Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/680 K.2022/594

... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/680

KARAR NO : 2022/594

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 12/11/2021

KARAR TARİHİ : 05/07/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 14/07/2022

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin davalı şirketten fatura ve cari hesaptan kaynaklanan alacağı bulunduğunu, cari hesap mutabakatının mail aşamasında kabul edildiğini, ancak yazılı olarak mutabakat sağlanamadığını, alacağının tahsili için ... Esas ile icra takibinin yapıldığını, borçlunun haksız olarak itiraz ettiğini bildirerek, itirazın iptalini, takibin devamını, alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Tebligatın usulüne uygun olarak yapılmadığını, davacı şirketin borca batık olduğunu, teminat sunması gerektiğini, esasa dair itirazlarında davalı şirketin Türk Hava Kurumu çatısı altında bulunduğunu, Türk Hava Yolları ile davacı ve davalı arasındaki hukuki ilişkinin başlangıçta güvene dayalı olarak tesis edildiğini daha sonra cevap dilekçesinde de belirtildiği şekilde İcra ve Savcılık Soruşturmasına konu olduğunu, davacının davalıdan alacaklı değil borçlu olduğunu, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, takas ve mahsup talebinde bulunduklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, cari hesaptan kaynaklanan alacağın tahsili için yapılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.

2004 sayılı İİK’nın 67/1. fıkrası gereğince , Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde: Davacı tarafından davalı aleyhine 29/07/2021 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde 2.017,80 EURO asıl alacak, olmak üzere toplam 2.017,80 EURO istendiği, ödeme emrinin davalıya 06/08/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 10/08/2022 tarihinde borca, faize ve tüm fer'ilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, davacının yasal süresi içerisinde itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında akaryakıt alım satımı ilişkisi olduğundan TBK nun 146. Maddesindeki 10 yıllık genel zamanaşımı geçerli olup takip tarihi itibariyle zamanaşımı dolmadığından davalının bu itirazı reddedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

6100 sayılı HMK nın 222. Maddesi gereğince ticari defterlerin mali müşavir bilirkişi tarafından incelenmesine karar verilmiştir.

SMMM bilirkişiden alınan raporda , İcra takibine konu edilen bir adet 2.017,80 EURO bedelli faturanın her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, taraflar arasında imzalanan JET-A1 Akaryakıt Sözleşmesinin 7. maddesinde ''Faturaların TL olarak tanzim edilecektir.'' şeklindeki hükümden hareketle bu hüküm karşısında davalının davacıya TL bazında fatura düzenlediği ve tahsilatı TL üzerinde yaptığı, bu hususa davalı tarafından itiraz edilmediği, Davacının 2.017,80 EURO alacaklı olduğu,

Taraf şirket personelleri arasında yapılan mailleşmelerde müvekkil şirketin 2013-2018 yılları arasındaki alacağının USD cinsinde fatura edilmesi gerektiği lakin TL cinsinden fatura edildiği için itiraz edildiği, Davalının takas talebine konu ettiği 90.000 EURO'luk alacağın her iki tarafın ticari defterinde kayda rastlanılmadığını, alacağın yargılama aşamasında olduğu, 111.959,71 USD olarak belirtilen alacağın kaynağının tarflar arasında işlem gören ve 202.619,73 TL bakiye veren cari hesabın başlangıcından itibaren tek taraflı olarak USD'ye tahvil edilmesinden kaynaklandığı belirtilmiştir.

Davalı vekili bilirkişi raporuna itirazında taraflar arasındaki sözleşme, zeyilname ve eki protkollerin dikkate alınmadığını 30.06.2014 ''Borç Ödeme ve Tasfiye Protokolü''ne göre borçların ödememesi halinde, ödemeye esas teşkil eden faturalar ve diğer alacaklar ödemenin doğduğu tarihteki TCMB döviz alış kuru esas alınarak ABD Doları'na çevrilecek hükmü yer aldığını, Halihazırda davacının ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, ...

E. nolu takibine yaptığı kısmi itirazdan anlaşıldığını zira davacının anılan takipte müvekkiline karşı geçmiş ticari ilişkilerden dolayı borçlu olduğunu yani protokolde tanımlanan sürede ödemediğini takibe yaptığı kısmi itiraz ile ikrar ettiğini müvekkilinin alacağını USD bazında çevirerek tahsil etmesinde bir engel bulunmadığını belirterek ek rapor alınmasını, takasa konu ettiği davanın bekletici mesele yapılmasını istemiştir.

30.06.2014 ''Borç Ödeme ve Tasfiye Protokolü''nün ''Amaç'' başlıklı 2. Maddesi: ''... A.Ş. tarafından ... A.Ş.'ne yapılan tüm başvuru, ikaz ve uyarılara rağmen taraflar arasındaki akaryakıt satışı konusunda yapılan anlaşmalar kapsamında ödemelerin zamanında ve sözleşmelere uygun olarak yapılmaması üzerine ... A.Ş. tarafından ... A.Ş. aleyhine başlatılan ... 1. İcra Müdürlüğü'nün E. 2014/10792 sayılı icra takibinin durdurulması için, aşağıda belirtilen şekli ile mutabakata varmışlardır.''

''Genel Şartlar''ın düzenlendiği 3.2. ve 3.3. maddelerinde ise: ''3.2. Ancak, ... A.Ş.'nin tüm ödemeleri, fer'ilerini ve bu tarihe kadar olan gecikme faizlerini eksiksiz olarak ödememesi halinde, ödemeye esas teşkil eden faturalar ve diğer alacaklar ödemenin doğduğu tarihteki TCMB döviz alış kuru esas alınarak ABD Doları'na çevrilecektir.

3.3. İşbu protokol, ... A.Ş. tarafından yürütülen hava ambulans hizmetinin kamu sağlığı açısından elzem nitelikte olması ve sekteye uğramaması gerektiğinden taraflar, bu şekilde bir çözüm yolu bulumuş ve hizmetin devamının sağlanması amaçlanmıştır.'' hükmünü içermektedir.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede bu protokolün sadece ... 1. İcra Müdürlüğü'nün E. 2014/10792 sayılı dosyası için geçerli olacağı, dava konusu faturanın her iki tarafın defterinde de kayıtlı olması ve JET-A1 Akaryakıt Sözleşmesinin 7. maddesinde ''Faturaların TL olarak tanzim edilecektir.'' şeklindeki hükümden hareketle bu hüküm karşısında davalının davacıya TL bazında fatura düzenlediği ve tahsilatı TL üzerinde yaptığı, bu hususa davalı tarafından itiraz edilmediği, Davacının 2.017,80 EURO alacaklı olduğu kabul edilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 139. maddesi (818 sayılı Borçlar Kanununun 118. maddesi) uyarınca, “iki kişi, karşılıklı olarak bir miktar para veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç muaccel ise her biri alacağını borcuyla takas edebilir, alacaklardan biri çekişmeli olsa bile takas ileri sürülebilir.”

Takas borcu sona erdiren sebeplerden biri olup, takas ile her iki borç da az olanı oranında sona erer. Yani takas beyanıyla her iki alacak da kesin olarak ortadan kalkar. (Eren, Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 1999, s.1261, 1267.) 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 143. maddesi (818 sayılı Borçlar Kanununun 122. maddesi) uyarınca, takas, ancak borçlunun takas iradesini alacaklıya bildirmesiyle gerçekleşir. Bu durumda her iki borç, takas edilebilecekleri anda daha az olan borç tutarınca sona erer. Böylece takas beyanı, borçları (alacakları) geriye yürüyen bir şekilde sona erdirir. (Reisoğlu, Safa, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 2008, s. 376.)

Somut olayda, davalı tarafça yapılan takas ve mahsup def’ine dayanak yapılan alacakların ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/91 E. sayılı dosyası ve ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/92 E. sayılı dosyasında görülen itirazın iptali davalarında dava konusu yapıldığı anlaşılmakta olup, muaccel bir alacağın var olmadığı , takas şartlarının oluşmadığı gerekçesi ile bekletici mesele talebi ve davalının takas savunması kabul edilmemiştir.

Davacının icra inkar talebi bakımından ise, İİK nun 67/2. Maddesi gereğince fatura ve cari hesap alacağının borçlu tarafından belirlenebilir (likit alacak) olduğu kabul edilerek hüküm altına alınan döviz alacağının takip tarihindeki Türk Lirası karşılığı üzerinden davacı lehine %20 icra inkar tazminatına hükmedilerek, yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.