Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/635 K.2021/579

Mahkememizde açılan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin faaliyet alanı ile ilgili bazı işlerin taşeron firmalara yaptırıldığını davalı şirketlerde çalışan işçi... tarafından Ankara ...Mahkemesi'nde açılan davada karar altına alınan işçilik alacaklarının davacı tarafından ödendiğini 16.713,18 TL ödemeye karşılık şimdilik 1000,00 TL nin ödeme tarihi 26.08.2020 gününden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumluluk payları oranında rücuen tahsilini talep etmiş, bilirkişi raporu alındıktan sonra talebini ıslah ederek 16.020,33 TL ye çıkarmıştır. Davalılar davaya cevap vermemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, taraflar arasında kurulan hizmet alımlarına ait sözleşmeleri uyarınca dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Hizmet Alım Sözleşme Ve Şartnamelerinin İncelenmesinde; ......İşletmeleri Ltd. Şti hizmet birimlerinde 01.06.2004 - 24.10.2014 tarihleri arasında Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşmelerle davalı yükleniciler tarafından yerine getirildiği, Sözleşmelerin yüklenim konusu işte çalıştırılacak personele ilişkin sorumluluğu düzenleyen maddelerinde yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin 6. bölümünde belirlendiği, yüklenicinin bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğunun kararlaştırıldığı tespit edilmiştir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Sözleşmede rücu ve sorumluluk oranları ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığı takdirde işçilik alacak ve tazminatlarının tamamından yükleniciler sorumludur (Yargıtay 23.HD 2017/732 E, 2020/2372 K; 2019/952 E, 2020/2536 K; 2019/1417 E, 2020/2515 K; 2019/782 E, 2020/1037 K).

Dava dışı işçi davalı firmalarda 3 yıl 3 ay 12 gün (1182 gün) çalışmıştır.

Bilirkişi raporunda ilama dayalı alacak kalemlerinin tamamı ve ferileri davalı şirketlerde çalışılan süre ile orantılı olarak hesaplanmış , yıllık izin, ihbar tazminatı son işveren üzerinde bırakılmadığından ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi ek raporunda; Davacı ......İşletmeleri Ltd. Şti.’nın Ankara ...Mahkeme'sinin 24.12.2019 tarih ve2019/707 K. sayılı kararı ve bu kararın istinafı sonrasında Ankara Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin 01.07.2020 tarih 2018/1053 E. ve 2020/1487 K. Sayılı istinaf talebinin reddine dair karar üzerine ödemek zorunda kaldığı tutar olan 16.713,18 TL nin davacı tarafından dava edilmeyerek dava dışı bırakılan "... Temizlik Taah. İnş. San.tic. Ltd Şti.nin sorumluk payı düşüldükten sonra geriye kalan 16.138,28 nin aşağıdaki sonuç tablosunda belirtilen rücuya esas tutarların davalı alt işverenlere rücu edebileceği yönünde görüş bildirilmiştir.

ALT İŞVERENİN

İŞYERİ ÜNVAN SORUMLULUK TUTARI

... Yapı Proje Muş. San. Tic. A Ş 246,39 TL ... İnş. Peyzaj Kuy. San Ve Tic. Ltd. Şti. 6.394,30 TL ... Hafriyat Taahhüt İnşaat 2.276,14 TL Nak.turizm Petrol Otomotiv Tic Ltd Şti. ... İnşaat Peyzaj Tic. Ltd. Şti. 2.487,33 TL ...Mühendislik Hizmetleri İnş. San. 105,59 TL ...Peyzaj Müş. Tur. İnş. Tem. Pet. 1.990,49 TL Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. .... Peyzaj Gıda Müh. Petrol Tur. Ltd Şti 2.638,04 TL 3 YIL, 3 AY, 12 GÜN 16.138,28 TL olarak hesaplanmıştır. Dosyadaki belgeler ve taraflar arasındaki sözleşme hükümleri yukarıda belirlenen ilkeler çerçevesinde değerlendirildiğinde işçilik alacaklarından alt yüklenicilerin sorumlu olması gerektiğine karar verilmiştir.

Davacı vekili 27.03.2021 tarihli bilirkişi raporuna itiraz etmiş, itirazı kabul edilmediğinden rapora göre talebini ıslah etmiş, ıslah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir.

Hükümden önce Bilirkişi raporunda eksik ve hatalı hususlar tespit edildiğinden ara karardan dönülerek bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş alınan ek rapora göre hüküm kurulduğundan, taleple bağlılık ilkesi de gözetilerek ıslah edilen miktarları aşmayacak şekilde hüküm tesis edildiğinden davanın kısmen kabulü ile ıslah sonrası dava değeri olan 16.020,33 TL nin 13.658,99 TL sinin rücuen tahsiline karar verilmiştir.

Rücu davalarının niteliği gereği ödeyenin diğerlerini ayrıca temerrüte düşürmesi gerekmeksizin ödeme tarihinden itibaren avans faizi (taraflar tacir olduğundan ) ile tahsil hükmü kurularak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.