Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/422 K.2022/1006

T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/422 Esas - 2022/1006 T.C.

ANKARA

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/422 Esas

KARAR NO : 2022/1006

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

HAKİM : .... KATİP :....

DAVACI.... DAVALI :....

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 09/06/2022

KARAR TARİHİ : 13/12/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 15/12/2022

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin maliki olduğu araç ile davacının maliki olduğu aracın karıştığı trafik kazasında davacıya ait servis aracının hasar gördüğünü, aracın perte çıktığını, kazanç kaybı oluştuğunu, aracın işletilememesi sebebiyle meydana gelen 111.150,00 TL' nin faizi ile birlikte tahsili için yapılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini, itirazın iptaline, takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, aracın pert olması sebebiyle bedel ödemesi yapıldığından kazanç kaybının bulunmadığını, 117 gün kazanç kaybı süresinin uzun olduğunu, sigorta şirketinin pert bedelini ödediği tarihe göre aradan geçen süresin 62 gün olduğunu, bu süre içinde davacının bir talebinin bulunmadığını, kazanç kaybının piyasa rayiçine göre belirlenmesini, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, Trafik kazasından kaynaklanan kazanç kaybı alacağının tahsili için yapılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır. (İİK 67)

2004 sayılı İİK’nın 67/1. fıkrası gereğince , Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

...18. İcra Müdürlüğünün 2022/1502 Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde: Davacı tarafından davalı aleyhine 19/01/2022 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde 111.150,00TL asıl alacak, 6.276,17TL işlenmiş faiz olmak üzere toplam 117.426,17TL istendiği, ödeme emrinin davalıya 31/01/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 31/01/2022 tarihinde borca, faize ve tüm fer'ilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, davacının yasal süresi içerisinde itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.

Davacı ve davalının tacir olduğu, kazaya karışan aracın ticari araç olduğu anlaşıldığından göreve ilişkin dava şartlarının tamam olduğuna karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Türk Borçlar Kanunu 49/1, madldesi “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.”

Türk Borçlar Kamımu 50. meddesi “Zarar gören, zararmı ve zarar verenin kusurunu İspat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarım hakkaniyete uygun olarak belirler.”

Uyuşmazlık, kusur durumu, davacının aracının hasar görmesi nedeniyle uğradığı zarar varsa kazanç kaybı zararı için belirlenecek sürenin ne olduğu, zarar miktarı noktasındadır.

Kazanç kaybına ilişkin yapılacak tespitlerin, pert olan davacı aracı ile aynı nitelikteki bir aracın yeniden satın alınması için gerekli olan makul sürenin ne olduğu konusunda net bir süre belirlenmesi, belirlenen süredeki kazanç kaybı hesabında esas alınacak maliyet bedellerinin, davacının ticari defter ve kayıtları ile muhasebe kayıtları incelenmek suretiyle net olarak saptanması, belirlenen bu maliyet bedelinin mahrum kalınan sürede aracın elde edeceği gelir olarak saptanan bedelden düşülmesi suretiyle, davacının talep edebileceği net kazanç kaybı hesabının yapılması gerekmektedir.

Trafik Kazası Tespit Tutanağındaki Kusur Durumu: Kazada; ... plakalı araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/lc madde, 57/1-b4 madde ihlalinin görüldüğü, 06 C 5133 plakalı araç sürücüsü ...'ın kural ihlalinin görülmediği, ... plakalı araç sürücüsü ...'nin kural ihlalinin görülmediği belirtilmiştir.

HMK nın 266. Maddesi uyarınca, Makine mühendisi bilirkişiden alınan raporda; Davalıya ait araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/d ve 57/a-b maddelerinde belirtilen kurallar ile 84. maddesinin (h) bendinde yer alan “kavşaklarda geçiş önceliğine uymama” asli kuralını ihlal etmesi nedeniyle %100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Kazanç kaybına ilişkin yapılacak tespitlerin, pert olan davacı aracı ile aynı nitelikteki bir aracın yeniden satın alınması için gerekli olan makul sürenin ne olduğu konusunda net bir süre belirlenmesi, belirlenen süredeki kazanç kaybı hesabında esas alınacak maliyet bedellerinin, davacının ticari defter ve kayıtları ile muhasebe kayıtları incelenmek suretiyle net olarak saptanması, belirlenen bu maliyet bedelinin mahrum kalınan sürede aracın elde edeceği gelir olarak saptanan bedelden düşülmesi suretiyle, davacının talep edebileceği net kazanç kaybı hesabının yapılması gerekmektedir. (Yargıtay ... H.D 2019/2082 Esas ve 2020/7164 Karar )

SMMM bilirkişi tarafından ticari defter ve belgeler üzerinde yapılan incelemede; 31/05/2021 tarihli davacı ile dava dışı ... turizm şirketi arasında imzalanmış olan Servis Kiralama Sözleşmesi ve bu sözleşmeye istinaden davacı tarafından dava dışı ... Turizm Şirketine düzenlenmiş olan 30/0672021 tarihli... numaralı (4 Gün x 950,00 TLA) 3.800,00 TL (KDV Hariç) tutarındaki Haziran Ayı Personel Taşıma Bedeli açıklamalı faturanın davacının ticari elektronik işletme defterlerinin Gelir kısmının 6. sırasında kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.

Davacı Rıza KÖK'ün 2021 yılına ait elektronik amortisman defteri incelenmiş olup amortisman defterinde davacıya ait 2017 model Ford Transit marka aracın 27/07/2017 tarihinde 83.064,74 TL bedelle alındığının, 30/07/2021 tarihinde satıldığının kayıtlı olduğu, normal amortisman usulü ile 0,20 (%20) yıllık amortisman oranı kullanıldığı tespit edilmiştir

Bilirkişi raporunda, Davalıya ait aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini tanzim eden ... Sigorta A.Ş. tarafından görevlendirilen ...Sigorta Ekspertiz Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından tanzim edilen 03/08/2022 günlü ekspertiz raporunda; onarım süresinin 20 iş günü, parça bedeli 102.723,03 TL, işçilik bedeli 20.000,00 TL olmak hasarın KDV dahil 144.812,68 TL, aracın ikinci el piyasa değerinin 196500,00 TL, hasarlı haldeki değerinin 85.888,00 TL, zararın 110.612,00 TL olduğu belirtilmiştir

Davacı 117 gün için kazanç kaybı talep etmiş ise de bilirkişi raporunda; Hasarın belirlenmesi için eksper talebinin geç yapılması, eksperin raporunu geç tanzim etmesi, trafikten çekme belgesi süresi ve dolayısıyla ödemede davalının herhangi bir kusuru olmamakla 117 günlük talep yüksek bulunmuş Yargıtay kararları uyarınca davacının aracının hasara uğramasıyla talepte bulunabileceği makul süre 20 gün takdir edilmiştir.

Davacıya ait araç sürücü dahil 21+ 1 kişi kapasiteli olup Servis aracı olarak faaliyet göstermektedir. Davacı ile dava dışı ... Turizm Taşımacılık İnş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. arasında kaza öncesi 31/05/2021 tarihinde tanzim edilen Servis Aracı Kiralama Sözleşmesinin 2.3 maddesine göre, araç sürücülü olarak kiraya verilecektir. Olay sırasında da araç davacı dışında ... isimli sürücü tarafından sevk ve idare edilmektedir.

Sözleşmenin 5.| maddesine göre, araç sözleşmenin 11. maddesinde belirtilen tabloda gösterilen günlük yevmiye karşılığında çalıştırılacaktır. Sözleşmenin 11. maddesine göre, Mamak-Altındağ güzergahında Kalyon Güneş Teknolojileri Üretim Anonim Şirketinde günlük 3 vardiya 6 tek servis yapacak ve bu iş için günlük bedel KDV hariç 950,00 TL olacaktır. Bu sözleşmeye göre, tüm masraflar davacıya ait olmak üzere günlük brüt ücret 950,00 TL'dir.

Bunun içerisinde yer alan zorunlu giderlerden sürücü, yakıt ve bakım giderlerinin tenzili gerekmektedir. Araç her ne kadar Mamak-Altındağ bölgesinde faaliyet göstermekte ise de, yolcuların alındıkları noktalar ve güzergah km olarak tespitli olmadığından akaryakıt hesabının yapılması mümkün değildir.

Ancak, piyasaya göre, bu tür taşıma, aracın kapasite ve niteliği, sürücü durumu dikkate alındığında; bakım (%5), sürücü gideri (%20) ve yakıtı gideri (%25) kapsayan zorunlu giderler gelirin yarısı kadardır. Araçlardaki amortisman aracın olağan yıpranmasına ilişkin olduğundan kazanç kaybından tenzili mümkün olmamaktadır. Bu durumda; davacı tarafın kaza nedeniyle aracını kullanmamasıyla günlük kazanç kaybının KDV hariç 475,00 TL olacağı kanaatine varılmıştır. Bu durumda.

Kazanç Kaybı 20 gün x 475,00 TL/gün x %18 KDV tevkifatı - 9.880,00 TL olarak hesaplanmıştır.

Olay tarihi olan 04/06/2021 tarihinden takip tarihi olan 19/01/2022 tarihine kadar yasal faiz: (Asıl alacak x faiz oranı x gün)/365- (9.880,00 TL x % 9 x 229)/365 = 557,88 TL

Asıl alacak + Faiz : 9.880,00 TL + 557,88 TL = 10.437,88 TL olarak hesaplanmıştır.

Davacı vekili 20 günlük sürenin az olduğunu 117 gün kazanç kaybı olduğunu savunarak yeni rapor alınmasını talep etmiş ise de, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 23/05/2016 gün ve E: 2016/1134, K: 2016/6228 sayılı kararında, ticari taksi ile ilgili emsal bir davada 23 günlük süreyi uzun bulmuş kazanç kaybı bedeli istemi yönünden, pert olan davacı aracı ile aynı nitelikteki bir aracın yeniden satın alınması için gerekli olan makul surenin ne olduğu belirlenip, bu süre için araç mahrumiyet zararının hesaplanması hususlarında uzman bilirkişiden rapor alınması gerektiğine işaret etmiştir.

Bilirkişi raporunda 20 gün süre belirlenmiş, bu süre mahkememizce de Yargıtay İçtihatlarına uygun görülerek hükme esas alınmıştır.

Netice olarak davalıya ait araç sürücüsünün %100 kusuru ile meydana gelen olayda, davacının aracının pert olduğu yeni araç alma için makul sürenin 20 gün olduğu, bilirkişi tarafından kazanç kaybının günlük 475TL/gün olarak belirlendiği , toplam kazanç kaybının 9.880,00 TL olduğu, davacının ödeme emrindeki 111.150,00 TL asıl alacak talebinin fazla olduğu, davalının itirazının kısmen iptali ile takipteki asıl alacağın 9.880,00 TL üzerinden devamına karar verilmiştir.

Olay 6098 sayılı TBK nun 49. Maddesinde düzenlenen haksız fiildir. Haksız fiil durumunda borçlunun ayrıca temerrüte düşürülmesi gerekmez. Temerrüt tarihi olay tarihidir. Davacı olay tarihinden takip tarihine kadar faiz talep edebileceğinden bilirkişi tarafından hesap edilen 557,88 TL faiz miktarından da davalının sorumlu olduğu gerekçesi ile takipteki 6.276,27 TL işlemiş faiz bakımından da davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacı dava dilekçesinde icra inkar tazminatı da talep etmiş olup İİK nun 67/2 maddesinde izah ediliği şekilde alacağın likit olmadığı, borçlu tarafından belirlenebilir olmadığı gerekçesi ile talebin reddine, fazladan alacak talebinde bulunmasında davacının kötüniyeti bulunmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin de reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.