Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/278 K.2021/956

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının Kooperatifin 12.02.2019 tarihli kararı ile ortaklıktan çıkarıldığını, aidat bedelleri ve hisse devir bedelinin davacıya ödenmesi için genel kurulda ya da yönetim kurulunda karar alınmadığını, kooperatife giriş için ödediği 15.000 TL bedelin kooperatif hissesinin davalı tarafından geri alınması ve devir tarihinden itibaren işleyecek ticari faizle birlikte davacıya ödenmesini, ödenen aidatlara ilişkin de şimdilik 500,00TL 'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Husumet, zaman aşımı, hak düşürücü süre itirazında bulunmuş, 15.000,00TL'nin devreden ve devralan arasındaki anlaşma bedeli olduğunu, kooperatif kayıtlarına intikal etmediğini, bu bedelin talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, üyelikten ihraç edilen ortağın kooperatife karşı açtığı alacak davasıdır.

Davalı kooperatife 02.12.1975 tarihinde ortak olan dava dışı...’nin; Dikili Noterliğinin 26.01.2011 tarih 00683 yevmisinde kayıtlı Kooperatif Hisse Devir Sözleşmesi ile ortaklığını 15.000,00 TL karşılığında davacı ...’ye devrettiği, kooperatif yönetim kurulunun 10. (12.2011 tarih 22 no’lu kararı ile de 467 no’lu ortak...’nin, .... tam hissesinin ve ... hissesinin ...’ye devrinin onaylandığı anlaşılmaktadır. Daha sonra davacı ..., 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 16 ve 27.maddeleri ile Anasözleşmenin 14/2.maddesine göre, davalı kooperatif yönetim kurulunun 13.05. 2017 tarih 7 no’lu kararı ile kooperatif üyeliğinden çıkartılmış , çıkartma karan Ankara ... .Noterliğinin 13 2017 tarih 08834 no’lu yevmiyesinde kayıtlı işlemle davacıya 14.06.2017 tarihinde tebliğ edilmiştir

Kooperatif Ana sözleşmesinin Ortaklığın Devri başlığı altındaki 17. Maddesinde “Ortaklık, yazılı olarak yönetim kuruluna bildirilmek suretiyle 10 uncu maddedeki ortaklık şartlarını taşıyan kişilere devredilebilir. Yönetim kurulu bu şekilde ortaklığı devralan kişiyi ortaklığa kabulden kaçınamaz. Yasal bir sebep olmaksızın devralanın ortaklığını kabul etmeyen yönetim kurulu üyeleri devreden ve devralanın uğrayacakları zararlara karşı müteselsil sorumludurlar. Devir halinde eski ortağın kooperatife karşı tüm hak ve yükümlülükleri yeni ortağa geçer, kooperatifçe bu devir sebebiyle taraflardan ayrıca ödemelerde bulunmaları istenemez ”. denilmiştir.

KK Madde 17: Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde hakları olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu anasözleşmede gösterilir. Bu haklar, yedek akçeler hariç olmak üzere, ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır.

Kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödemeler, anasözleşmede daha kısa bir süre tespit edilmiş olsa bile genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir. Bu durumda kooperatifin muhik bir tazminat isteme hakkı saklıdır. Çıkan veya çıkarılan ortaklar ile mirasçılarının alacak ve hakları bunları istiyebilecekleri günden başlıyarak beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Davacının ortaklıktan çıkarılma tarihinden itibaren 5 yıllık süre geçmediğinden zamanaşımı itirazı reddedilerek esastan inceleme yapılmıştır.

Davacının ortaklığı devraldığı...'ye ödediği 15.000 TL devir bedeli olup Kooperatifler Kanunu'nun 17. Maddesindeki yasal düzenleme ve Ana Sözleşmenin 17. Maddesine göre Kooperatife yapılmış bir ödeme olmadığından 15.000 TL yi kooperatiften talep edemeyeceği gerekçesi ile davacının bu talebi reddedilmiştir.

Kooperatif anasozleşmesinin 17.maddesindeki, “....Devir halinde eski ortağın kooperatife karşı tüm hak ve yükümlülükleri yeni ortağa geçer," hükmü nedeniyle, davacının üyeliği devralmış olduğu kişinin bu kapsamdaki ödemeleri mahkememizce görevlendirilen bilirkişi tarafından kooperatif kayıt ve defterleri incelenerek tespit edilmiş, dava dışı...’nin davalı kooperatife yaptığı ödemeler toplamının 3.601,98 TL olduğu ve bu ortaklık nedeniyle davacı ile...’nin kooperatife yapmış oldukları ödemeler toplamının 5.600,57 TL olduğu tespit edilmiştir.

Bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada, Kooperatifin 2017 yılı Genel Yönetim Giderleri olan 348.259,36 TL, mevcut ortaklık sayısı olan 1501’e bölündüğünde, ortaklık başına düşen Genel Yönetim Gideri 232,02 TL olmaktadır (348.259,36/1501=232,02).

Davacı ve dava dışı... tarafından kooperatife ödenen toplam 5.600,57 TL’den 232,02 TL genel gider payı düşüldüğünde, geriye kalan davacıya iade edilmesi gerek tutarın 5.368,55 TL olduğu ve söz konusu tutarın , 2017 yılı hesap ve işlemlerinin görüşülerek kabul edildiği 29.04.2018 tarihli olağan genel kurul toplantısından bîr ay sonrası olan 30.05.2018 tarihinde muaccel olduğu mütalaa edilmiştir.

Davacı vekili 10.11.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile dava dilekçesindeki 500 TL talebini 5.368,55 TL ye çıkarmış, dava dilekçesindeki 15.000 TL nin faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Kanun ve ana sözleşme gereğince ortaklıktan ayrılan yada çıkan ortağın kooperatiften talep edebileceği miktar kooperatife ödenen bedelle sınırlıdır. Bu bakımdan hisse devri sırasında eski ortağa ödenen devir bedeli kooperatife yapılmış ödeme olmadığından davacının bu talebinin reddine, eski ortak ve davacının ödediği miktardan genel giderlere katılım payı düşüldükten sonra belirlenen 5.368,55 TL bakımından davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kooperatifler Kanunu'nun 17/1. ve anasözleşmenin 15/1. maddeleri gereğince, devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları, o yılın bilançosunun genel kurulca kabulünden bir ay sonra muaccel olur . Kooperatif ile ortağı arasındaki ilişki ticari bir iş olmadığından temerrüt tarihinden itibaren yasal faize hükmedilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.