Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/198 K.2022/233

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı ile davalılar arasında... ... Termik Santrali İşletme Müdürlüğü için bazı hizmetlerin hizmet alımı yoluyla yapılması için farklı dönemleri kapsayan sözleşmeler imzalandığını, dava dışı işçi...'ın işten ayrılması sebebi ile ...

Asliye Hukuk Mahkemesinde kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücretlerinin ödenmesi için dava açtığını, davalıların imzaladıkları muhtelif tarihli sözleşmelerin maddelerinde davalıların çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından kendilerinin sorumlu olacağı hükmü yazılı olduğundan müvekkil idarenin ödemiş olduğu miktarı rücuan talep edebileceğini beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 600,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsilini dava ve talep etmiş, bilirkişiden rapor alındıktan sonra talebini rapora göre ıslah etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Kimya vekili, dava cevap vermemiş, bilirkişi raporuna itirazında; Zamanaşımı itirazında bulunmuş, Davacının işçilerin sürekli asıl işvereni olduğunu, İşçiler üzerinde müvekkili firmanın aksine tasarruf imkanı bulunmadığını, İhaleci kurum tarafından işçilik alacakları ile ilgili müvekkili firmaya yapılan tüm ödemelerin işçilere ödendiğini, davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, taraflar arasında kurulan hizmet alımlarına ait sözleşmeler uyarınca dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının ve yıllık izin ücretinin rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, davacı tarafından işçiye ödenen ödenen tazminattan davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu iseler her bir davalının ne miktarda sorumlu olduğu noktasındadır.

TBK nun 146. Maddesi dolmadığından davalının zamanaşımı itirazı reddedilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. " hükmü bulunmaktadır.

Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar.

Dava dosyasına taraflar arasında akdedilmiş hizmet sözleşmeleri ve şartnameler ibraz edilmiş, HMK nın 266. Maddesi gereğince bilirkişi raporu alınmıştır.

-Davalı ... (...Nakliyat Taahhüt ve Ticaret) ile yapılan, 16/12/1996 tarihli 1 yıl süreli Sözleşme'nin "Yüklenici Personelinin Hakları" başlıklı 14'üncü maddesinde "Sözleşme konusu hizmet işinde Yüklenicinin çalıştıracağı personelin ücret ve tüm masrafları Yükleniciye aittir. Yüklenici ve personeli arasında yasalardan ya da sözleşmeden doğacak ilişkilerin sorumlusu ve muhatabı Yüklenicidir." düzenlemesi,

-Davalı ...... Ltd. Şti. ile yapılan, 28/02/2000 yürürlük tarihli 1 yıl süreli Sözleşme'nin ve -Davalı ..... Ltd. Şti. ile yapılan, 11/03/2002 yürürlük tarihli 1 yıl süreli Sözleşme'nin " "Yüklenicinin Yükümlülükleri" başlıklı 7'nci maddesinde "7.8.Yüklenici, bu sözleşme kapsamında çalıştırdığı tüm personelin işvereni olarak; İş Kanunu, SGK Kanunu, SGK Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakkettiklerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizik Belgesinin Aranması Hakkındaki Yönetmelik, çalışma hayatı ile ilgili diğer kanun. Tüzük ve yönetmeliklere göre; peeonelin her türlü ücret, vergi, harç, SGK ve İşsizlik Sigortası Primi v.s. ilgili yasal yükümlülüklerini eksiksiz olarak süresi içinde yerine getirecek..." düzenlemesi,

-Davalı ...... Ltd. Şti. ile yapılan, 09/06/2006 tarihli 1 yıl süreli Sözleşme'nin 22'inci maddesinde, "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür" düzenlemesi,

12.2 maddesinde ve 22.8 maddesinde mükerreren "Yüklenici, bu sözleşme kapsamında çalıştırdığı tüm personelin işvereni olarak; İş Kanunu, SGK Kanunu, çalışma hayatı ile ilgili diğer kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre; personelin her türlü ücret, vergi, harç, SGK ve İşsizlik Sigortası Primi v.s. ilgili tüm yasal yükümlülüklerini eksiksiz olarak süresi içinde yerine getirecek..." düzenlemesi,

-Davalı ... Kimya... Ltd. Şti. ile yapılan, 06/09/2010 tarihli 30 gün süreli Sözleşme'nin 22'inci maddesinde, "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür" düzenlemesi,

12.2 maddesinde, "Yüklenici, bu sözleşme kapsamında çalıştırdığı tüm personelin işvereni olarak; İş Kanunu, SGK Kanunu, çalışma hayatı ile ilgili diğer kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre; personelin her türlü ücret, vergi, harç, SGK ve İşsizlik Sigortası Primi v.s. ilgili tüm yasal yükümlülüklerini eksiksiz olarak süresi içinde yerine getirecek..." düzenlemesi, Bulunduğu, görülmüştür.

HMK nın 266. Maddesi gereğince alınan Bilirkişi raporuna göre Dava dışı işçi ...'ın. İşçilik alacaklarının tahsili için davacı... ile davalı Teknolojik Yapılar... Ltd. Şti. aleyhine açtığı ve ..., ...... Ltd. Şti., ... Kimya... Ltd. Şti., ...... Ltd. Şti., ...... Ltd. Şti.'ne ihbar olunan davada ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 24/12/2015 T. 2014/499 E. 2015/371 K. sayılı ilamının gerekçesinde.

Kıdeme esas fiili çalışması, alt işveren süreleri alınan Bilirkişi Raporu'nda kabul edildiği gibi ve 23/01/1997 - 01/07/2004 tarihleri arasında çalıştığı kabul edilerek, kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti hesaplanmış;Kıdem tazminatı 29.974,96 TL, Yıllık izin 13.046,52 TL ye hükmedilmiştir. Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 14/05/2019 T. 2017/12001 E., 2019/10896 K. sayılı ilamı ile karar onanarak kesinleşmiştir. İlamın Bursa ...

İcra Müdürlüğü'nün 2016/8836 5 E. sayılı dosyasına 18/06/2019 tarihinde 90.645,46 TL ödediği, görülmüştür.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Sözleşmede rücu ve sorumluluk oranları ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığı takdirde işçilik alacak ve tazminatlarının tamamından yükleniciler sorumludur (Yargıtay ...HD 2017/732 E, 2020/2372 K; 2019/952 E, 2020/2536 K; 2019/1417 E, 2020/2515 K; 2019/782 E, 2020/1037 K).

Bilirkişi raporunda kıdem tazminatı davalıların kendi çalıştırdıkları dönemle sorumlu olacak şekilde, yıllık izinden son işveren sorumlu olacak şekilde paylaştırılarak hesaplanmış, rapor taraflara tebliğ edilmiş, davalılardan ... Kimya dışındaki davalılar rapora itiraz etmemiştir. Bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.