu konuşmadan iki gün sonra Hasan Bey'in sahaya başka bir JSB getirdiğini, davacıya ait iş makinesini yeniden işe başlatmadığını beyan etmiştir.

Bilirkişi raporu: İnşaat Mühendisi ve SMMM bilirkişiden alınan 05/04/2021 tarihli raporda, Davalının sözleşmenin 5.1 maddesindeki ödeme takvimine uymadığı, hak ediş ve fatura bedellerini zamanında ödemediği, 20.04.2019 vadeli senedin de vadesinde ödenmediği davacının davalı aleyhine icra takibi yaparak 30.05.2019 tarihinde senet bedelini tahsil edebildiği, davalı tarafından davacıya düzenlenen 19.470 TL tutarındaki iş durmasından kaynaklanan zarar faturasının davacıya tebliğine rastlanmadığını , bu faturanın davacı defterlerinde kaydının olmadığı, davalı defterinde kayıtlı olduğu,

zarar faturası hesaba katılmadığında davalının davacıya 11.086,10 TL bakiye borcu bulunduğu, davacının işi haklı sebeple bıraktığı, dolayısıyla davalı tarafından davacıya düzenlenen zarar faturasının yerinde olmadığı mütalaa edilmiş, bilirkişilerden alınan ek raporda da, davacının işi bıraktığı sürede Kepçe'nin iş yapmaması sebebi ile kepçe ile irtibatlı iş durması nedeniyle çalışmayan ekskavatör, kamyon, Hyap için davalı defterine göre araçlara ödenen kira faturalarına istinaden 5 günlük süre üzerinden 15.189,26 TL maliyet hesabı yapılmıştır.

Davacı tarafından davalı aleyhine ikisi faturaya dayalı biri senede dayalı takip yapılmış, davalı da 06.05.2019 tarihinde davacının işe gelmediğine ilişkin tutanağı düzenledikten sonra 20/06/2019 tarihli dava konusu olan 16.500 TL tutanak bedeli +kdv olmak üzere toplam 19.470,00 tutarındaki faturayı düzenleyip davacıya göndermiştir. Davalının davacı adına düzenlediği iş durması zarar faturası davacıya tebliğ edilmiş davacı da PTT vasıtasıyla faturayı davalıya iade etmiştir.

Tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde sözleşme kurulduğunda taraflardan her biri diğerinin ediminin karşılığı olarak asli edim yüklenir. Asli edim yükümlülüğünü yerine getirmeyen taraf diğer taraftan yükümlülüğünü yerine getirmesini talep edemeyecektir.

Yüklenicinin edimi, iş makinesini operatörü ile birlikte iş sahibinin emrinde bulundurmak, iş sahibinin karşı edimi ise bedel (ücret) ödemektedir. Tarafların sorumlulukları sözleşmenin 5. Maddesinde düzenlenmiştir.

Netice olarak taraflar arasında imzalanan sözleşmede taraflara hak ve yükümlülükler yer almaktadır. Davalıya yüklenen sorumluluklardan biri de hak ediş faturasının fatura kesiminden sonra 20 gün içinde ödenmesidir. Davacı bu ödeme takvimine uymamıştır. Davalı düzenlediği senedi de vadesinde ödememiştir.

Tanık ..., iş sahibinin kendisini izne ayırıp sonra arkasından tutanak düzenlediklerini beyan etmiş ise de, dava dilekçesinde açıkça davacının para alamadığı için işi bıraktığı belirtildiğinden tanık beyanına itibar edilmemiştir. Davalı sözleşmeye uymamıştır. Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacının para almadan işe devam etmesi beklenemez. Asli edim yükümlülüğünü yerine getirmeyen taraf diğer taraftan yükümlülüğünü yerine getirmesini de talep edemeyecektir. Bu sebeple davalının davacı adına düzenlediği iş durması zarar faturasından dolayı davacının borçlu olmadığına karar verilerek menfi tespit davasının kabulüne, tarafların haklı olup olmadıkları yargılamayı gerektirdiğinden davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.