Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/304 K.2023/132

Mahkememizde açılan taşınır satım sözleşmesinden kaynaklı alacak istemli davanın yapılan açık yargılaması neticesinde;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firma ile davalı arasında imzalanan 04.03.2021 tarihli Makine Satış Protokolü kapsamında "1 adet 610204 Marını Top Tower 4000 P (320 Ton/Saat) Asfalt Plenti, 1 adet 0021 Tekfalt Emulfalt 15 Emülsiyon Plenti ve 1 ade.... plaka sayılı 2013 model " aracın satışı karşılığında toplam bedel olarak 910.548,60 Euro ödenmesinin kararlaştırıldığını, mezkur protokol ile;

satışa konu makine ve ekipmanlar için, davalı tarafından 2.250.000,00 TL peşinat ve 500.000,00 TL 08.03.2021 tarihli peşin ödeme , 16.03.2021 tarihinde 1.000.000,00 TL vadeli ödeme ve kalan tutarın ise 4 (dört) adet vadeli çek ile ödemesinin kararlaştırıldığını, sözleşmenin "Makinelerin Fiyatı ve Ödenme Şekli" başlıklı 10'uncu maddesinde ;

"tüm ödemelerin yapılması ile birlikte tüm hesap 910.548,60 Euro'ya denkleştirilecek ve artı ya da eksi oluşacak kur farkı kazançlı taraf tarafından karşı tarafa defaten ödenecektir." denildiğini, ve protokolün aynı maddesinde, protokolün yapıldığı tarihte Euro kurunun 8,95 TL (Sekiz TL Doksan Beş Kuruş) olarak alınmış olduğunun beyan edilerek taraflarca imza altına alındığını, 1. çek ödemesinin vade günü olan 20.06.2021 tarihinde ...

Döviz Satış Kurunun 10,3383/TL/EURO olduğunu, bu tarihte ödenen 1.099.852,50 -TL nin 106.386,20 Euro bedele denk geldiğini, haliyle ödeme tarihinde planlanan tutar (Euro) ile 122.888,55-Euroya denk gelmesi gerekirken; kur farkındaki artış sebebiyle 106.386,20-Euro tahsil edilebildiğini, bu nedenle 20.06.2021 tarihli 1. çek ödemesi için kur farkından kaynaklanan artış nedeniyle 16.502,34 Euro bakiye alacağının bulunduğunu, 2. çek ödemesinin vade günü olan 20.07.2021 tarihinde ...

Döviz Satış Kuru 10,0664/TL/EURO olduğunu, bu tarihte ödenen 1.099.852,50 -TL nin 109.259,77 Euro bedele denk geldiğini, haliyle ödeme tarihinde planlanan tutar döviz cinsi (Euro) ile 122.888,55-Euroya denk gelmesi gerekirken; kur farkındaki artış sebebiyle 109.259,77 -Euro tahsil edilebildiğini, bu nedenle 20.07.2021 tarihli 2. çek ödemesi için kur farkından kaynaklanan artış nedeniyle 13.628,78 Euro bakiye alacağı bulunduğunu, 3. Çek ödemesinin vade günü olan 20.08.2021 tarihinde ...

Döviz Satış Kuru 9,967/TLEURO olduğunu, bu tarihte ödenen 1.099.852,50 -TL nin 110.349,40 Euro bedele denk geldiğini, haliyle ödeme tarihinde planlanan tutar döviz cinsi (Euro) ile 122.888,55- Euroya denk gelmesi gerekirken; kur farkındaki artış sebebiyle 110.349,40- Euro tahsil edilebildiğini, bu nedenle 20.08.2021 tarihli 3. çek ödemesi için kur farkından kaynaklanan artış nedeniyle 12.539,14 Euro bakiye alacağının bulunduğunu, 4. çek ödemesinin vade günü olan 20.09.2021 tarihinde ...

Döviz Satış Kuru 10,1103/TL/Euro olduğunu, bu tarihte ödenen 1.099.852,50 -TL nin 108.785,35 Euro bedele denk geldiğini, haliyle ödeme tarihinde planlanan tutar döviz cinsi (Euro) ile 122.888,55-Euroya denk gelmesi gerekirken; kur farkındaki artış sebebiyle 108.785,35-Buro tahsil edilebildiğini, bu nedenle 20.09.2021 tarihli 4. çek ödemesi için kur farkından kaynaklanan artış nedeniyle 14.103,20 Euro bakiye alacağının bulunduğunu, çek ödeme tarihlerindeki Euro/TL kuruna ilişkin kayıtların ... celp edilmesini talep ettiklerini,

ayrıca bu protokol kapsamında müvekkili şirketin KDV dahil tahsil etmesi gereken miktarın 910.548,60 Euroya denk gelmesi gerekirken, peşinat ödemeleri ve çek ödemeleri ile beraber tahsil edilen tutarın 848.318,61 Euroya denk geldiğini, bu hususun müvekkili şirketin ticari defterleri ile sabit olduğunu, hal böyle iken tüm bu rakamsal ifadeler karşılığında müvekkili şirketin 62.229,99 - Euro daha kur farkından kaynaklanan alacağının bulunduğunu, bu hususta davalıya ....

Noterliğinin 28.12.2021 tarih ve... yevmiye numaralı gönderilen ve 29.12.2021 tarihinde tebliğ edilen ihtarı ile ödemenin yapılmasını bildirildiği halde davalı tarafında ihtara cevap verilmediği ve ödemeyi yapılmadığından bahisle davanın kabulü ile HMK-109 uyarınca daha sonradan arttırılmak üzere şimdilik 1.000,00 Euro'nun temerrüt tarihi olan 29.12.2021 tarihinden itibaren işlemiş olan ticari avans faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 13.01.2023 harç tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 61.105,72 Euro daha arttırarak , 62.105,72 Euroya çıkartmıştır.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davacı arasındaki 04/03/2021 tarihli Makine Satış Protokolü'nün Makinaların Fiyatı ve Ödeme Şekli başlıklı 10. maddesinde görüleceği üzere tarafların ödemelerin , "Elden nakit 2.250.000,00 TL, Albaraka havale 500.000,00 TL, 20 Mart vadeli ödeme 1.000.000,00 TL, Haziran vadeli çek 1.099,852,50 TL, Temmuz vadeli çek 1.099,852,50 TL, Ağustos vadeli çek 1.099,852,50 TL, Eylül vadeli çek 1.099,852,50 TL" şeklinde yapılmasını kararlaştırdıklarını, elden nakit olarak 2.250.000,00 TL,

banka havalesi 500.000,00 TL ve 20 Mart vadeli 1.000.000,00 TL ödemelerin peşin yapıldığı için bu ödemelere ilişkin kur farkı oluşmasının mümkün olmadığını, zira davacının da dava dilekçesinde yalnızca vadeli çeklerden kaynaklı kur farkı talep ettiğini, bununla birlikte, çekin bir ödeme vasıtası olduğundan çekin döviz üzerinden veya Türk Lirası üzerinden düzenlenmesi hususunda mevzuatımızın taraflara serbestlik tanıdığını, huzurdaki davada, davacı yanın açık bir şekilde çeklerin Türk Lirası üzerinden düzenlenmesini kabul ettiğini ve çeklerin döviz üzerinden düzenlenmemiş ve ödenmiş olduğunu,

bu sebeplerle artık kur farkı talep edilmesinin mümkün olmadığını belirterek , davacının taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taşınır satım sözleşmesinden kaynaklanan alacak (kur farkından doğan ) istemine ilişkindir.

Davacı vekili delil olarak; makine satış protokolüne , ödeme belgeleri , çekler , tarafların ticari kayıtlarına , noter ihtarına , bilirkişi incelemesine dayanmıştır.

Taraflar arasında imzalanan 04.03.2021 tarihli Makine Satış Protokolü incelediğinde; 3. Maddesinde ;

1 adet 610204 Marını Top Tower 4000 P (320 Ton/Saat) Asfalt Plenti 750.000 Euro

1 adet 0021 Tekfalt Emulfalt 15 Emülsiyon Plenti 30.000 Euro

1 adet .... plaka sayılı 2013 model araç 30.000 Euro

olmak üzere toplam 810.000 Euro ve 100.548,60 Euro Kdv si dahil 910.548,60 Euro

olarak kararlaştırıldığı , 10. Maddesinde; toplam bedel KDV dahil 910.548,60 Euro olup, Elden nakit 2.250.000,00 TL

, Albaraka havale 500.000,00 TL

,20 Mart vadeli ödeme 1.000.000,00 TL

, Haziran vadeli çek 1.099.852,50 TL

, Temmuz vadeli çek 1.099.852,50 TL

,Ağustos vadeli çek 1.099.852,50 TL

ve Eylül vadeli çek 1.099.852,50 TL

ile toplam 8.149.410,00 TL

olarak ödeneceği , yine aynı madde, " protokol yapılırken Euro kur'unun 8,95 (DokuzTLkırk Krş ) TL olarak alındığı vede

tüm ödemelerin yapılması ile birlikte tüm hesabın 910.548,60 Euro ya denkleştirileceği ve artı yada eksi oluşacak kur farkının, kazançlı tarafça, karşı tarafa defaten ödeneceğinin" , kararlaştırıldığı görülmüştür.

Taraflar arasında , davalı tarafından protokolün 10. maddesi gereğince 8.149.410,00 TL nin belirtilen şekilde ödendiği ve malın davalıya

teslim edildiği hususunda bir ihtilaf bulunmadığı , ancak satış bedeli yabancı para üzerinde belirlenen malın, sözleşme tarihindeki kur üzerinde TL olarak ve farklı vadelerde ödenmesinin karalaştırılması vede tüm ödemlerin TL olarak yapılması sonrasında oluşacak kur farkından kaynaklanan bedellerin davacı satıcıya ödenmesinin gerekip gerekmediği yönünde ihtilaf bulunduğu anlaşılmakladır.

Tarafların tüm delilleri toplandıktan sonra, mali müşavir ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişiden oluşan heyetten dosya ve taraf ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yaptırılarak alınan raporda;".. protokolün satış bedeli 910.548,60 Euro olarak kararlaştırılmış olup, bu

tutar, 8,95 kur üzerinden 8.149.410,00 TL olarak TL ye çevrilerek, 2.250.000,00 TL lik kısmı elden,

500.000,00 TL lik kısmı Albaraka havale, 1.000.000,00 TL lik kısmı 20 Mart tarihinde eft ve kalan

4.399.410,00 TL ise 4 eşit miktarlı çek ile ödenecek şekilde tüm ödemelerin TL cinsinden

yapılması kararlaştırılmış ve TL cinsinden belirtildiği şekilde ödenmiştir.

Ayrıca heyetimiz mali müşaviri tarafından tarafların ticari defterleri incelenmiş olup, davacı yanın bu

protokol kapsamında iki adet fatura düzenlediği tespit edilmiştir. Söz konusu faturaların

incelenmesinde,

davacının 16.03.2021 tarih.nolu faturasına “1 adet 610204 Marını Top Tower

4000 P (320 Ton/Saat) Asfalt Plenti kdv dahil 4.462.500,00 TL” “1 adet 0021 Tekfalt Emulfalt 15

Emülsiyon Plenti kdv dahil 268.500,00 TL” olarak girilmiş ödenecek tutarı 5.582.580,00 TL dir. Bu

faturaya not olarak “Ürün kodu: 610204 Marını Top Tower 4000 P (320 Ton/Saat) Asfalt Plenti

498.603,35 Euro – Euro Kur: 8,95 TL= 4.462.499,98 TL Ürün kodu: 0021 Tekfalt Emulfalt 15

Emülsiyon Plenti 30.000 Euro- Euro Kur: 8,95 TL= 268.500,00 TL” yazılı olduğu kur farkı talep

edileceğine dair kayıt bulunmadığı, söz konusu faturanın her iki tarafın ticari defterlerinde işlenmiş

olduğu görülmüştür. Davacının 09.04.2021 tarih IMF2021000000036 nolu faturasına “1 adet 34 JC 9701 Ford Asfalt

Distiribitörü kdv dahil 268.500,00 TL” olarak girilmiş ödenecek tutarı 268.500,00 TL dir. Bu faturada

kurla ilgili açıklama bulunmadığı gibi, kur farkı talep edileceğine dair kayıt bulunmadığı, söz konusu

faturanın her iki tarafın ticari defterlerinde işlenmiş olduğu görülmüştür. ... içtihatları kapsamında davacı yanın çekle TL cinsinden yapılan ödemeleri kabul etmesi nedeniyle çekle yapılan

ödemeler açısından kur farkı talep edilemeyeceği düşünülmüştür. Ancak Sayın Mahkemenizce

taraflar arasındaki protokolün 10. maddesinin “Tüm ödemelerin yapılması ile birlikte tüm hesap

910.548,60 Euro ya denkleştirilecek ve artı ya da eksi oluşacak kur farkı kazançlı taraf tarafından

karşı tarafa defaten ödenecektir.” hükmü gereğince kur farkı talep edilebileceğine hükmedilmesi

halinde tüm ödemeler açısından oluşan kur farkı hesabının ; 2.250.000,00 TL elden ödeme için ,tam ödeme tarihi tespit edilememekle birlikte, en geç ilk eft nin

yapıldığı 08.03.2021 tarihinde ödenmiş olacağı düşünülerek 08.03.2021 tarihli ... döviz satış

kuruna göre Euro ya çevrilerek ( 2.250.000,00 TL/ 9,0371=) 248.973,68 Euro,

500.000,00 TL eft yoluyla 08.03.2021 tarihinde ödendiğinden 08.03.2021 tarihli ... döviz satış kuruna

göre Euro ya çevrilerek,( 500.000,00 TL/9,0371=) 55.327,48 Euro,

1.000.000,00 TL eft yolu ile 16.03.2021 tarihinde ödendiğinden 16.03.2021 tarihli ... döviz satış kuruna

göre Euro ya çevrilerek (1.000.000,00 TL/8,9702=) 111.480,23 Euro,

20.06.2021 vade tarihli 1.099.852,50 TL bedelli çekin , 20.06.2021 ödeme tarihi Pazar gününe denk geldiğinden

21.06.2021 tarihli ... döviz satış kuruna göre Euro ya çevrilerek (1.099.852,50 TL/10,4220=) 105.531,81 Euro , 20.07.2021 tarihli 1.099.852,50 TL bedelli çekin 20.07.2021 vade tarihi kurban bayramının 1. günü

olduğundan döviz kuru yayınlanmamış olup piyasaların açıldığı ilk gün olan 26.07.2021 tarihli ... döviz satış kuruna göre Euro ya çevrilerek

(1.099.852,50 TL/10,1232=)108.646,72 Euro,

20.08.2021 vade tarihli 1.099.852,50 TL bedelli çekin 20.08.2021 tarihli... döviz satış kuruna göre

Euro ya çevrilmesinde (1.099.852,50 TL/9,9730=) 110.283,01 Euro,

20.09.2021 vade tarihli 1.099.852,50 TL bedelli çekin, 20.09.2021 tarihli ... döviz satış kuruna göre

Euro ya çevrilerek (1.099.852,50 TL/10,1650=) 108.199,95 Euro olduğu ve buna göre davalının,(

248.973,68 Euro+ 55.327,48 Euro+ 111.480,23 Euro+ 105.531,81 Euro+ 108.646,72 Euro+

110.283,01 Euro+ 108.199,95 Euro=) 848.442,88 Euro toplam ödeme yaptığı ve mal satış bedeli 910.548,60 Euro dan mahsubunda ( 910.548,60 Euro- 848.442,88 Euro=) 62.105,72 Euro kur farkının oluştuğu hesap edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı , dava , cevap , taraflar arasındaki satış protokolü , ihtarname ile tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak hazırlanan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde ; taraflar arasında yapılan taşınır mal satış protokolünde , mal bedelinin 910.548,60 Euro olarak kararlaştırıldığı ve 10. maddesinde; Euro kur'u 8,95 (DokuzTLkırk Krş ) TL olarak alınarak , ödemelerin farklı tarihlerde TL nakit ve 4 adet farklı vadeli TL olarak düzenlene çeklerle ödeneceğinin belirlendiği, yine aynı maddede " protokol yapılırken Euro kur'unun 8,95 (DokuzTLkırk Krş ) TL olarak alındığı vede

tüm ödemelerin yapılması ile birlikte tüm hesabın 910.548,60 Euro ya denkleştirileceği ve artı yada eksi oluşacak kur farkının, kazançlı tarafça, karşı tarafa defaten ödeneceğinin " kararlaştırıldığı , malın davalıya teslim edildği , davalı tarafın belirlenen TL bedelleri ödediği , ancak kur farkından kaynaklanan ve davacı satıcının noter ihtarı ile talep ettiği, euro bedelinin ödemediği anlaşılmıştır.

Her ne kadar dosyaya davalı tarafında ...içtihatları sunularak, ödeme için çeklerin TL olarak düzenlendiği ve bu nedenle artık çek ödemleri için kur farkı talep edilemeyeceği belirtilerek, talebe itiraz etmiş ise de ; söz konusu içtihatların sözleşmesinde kur farkı kararlaştırılmayan ödemelere ilişkin olduğu , oysaki dosyamızda tarafların açıkça nakit yada çek olarak TL üzerinde yapılan ödemelerden sonra " protokol yapılırken Euro kur'unun 8,95 (DokuzTLkırkKrş)TL olarak alındığı vede

tüm ödemelerin yapılması ile birlikte tüm hesabın 910.548,60 Euro ya denkleştirileceği ve artı yada eksi oluşacak kur farkının, kazançlı tarafça, karşı tarafa defaten ödeneceğinin ", yani kur farkı talep edilebileceğinin açıkça kararlaştırıldığı anlaşılmakla, bu yöndeki itirazı kabul edilmemiş , bilirkişi raporunda tespit edilen, her bir ödemenin yapıldığı tarihteki TL /Euro kuru nazar alınarak, ödemelerinin Euro karşılığı tespit edilerek, bulunan fark bedelin 62.105,72 TL olduğu ve noter ihtarı ile davalının temerrüde düşürüldüğü de nazara alınarak, aşağıdaki şekilde davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuştur.

Başkan... · ✍e-imzalıdır · Üye .. · ✍e-imzalıdır · Üye ... · ✍e-imzalıdır · Katip.. · ✍e-imzalıdır