Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/630 K.2023/87

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/630 Esas - 2023/87 T. C.

ANKARA

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO : 2021/630

KARAR NO : 2023/87

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 25/10/2021

KARAR TARİHİ : 16/02/2023

GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 24/02/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili Teşekkülün Elektrik Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi, elektrik üretim iştigal eden bir İktisadi Devlet Teşekkülü olduğunu, kamu tüzel kişiliğe haiz olduğunu, Almus-Köklüce HES işletme Müdürlüğünün güvenlik işleri için, 2007- 2017 yılları arasında yüklenici firmalarla hizmet tip alım sözleşmeleri imzalandığını, yüklenici firmalar bünyesinde çalışan işçilerin çalıştıkları dönemde kullanmadıkları yıllık izin, ihbar tazminatı ve kıdem tazminatı alacakları için arabuluculuk yoluna başvurduklarını, müzakereler sonucunda işçilere 230.083,18 TL ve arabuluculuk makamına 25.044,74 TL ödeme yapıldığını,

İşçilere ait her türlü sorumluluğun davalılarda olduğu ve ödenen tutarların davalılardan rücuen tahsilini dava ve talep etmiştir.

Davalı ...Özel Güvenlik Hizmeteri Tic. Ltd. Şti. ve ... Güvenlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle. Zamanaşımı itirazında bulunduklarını, ihbar bakımından itiraz ettiklerini “İHBAR BAKIMINDAN İTİRAZIMIZ: Dava edilen kişi, davayı öteki sorumlu ve borçlulara "ihbar" etmezse sonucuna katlanmak zorundadır.

Bu konuda, 6098 sayılı Yasa'nın 73.maddesi 2 fıkrasında "Tazminatın ödenmesi kendisinden istenilen kişi, durumu birlikte sorumlu olduğu kişilere bildirmek zorundadır” denilmiştir.

Bu davadan önce işçi tarafından açılan davalar taraflarına ihbar edilmediğini, bu nedenle de davanın reddi gerektiğini, söz konusu , davalı şirketin ihale ile almış olduğu kapsamında işçi olarak çalıştıklarını, İşçinin çalıştığı süre içinde de bütün maaş ve haklarını aldığını, İşçinin, kendi alt işverenliğinde, son alt işverenden önce çalıştığını, yani müvekkili şirketin ne asıl işveren ne de son alt işveren olmadığını, Yasada açıkça son alt işverenin ve asıl işverenin işçilik haklarından sorumlu olduğunun belirtildiğini, bu nedenle kendilerine rücu edilebilmesinin yasal olmadığını, müvekkili şirketin,

davacıyla hizmet alımları tip sözleşmesini imzalayarak taşeron olarak çalıştığını, zaten gerçek anlamda asıl işveren- alt işveren ilişkisinden de söz edilemeyeceğini, Hizmet alım sözleşmesinin hiçbir yerinde çalışan personelin ihbar, kıdem, yıllık izin gibi haklarının şirket tarafından ödeneceği şeklinde hüküm bulunmadığını, İş yeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğunu, diğer alacaklardan son ve asıl işveren sorumlu olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri San. Ve Tic.Ltd.Şti. Vekili cevap dilekçesince özetle.

Rücuen tazminat davasına konu olan çeşitli firmalarda çalışan işçiye ödeme yapıldığını, işçinin çalışma dönemi incelendiğinde müvekkili şirket yönünden sorumluluk miktarının farklı olduğunu, davacı ile müvekkili şirket arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinde müvekkili şirketin açıkça tazminatlardan sorumlu olduğuna ilişkin olarak hüküm bulunmadığını, davacı kurum ile müvekkili şirket arasında sorumluluğa dair hükümler bulunmadığından her bir müvekkil şirketin kendisine düşen miktarın yarısından sorumlu olacağı kabul edilerek rapor hazırlanması gerektiğini,

davacı tarafça müvekkili şirket yönünden dava açılırken ödenen miktarın tamamının müvekkili şirketten birlikte talep edildiğini, oysaki müvekkili şirketin sorumluluk miktarının farklı olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle.

Zamanaşımı ve yetki itirazında bulunduklarını, davacı tarafın kısmı alacak talebinde davayı açmasına itiraz ettiklerini, davacı kurumun ödediği tüm bedellerin belli olduğunu, bu kapsamda davacı tarafın kısmı alacak davasını kabul etmediklerini, davacının dava değerini belli olduğundan harç oranını tamamlamasını aksi durumda davanın usulden reddini talep ettiklerini, müvekkili ile davacı şirket 21.07.2017 tarihinde sözleşme imzalamış ve sözleşmeyi 07.08.2017 tarihinde fesih ettiklerini, Toplam 17 gün çalışma olduğunu, Özelleştirme kapsamında sözleşmelerinin fesih edildiğini,

özelleştirmede bütün personelin Gül enerji üretim A.Ş ye geçtiklerini, 17 günlük çalışmada firmaları adına kıdem, ihbar, İzin ücreti doğmasının mümkün olmadığını, Taraflarca imzalanan sözleşme gereği tüm tazminatlardan davacı firmanın sorumlu olduğunu belirtmişlerdir.

Diğer davalılara çıkarılan tebliğlere rağmen davaya cevap vermedikleri görülmüştür.

Davacı vekili tarafından ıslah dilekçesi davalılara usulüne uygun tebliğ edilmiştir.

Mahkememizce Hesap Bilirkişisi ... den 31/01/2022, 11/05/2022 ve 07/11/2022 tarihlerinde bilirkişi raporları aldırılmıştır.

Dava, davalılar yanında çalışan dava dışı işçiye işçilik alacaklarından kaynaklı yapılan ödemelerin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Dava dışı işçilerin SGK kayıtları, ödeme belgeleri, bilirkişi raporu ile gerekli tüm evraklar dosyaya celp edilmiştir.

Dava dışı işçi işçilerin davalılar yanında çalıştıkları dönemlerin tespit için dosyaya uyap marifetiyle elde edilen SGK kayıtları celp edilmiştir.

Mahkememizce 07/11/2022 tarihinde Hesap Bilirkişisi Talip Bilgili'den aldırılan ek bilirkişi raporunda özetle. İhbar Tazminatı ve Yıllık İzin Ücreti yönünden son işverenin sorumlu olduğunu, dosyadaki bilgi ve belgelere göre son işverenin davalı ...Güvenlik Hiz.ltd. Şti. firması olduğunu, dava dışı 38 işçiye ödenen 153.287,50 TL ihbar tazminatı 45.485,68 TL yıllık izin ücreti ödemesi toplamı olan 198.773,18 TL'den davalı ...Güvenlik Hizm. Ltd.

Şti. firmasının sorumlu olduğunu, dava dışı 38 işçiye ödenen 28.560,00 TL kıdem tazminatı ödemesinin, dava dışı işçilerin davalılarda çalıştıkları süreler ile sınırlı olmak üzere davalıların sorumlu olduğunu, dosyadaki belgelere göre arabuluculuk ödemesinin 10.730,06 TL olarak tarafımdan tespit edildiğini, bu ödemelerinde, davalıların sorumluluk tutarlarına göre pay edilmesi gerektiğini, yapılan hesaplamalara göre davalılara rücu edilebilecek tutarların;

-... Güvenlik Hizmetleri... Ltd. Şti.'ye 7.282,54 TL kıdem tazminatı 326,01TL arabuluculuk olmak üzere toplam 7.608,55TL

-...Özel Güvenlik.. Ltd. Şti.'ye 1.005,23TL kıdem tazminatı, 45,63 TL arabulucluluk olmak üzere toplam 1.050,86TL,

-...Özel Güvenlik... Ltd. Şti.'ye 2.494,47TL kıdem tazminatı, 113,22TL arabuluculuk olmak üzere toplam 2.607,69TL,

-... Güvenlik .. Ltd. Şti.'ye 446,77TL kıdem tazminatı, 20,28TL arabuluculuk olmak üzere toplam 467,05TL,

-Pusula Özel Güvenlik.. Ltd. Şti.'ye 17.182,06TL kıdem tazminatı, 779,88 TL arabuluculuk olmak üzere toplam 17.961,94TL,

-...Güvenlik.. Ltd. Şti.'ye 148,92TL kıdem tazminatı, 153.287,50TL ihbar tazminatı, 45.485,68 TL izin alacakları, 9.445,04 TL arabuluculuk olmak üzere toplam 208.367,14TL olduğunu, davacı tarafından dava dışı işçilere ödenen tutarların, mahkememiz tarafından ödeme tarihlerine göre davacının faiz talebinin kabul edilmesi durumunda, faiz hesabına esas tutulabilecek ödeme tarihlerine göre davalılara düşen rücu tutarlarının;

- ... Güvenlik Hizmetleri... Ltd. Şti.'ye 27/05/2019 tarihinden itibaren 8.692,62TL,

-...Özel Güvenlik.. Ltd. Şti.'ye 1.069,61TL,

-...Özel Güvenlik... Ltd. Şti.'ye 27/05/2019 tarihinden itibaren 2.654,22TL,

-... Güvenlik .. Ltd. Şti.'ye 27/05/2019 tarihinden itibaren 475,38TL,

-Pusula Özel Güvenlik.. Ltd. Şti.'ye 27/05/2019 tarihinden itibaren 18,282,37TL,

-...Güvenlik.. Ltd. Şti.'ye 4.208,15TL'sinin 23/08/2019 tarihinden, 5.192,68TL'sinin 08/07/2019 tarihinden, 282,38TL'sinin 11/07/2019 tarihinden, 92.792,16TL'sinin 28/06/2019 tarihinden, 106.896,42TL'sinin 27/05/2019 tarihinden itibaren toplam 209.371,79 TL olduğunu rapor etmiştir.

Bilirkişi raporu denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır.

Davadaki uyuşmazlığa esas olmak üzere Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 7.3.2022 tarih, 2021/2019 esas ve 2022/1183 karar sayılı ilamında;

''Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.'' ...Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.''

Deliller değerlendirilmiştir.

Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davada taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı dönemlerin dosyamız arasında bulunan SGK kayıtlarına göre tespit olunduğu, bu çalışması karşılığı dava dışı işçiye işçilik alacakları için davacı tarafından ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçilerin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve ferileri talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, davaya cevap veren bir kısım davalı vekilinin zamanaşımı itirazının eldeki davada uygulanması gerekli zamanaşımı süresinin TBK md. 73/1 maddesi gereğince 10 yıl olması nedeniyle reddi gerektiği (bkz. bu konuda Yargıtay HGK'nun 2013/3-1814 esas ve 2013/715 karar sayılı 15/05/2013 tarihli ilamı),

davalı ...Güvenlik vekilinin sözleşmede taraflar arasındaki uyuşmazlıklar için yetkili mahkeme olarak Tokat Mahkemeleri gösterilmesine rağmen cevap dilekçesinde İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin yetki itirazının yerinde olmadığı, bu suretle mahkememizin eldeki davaya bakmakla yetkili ve görevli olduğu,

yine ...Güvenlik vekilinin özelleştirme sebebiyle taraflar arasındaki sözleşmenin sona erdiği ve davalının sorumlu olmadığına yönelik itirazına sözleşmenin sona erdiği bildirilen tarih öncesi SGK kayıtlarına göre dava dışı işçilerin son işveren olarak davalı şirket yanında çalıştıkları dikkate alınarak itibar edilemeyeceği, Yargıtay'ın yukarıda belirtilen son içtihatları dikkate alınarak davalıların ayrı ayrı sorumluluk miktarlarının tespit edildiği yargısal denetime elverişli şekilde hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği,

bu itibarla dava ve ıslah dilekçesi dikkate alınarak davacının davalılardan toplamda 240.545,98-TL talep edebileceği, davacının her bir ödeme tarihi itibarıyla davalıların temerrüde düştüğü, taraflar tacir olduğundan ödeme tarihlerinden itibaren talep gibi kabul olunan tutara avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.