Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/418 K.2022/197

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Dava dışı ...'ın, ... tarafından yapılan hizmet alımı ihaleleri kapsamında davalı firmalar bünyesinde çalıştığını ve 08/06/2016 tarihinde iş akdi kıdem tazminatını hak edecek şekilde sona eren ...'a Kamu İhale Kanunu'nun 62.maddesinin 1.fıkrası ve 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesi gereğince toplam 14 yıl 4 ay 17 günlük hizmetine karşılık 31.445,48 TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, kıdem tazminatından hizmet alım sözleşmeleri gereğince davalı firmalardan ...

Temizlik Emlak ve İnş. Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nin 2 yıl 7 ay 9 gün karşılığı (Genel Temizlik Hizmet Alımı - 18.01.2007 - 09.08.2009) 5.747,20 TL'den, Adex Kurumsal Hizmetler İnş. Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile davalı ...

Sosyal Hizmetler Yemek Gıda Bilgi İşlem İnşaat Temizlik Eğitim Taahhüt Turizm Sanayi Limited Şirketi'nin adi ortaklık olarak işi yüklendiklerinden 1 yıl 4 ay 21 gün karşılığı (Genel Temizlik Hizmet Alımı-10.08.2009-31.12.2010) 3.066,39 TL'den, ....İnşaat Temizlik Turizm Anonim Şirketi'nin 1 yıl 2 ay karşılığı (Genel Temizlik Hizmet Alımı - 15.01.2004-31.12.2004 ve 07.01.2005-02.03.2005) 2.570,63 TL'den, ...

Kimya Kimyevi Maddeler Temizlik Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi'nin 3 yıllık hizmeti karşılığı (Genel Temizlik Hizmet Alımı: 01.01.2001-31.12.2003) 6.610,17 TL'den, davalılar imzaladığı sözleşmeler kapsamında bu miktarlardan sorumlu olduğundan toplam 17.994.39 TL’nin ödeme tarihi olan 08/06/2016 tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı...Tem. Eml. ve İnş. Hiz. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle. Dava dışı işçi müvekkil şirkete bağlı olarak ...

Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş.' de 18/01/2007 yılında çalışmaya başlamış olup davacının asıl işveren sıfatı ile müvekkili şirketin alt işveren sıfatı ile yapmış oldukları hizmet alım sözleşmesinin 09/08/2009 yılında sona erdiğini, dava dışı işçinin iş akdinin kıdem tazminatını hak edecek şekilde sona erip ermediği bilinmediğini ve yapılan ödemeye ilişkin hesaplamanın ne şekilde yapıldığının belirsiz olduğunu, müvekkil şirket ile davacı kurum arasında ihale kapsamında sözleşme imzalandığını, davacı kurum tarafından ilgili hizmet sağlama sözleşmesinin başka bir şirkete ihale ile bırakıldığını,

müvekkil ile davacı arasındaki hukuki ilişkinin ortadan kalktığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

... Kimya Kimyevi Mad. Tem. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı ile davalı müvekkili firma arasında yapılan ihale sözleşmelerinde müvekkili firmanın, davacı kurumda gerçekleştireceği hizmet süresinin belli olduğunu, davacının, dava dilekçesinde, dava dışı işçiye toplam 17.994,39 TL ödeme yapıldığını belirttiğini, müvekkili firma alt işveren olarak,

asıl işveren olan davacı kurumun bizzat belirlediği işçiler ile belirli süreli iş sözleşmesi yapmakta olduğunu, sözleşme yapılan bu işçiler üzerinde müvekkil firmanın işe alma, işten çıkarma, yıllık izne çıkarma vb. hiçbir tasarruf imkanı bulunmadığını ve işçilerin bütün emir ve talimatları davacı kurumdan aldıklarını, davacı kurum ile müvekkili firma arasında imzalanan sözleşmenin maktu olup, davacı yanca tek taraflı olarak hazırlandığını,

imzalanan bu sözleşmede işçilerin iş akitlerinin sona ermesi nedeni ile doğacak işçilik alacaklarının tümünden yüklenicinin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmadığı beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, taraflar arasında kurulan hizmet alımlarına ait sözleşmeler uyarınca dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, davacı tarafından işçiye ödenen ödenen tazminattan davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu iseler her bir davalının ne miktarda sorumlu olduğu noktasındadır.

Davacı ve davalılar tacir niteliğinde olduğundan görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kabul edilerek davalının itirazları reddedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

TBK nun 146. Maddesindeki süre dolmadığından zamanaşımı itirazı reddedilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. " hükmü bulunmaktadır.

Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar.

Dava dosyasına taraflar arasında akdedilmiş hizmet sözleşmeleri ve şartnameler ibraz edilmiş, HMK nın 266. Maddesi gereğince bilirkişi raporu alınmıştır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Sözleşmede rücu ve sorumluluk oranları ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığı takdirde işçilik alacak ve tazminatlarının tamamından yükleniciler sorumludur (Yargıtay ...HD 2017/732 E, 2020/2372 K; 2019/952 E, 2020/2536 K; 2019/1417 E, 2020/2515 K; 2019/782 E, 2020/1037 K).

SÖZLEŞMELER

Davacının davalı .... Ltd. Şti. ile arasındaki 18/01/2007 işe başlama tarihli 365 gün süreli Sözleşmenin 23'üncü maddesi, sözleşme'nin eki İdari Şartname'nin 58/j maddesi, 2007 yılı Genel Temizlik Hizmetleri Şartnamesi 3/d Maddesi incelenmiştir.

Davacının davalı ... Kimya... Ltd. Şti. ile arasındaki 01/01/2001 işe başlama tarihli 1 yıl süreli Sözleşme, sözleşme'nin 5/s Maddesi hükümleri incelenmiştir.

Davacının davalı Kittaş... Ltd. Şti. ile arasındaki 01/01/2004-31/12/2004 dönemini kapsayan 1 yıl süreli Sözleşme, Sözleşme'nin 23'üncü maddesi ,Sözleşme'nin eki İdari Şartname'nin 58/j maddesinde, Sözleşmenin Eki Genel Temizlik Hizmetleri Teknik Şartnamesi'nin 2/e Maddesi incelenmiştir.

Davacının davalılar.... Ltd. Şti. (eski unvanı-Cer) - .... Ltd. Şti. Adi Ortaklığı ile arasındaki 10/08/2009 - 31/12/2010 dönemini kapsayan Sözleşme, Sözleşme'nin 23'üncü maddesin, Sözleşme'nin Eki Genel Temizlik Hizmetleri Teknik Şartnamesi'nin 4/d Maddesi incelenmiştir.

Davacı kendi hesaplamasına göre bulduğu 31.445,48 TL kıdem tazminatını 08/06/2016 tarihinde dava dışı işçiye ödemiştir. SGK Kayıtlarında bu dönem için dava dışı işçi çalışması toplam 5176 gündür. Buna göre kıdem tazminatı, 14 yıl 4 ay 26 gün için, = 14X(2.266,35) + 4X(2.266,35/12) + 26X(2.266,35/12/30) = 32.648,03 TL olup davacının ödemesi esas alınarak hesaplama yapılmıştır.

Dosyadaki belgeler ve taraflar arasındaki sözleşme hükümleri yukarıda belirlenen ilkeler çerçevesinde değerlendirildiğinde, bilirkişi raporu ile belirlendiği üzere , Davalıların sorumluluk dönemleri yönünden SGK kayıtları esas alınarak hesaplandığında;

Rücuya esas miktar

... 5.601,38

Adex-... 3.049,77

Kittaş 2.102,04

... Kimya 6.561,27 olarak hesaplanmıştır.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, itirazların davanın esasına ilişkin olması, hesaplamanın doğru olması sebebi ile bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.