Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/300 K.2022/721

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/300 Esas - 2022/721 T. C.

ANKARA

ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO

2022/300 Esas

KARAR NO : 2022/721

HAKİM : ... KATİP : ...

DAVACI :... DAVALILAR : ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 26/05/2021

KARAR TARİHİ : 22/09/2022

GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 27/09/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili kurumun bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanması ihale yöntemiyle özel güvenlik şirketlerinden satın alındığını, hizmeti yürütmek üzere çalıştıracağı işçileri güvenlik şirketlerinin belirlemekte olduğunu, işe alma ve işten çıkarma gibi sorumlulukların bu şirketlerde bulunduğunu, dava dışı ... adlı özel güvenlik işçisinin davalı şirketlerin bünyesinde 23/10/2013-30/04/2018, tarihleri arasında çalışmış olduğunu, 30/04/2018 tarihinde yüklenici firmaya iadesinin yapıldığını ve yüklenici firma tarafından da iş akdinin sona erdirildiğini, dava dışı kurum çalışanı olduğu,

kurum güvenlik hizmetlerini yerine getirmek üzere ihale alanın davalı şirketler bünyesinde çalışanı olduğunu, Davalı yüklenici firmaların , dava dışı işçiye karşı İş Kanunundan doğan bütün borç ve yükümlülükleri, özlük haklarından doğan sorumluluğu şartname hükmü uyrınca kabul edildiği, müvekkili kurum tarafından imalanan toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca davalıların işçisi olan dava dışı kişiye ödenen miktarın davalılardan tahsilinin gerektiğini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ... Özel Güvenlik Şirketi, ... Özel Güvenlik Şirketi ve ... Özel Güvenlik Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle. Dava dışı işçiye hangi alacaklarına karşılık ne kadar ödeme yapıldığının dava dilekçesinden anlaşılmadığını, davacının yaptığı ödemeden huzurdaki dava ile haberdar olunduğunu, herhangi bir ihbar ve bildirimde bulunulmadığını, davacının dava dışı işçiye ödemeyi ne için, nasıl, ne miktarda yaptığının bilinmediğini,

taraflarına hiçbir ihtarda bulunmayan davacının dürüstlük ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu ve davacı ile imzalanan sözleşmelerin yada teknik ve idari şartnamelerin hiç birisinde asıl işverenin işçilik alacakları yönüyle müvekkili şirketlere rücu edilebileceği yönünden bir düzenleme bulunmadığını bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'na müzekkere yazıldığı görülmüştür.

Mahkememizce 28/07/2022 tarihinde Aktüerya Hesap Uzmanı Bilirkişi ...'tan bilirkişi raporu aldırılmıştır.

... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10/09/2022 tarih ve 2021/303 esas ve 2021/717 karar sayılı yetkisizlik kararı gereği Mahkememize tevzi edilen davanın mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacı davayı ıslah etmiş ve ıslah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir.

Dava, davacının taraf olduğu hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalılar yanında çalışan dava dışı işçiye işçilik alacaklarından kaynaklı yaptığı ödemelerin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri, dava dışı işçilerin ... kayıtları, ödeme belgeleri, bilirkişi raporu ile gerekli tüm evraklar dosyaya celp edilmiştir.

Dava dışı işçi ...'nin taraflar arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerine bağlı olarak 23.10.2013 - 30.04.2018 tarihleri arasında 4 yıl 5 Ay 22 gün (1632 günlük) çalıştığı, toplam hizmet süresi üzerinden 12.785,06 TL ile 97,78 TL damga vergisi olmak üzere toplam 12.882,84 TL kıdem tazminatının 24.05.2018 tarihinde ödendiği, bunun dışında 26/09/2018 tarihinde 3.469,74-TL ile 26,54-TL damga vergisi olmak üzere toplam 3.496,28-TL kıdem tazminatı toplu iş sözleşmesi farkı ödendiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce 28/07/2022 tarihinde Bilirkişi ...'tan aldırılan bilirkişi raporunda özetle; davacı ...

Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında personel hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığını, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığını, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığını, dava dışı işçi ...'nin hizmet ilişkisinin 1475 sayılı İş Kanunun yürürlükte bulunan 14. maddesine göre kıdem tazminatının ödenmesini gerektirecek şekilde sona erdiğini, mahkemenizin dava dışı işçinin kıdem tazminatından davalı şirketlerin kendi dönemi ile sorumlu olduğu kanaatine varılması durumunda dava dışı işçiye davacı ...

Genel Müdürlüğü tarafından 24.05.2018 tarihinde tüm hizmet süresi üzerinden ödenen toplam (12.785,06 TL kıdem tazminatı ile 97,78 TL damga vergisi olmak üzere toplam) brüt 12.882,84 TL kıdem tazminatının,

-davalılar ... Özel Güvenlik, Danış. Eğit. Alarm Cih. ve Sistemleri Ticaret Ltd. Şti.- ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. - ...Güvenlik Sistemleri Güvenlik Ticaret Limited Şirketi 'den müteselsilen 544,68 TL,

-davalı ... Özel Güvenlik, Danış. Eğit. Alarm Cih. ve Sistemleri Ticaret Ltd. Şti.'den 592,04-TL,

-davalılar ... Özel Güvenlik Hizmetler Eğit. Alarm Cih. ve Sistemleri Ticaret Ltd. Şti Ltd. Şti.- ... Özel Güvenlik Danış.'den müteselsilen 10.325,22 TL,

-davalılar ... Özel Güvenlik, Danış., Eğit., Alarm Cih. ve Sistemleri Ticaret Ltd. Şti.-...Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi 'den müteselsilen 1.420,90 TL,

Ayrıca dava dışı işçiye davacı ... Genel Müdürlüğü tarafından 26.09.2018 tarihinde yapılan 3.469,74 TL ile 26.54 TL damga vergisi olmak üzere toplam 3.496,28 TL kıdem tazminatı toplu iş sözleşmesi farkı ödemesini,

-davalılar ... Özel Güvenlik, Danış., Eğit., Alarm Cih. ve Sistemleri Ticaret Ltd. Şti.- ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.-...Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi 'den müteselsilen 147,82 TL,

-davalı ... Özel Güvenlik, Danış., Eğit., Alarm Cih. ve Sistemleri Ticaret Ltd. Şti.'den 160,67 TL,

-davalılar ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.- ... Özel Güvenlik, Danış. Eğit. Alarm Cih. ve Sistemleri Ticaret Ltd. den müteselsilen 2.802,17 TL,

-davalılar ... Özel Güvenlik, Danış., Eğit., Alarm Şti.-...Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ltd. Şti'den müteselsilen 385,62 TL rücuen tazminini talep edebileceği kanaatinde olduğunu rapor etmiştir.

Bilirkişi raporu denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir.

Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından alt işverenlerin ödenen tazminat ve fer'ilerin tamamından kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. (bkz. Aynı yönde Yargıtay 23. HD.'nin 2019/764 esas, 2020/923 karar sayılı ve 12/02/2020 tarihli ilamı)

Deliller değerlendirilmiştir.

Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davada taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı dönemlerin dosyamız arasında bulunan ... kayıtlarına göre tespit olunduğu, bu çalışması karşılığı kıdem tazminatı ile toplu iş sözleşmesinden kaynaklı kıdem tazminatından kaynaklı işçilik alacakları için davacı tarafından işçiye ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçilerin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve ferileri talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, davalılar vekilinin zamanaşımı itirazının eldeki davada uygulanması gerekli zamanaşımı süresinin TBK md. 73/1 maddesi gereğince 10 yıl olması nedeniyle reddi gerektiği (bkz. bu konuda Yargıtay HGK'nun 2013/3-1814 esas ve 2013/715 karar sayılı 15/05/2013 tarihli ilamı), mahkememizin eldeki davaya bakmakla yetkili ve görevli olduğu,

yukarıda belirtilen olgulara uygun olarak kıdem tazminatı ile toplu iş sözleşmesinden kaynaklı kıdem tazminatından işçinin davalı alt işverenlerdeki çalışma dönemlerine isabet eden tarihler dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesi tüm işverenlerin ayrı ayrı sorumlu olması esasına uygun olarak yargısal denetime elverişli şekilde hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, davacının dava ve ıslah dilekçesinde taleple bağlılık ilkesi gereği istem konusu ettiği ve ödediği tüm bedeli bu esaslara göre davalılardan rücuen tazmini talebinin yerinde olduğu,

ödeme tarihleri itibarıyla davalıların temerrüde düştüğü, taraflar tacir olduğundan her bir ödeme tarihinden itibaren tespit edilen talep gibi tutara avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşılmakla birlikte mahkememizce Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2019/2339 esas ve 2021/225 karar sayılı ilamında belirtilen ilkeler ışığında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda her bir davalının sorumluluk kapsamı ayrı ayrı belirlenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ✍e-imzalıdır Hakim ... · ✍e-imzalıdır