Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/453 K.2023/345

Av. ... VEKİLİ : Av....

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/06/2022

KARAR TARİHİ : 13/06/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 13/07/2023

Mahkememizde davacı vekilince açılan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması neticesinde,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde ; davalı tarafın , bayisi olan müvekkili şirkete akaryakıt satışı yaptığını, müvekkili şirketin bu yakıtı , sözleşmeye ve tüm kurallara uygun bir şekilde satmaya devam ettiğini, davalı tarafın, her akaryakıt istasyonunda meydana gelebilecek yanlış yakıt boşlatma sorununu ortadan kaldırmak için bir çok bayisine 'Akıllı Dolum Sistemi' denilen bir cihazı gönderdiğini, aynı cihazdan, müvekkili şirkete de gönderildiğini, müvekkili şirketin yakıt tanklarına yanlış yakıt boşaltılmasını önlemek için bu cihazı taktığını, akıllı dolum sisteminin görevinin ,

tanker operatörleri tarafından tanklara yanlış yakıt verilse dahi bu sistem sayesinde tankın yanlış yakıtı almamasının sağlamak olduğunu , davalı tarafın yanlış dolum önleyici bu sistemin güvenilir olduğuna dair müvekkili şirkete garanti verdiğini, 02.09.2020 tarihinde müvekkili şirketin almış olduğu benzini tanker operatörünün, tankerdeki benzini akaryakıt istasyonundaki benzin tankına boşaltacağına motorin tankına yanlışlıkla boşalttığını, operatörün hatasını anlayınca akıllı dolum sisteminin varlığına güvenip tankın yanlış yakıtı almadığına inandığından kontrol etme ihtiyacı duymadığı , bilahare benzini doğru olan tanka boşalttığını ,

müvekkili şirketin ise 3 gün sonra otomasyon sistem verilerini kontrol ettiğinde tankta motorin ve benzinin karışmış olduğunu , yaklaşık olarak 15000 lt motorin üstüne 2200 lt benzin boşaltıldığı ve bu karışık yakıttan 20 araca 1500 lt civarında satış yapılmış olduğunu fark ettiğini ve sorunu davalı taraf yetkililerine ivedilikle bildirdiğini, davalı şirket tarafından otomasyon sistem verileri incelendiğinde yakıt karışımının olduğunun teyit edildiğini, davalı şirketin bünyesinde bulunan akaryakıt kalite kontrol birimi karışmış yakıttan numune örnekleri aldığını,

alınan numunenin laboratuvarda incelenmesi sonucunda tanktaki ürünün değerlerinin standart motorin değerlerinin dışında olduğu , Ürün Analiz Raporu ve ... kuralları kapsamında bu tankın içindeki yakıtın bertaraf edilmesi ve tankın tekrar temizlenmesi gerektiğinin müvekkili şirkete bildirildiğini, müvekkili şirketin belirli bir ücret ödemesiyle... 'nın yetkilendirdiği bir şirket tarafından bu karışık yakıtın bertaraf edildiğini,

müvekkili şirket lehine olan tüm bu verilere rağmen davalı şirket tarafından müvekkiline bugüne kadar meydana gelen zararlarının karşılanması ve ayıplı malın ayıpsız misli ile değişimi ile ilgili herhangi bir dönüş yapılmadığını, müvekkili şirketin bu durum üzerine davalı tarafa 15.03.2021 tarihinde ihtarname gönderdiği ve verilen 7 günlük yasal süre dolmasına rağmen karşı taraf herhangi olumlu ya da olumsuz bir yanıt vermediğini belirterek;

müvekkili şirketin zarara uğradığı ve mağdur duruma düştüğünün sabit olduğunu , akıllı dolum sisteminin ayıplı olmasından kaynaklı meydana gelen zararların tazmini amacıyla davanın kabulüne, yakıt karışımının lisans sahibi firmalarca imha edilmesi amacıyla müvekkili şirketçe ödenen 11.800,00TL yakıt bertaraf ücreti ve yasal faizleri, karar verildiği tarihten itibaren 15000 lt motorin ve 2200 lt benzinin güncel pompa fiyatı üzerinden karşılığı ve yasal faizleri ile tahsili, ayıplı malın ayıpsız misli ile değişimine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

1)Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sirketin tarafından istasyondaki depolama tanklarına yanlış cinste yakıt boşaltılmasını önlemek için taktırılan yanlış dolum önleyici cihazın güvenilir olduğuna dair davacı şirkete garanti verilmediğini , davacının basiretli bir tacir gibi hareket etmekle yükümlü olup, bu durumu dikkate alarak cihazın yanılabileceğini hesaba katması ve tanker ile depolama tankı arasındaki bağlantıyı yaparken yanlış yakıt boşaltımına sebebiyet verecek şekildeki hatalı bağlantıları engellemek için azami özeni göstermek zorunda olduğunu,

cihazın varlığına güvenilerek bu özen yükümlülüğünden kaçınılamayacağını, müvekkili şirketin davacının istasyonuna taktırdığı söz konusu cihazı, kendisi üretip istasyona takmadığını, kalibrasyon ve ayarlarını da kendisi yapmadığını, müvekkilinin basiretli tacir sorumluluğu altında olup kendisi tarafından üretilmemiş, montajı ve ayarlaması yapılmamış olan bu cihazın yanlış yakıt boşaltımına izin vermeyeceği hususunda kesin bir garanti vermesinin mümkün olmadığını belirterek ,davanın reddine karar verilmesini cevap ve talep etmiştir.

2)İhbar olunan vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin... ünitesinin ayıplı olduğuna ilişkin iddialarını kabul ettikleri anlamına gelmemek kaydıyla , davacının iddia ve taleplerine ilişkin olarak ; öncelikle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, müvekkili şirketin davaya konu midas ünitesinin üreticisi değil satıcısı olduğunu, davanın üretici firma ... ihbarını talep ettiklerini, davaya konu ürün davacı şirkete 08.08.2017 tarihinde gerekli eğitimler verilerek teslim edildiğini, söz konusu üründen davaya konu olayın yaşandığı tarihe kadar binlerce kez dolum yapıldığını,

davacı şirket tarafından olay tarihine kadar ürünün işleyişiyle ilgili herhangi bir ayıp arıza bildiriminde bulunulmadığını, bu durumun ürünün üretimden kaynaklı herhangi bir ayıbının olmadığının açık göstergesi olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının bayisi olduğu petrol istasyonunda ki yakıt tankına davalının taktırdığı "akıllı dolum sistemi" isimli cihazın dolum işlemi sırasında işlevini görmediğinden bahisle meydana gelen zararın tazmini istemine ilişkindir.

Davacı vekili delil olarak, ... yevmiye numaralı ihtarnamesine, 02.09.2020 tarihli otomasyon sistem verilerine, ürün analiz raporlarına, 11.02.2021 tarihli faturaya, kamera kayıtlarına, tanık, yemin, bilirkişi incelemesine, davalı vekili ise; müvekkili ile İnterpet firması arasında 100 adet ve 600 adet cihaz için imzalanmış olan alım/ satım sözleşmesine, keşif, bilirkişi incelemesi ve yemine dayanmıştır.

Davalı tarafından dosyaya sunulan 31/12/2021 tarihli bayilik sözleşmesi incelendiğinde, davacının, davalının ... adresinde bulunan akaryakıt istasyonun işleten bayisi olduğu görülmüştür.

Yine davacı tarafından davalıya gönderilen ... yevmiye sayılı ihtarnamesinde.

Akaryakıt istasyonuna kurdurulan akıllı dolum sisteminin çalışma prensibine göre her bir tanka dolum ve güvenilir dolum yapacağını ve hiçbir şekilde yanlış dolum yapılmayacağı iddiası ile sistemin kurulduğu, 02.09.2021 tarihinde, otomasyon ve araç kamera sisteminde görüldüğü üzere, tanker operatörünün motorin tankına sehven benzin boşalttığı, operatörün tankerdeki benzin gözünü istasyondaki motorin tankına taktığını fark ettikten sonra dolumu düzelttiği, tanklar üzerinde yanlış dolumu önleyici akıllı dolum sistemi olduğunu bildiği için tanka yanlış ürün aktarılmadığını zannettiğini, ancak 3 gün sonra sistem kontrol edildiğinde,

dolumda farklılıklar görülerek ...yetkililerine bilgi verildiği, yapılan inceleme ve alınan numune raporlarına göre, motorin tankına benzin boşaltıldığının kanıtlandığını, yaklaşık 15.000 litre motorin üzerine 2.200 litre benzin döküldüğü ve 20 araca 1.500 litre civarında satış yapıldığının anlaşıldığının, firmayla yapılan görüşmelere rağmen herhangi bir dönüş yapılmadığını belirterek 6502 sayılı kanunun 15. Maddesi gereği akıllı dolum sistemi adı altında kurulan ayıplı malın ücretsiz değiştirilmesi ve olaydan dolayı uğranılan maddi/ manevi kayıpların karşılanmasının ihtar edildiği anlaşılmıştır.

Davalının ihbar talebi üzerine, ihbar olunan İnterpet ...'e cihaz satımına ilişkin sözleşmeyi ,davacının ve ...'in talebi üzerine 05.09.2020 tarihinde davacı istasyonunda cihaz üzerinde yapılan incelemeye ilişkin yazışmalar ve tespitlerin bildirimine ilişkin e mail yazılarını sunduğu, bu yazışmalar göre kontrol edildiğinde, söz konusu cihazda herhangi bir arızanın olmadığı ve sistemin çalıştığının tespit edildiğinin belirtildiği, görülmüştür.

EPDK'ya müzekkere yazılarak dava konusu tankta bulunan ürünün imhasına ilişkin bilgi ve belgeler celp edilmiş. Buraca verilen cevapta, imha işinin ... tarafından lisanslanmış tehlikeli atık tesisinde yapıldığını, imhaya ilişkin davacının 08.12.2022 tarihli başvuru belgeleri, sunulmuştur.

Tarafların delilleri toplanarak dosya üzerinde mali müşavir, nitelikli hesap uzmanı ve petrol doğalgaz mühendisinden oluşturulan bilirkişi heyetinden alınan 26.04.2023 tarihli raporda; teknik olarak akıllı dolum sistemlerinin petrol piyasasının çeşitli alanında kullanıldığı ,ancak mevzuat gereği kullanımın zorunlu olmadığı,

akıllı dolum sistemlerinin bayi tanklarına ikmali sırasında yanlış petrol ürünün tanka boşaltılmaması için kurulabildiği gibi akaryakıt istasyonundaki pompalardan da araca yakıt verirken hata yapılmaması içinde kurulabildiğini, dava konusu edilen akıllı dolum sisteminin dava dışı İnterpet firmasından tedarik edildiğinin dosya kapsamında anlaşıldığını, bu sistemlerin %100 doğruluk oranları ile çalışan sistemler olmayıp görevlilerin dalgınlıkları ya da ihmalleri hallerinde ilave bir emniyet sağlayabilmek için geliştirilen sistemler olduğu ve cihazların yanılabilmesinin her zaman mümkün olabileceğini,

bu nedenle istasyonda görevli kişilerin özenli davranmalarının önemli ve gerekli olduğunu, yine davacının iddia ettiği karışımdan sonra yakıtın 20 araca 1500 litre civarında satış yapılmış olmasına rağmen herhangi bir arıza bildirilmediğini, ayrıca dava ve cevap dilekçelerinde belirtilen otomasyon sistemlerinin tanklardaki akaryakıt miktarını ölçen sistemler olduğu,

ancak tank içerisindeki akaryakıtın mühteviyatına göre bir bilgi sunmadığını ,bu nedenle otomasyon verilerine bakılarak motorin tanklarına eklendiği iddia edilen yakıtın benzin olduğunun kesin olarak söylenmesinin mümkün olmadığını, yine söz konusu sistemin 29.07.2022 tarihli yazıda davacı tarafından davalıya herhangi bir ödeme de bulunulmadan bırakıldığı, cihazın davalı şirket tarafından dava dışı İnterpet firmasından satın alınarak davacı istasyonuna taktırıldığı,

bu hali ile taraflar arasında bir alım satım sözleşmesi bulunmadığı gibi cihazın davacıya davalı tarafından teslim edildiğine dair bir tutanak yada davalının garanti sorumluluğunu içeren bir yazının bulunmadığını, yine cihazın kullanımına ilişkin koşulların ve de kullanma klavuzunun bulunup bulunmadığı hususunun anlaşılmadığı, cihazın İnterpet ile ...arasında sözleşme kapsamında İnterpet tarafından montajının yapıldığı, ancak buna ilişkin servis formu ve kullanımda dikkat edilecek form belge klavuz vs belgenin sunulmadığı,

yine davacının dava açmadan önce akıllı dolum sisteminin ayıplı olmasından kaynaklı iddiası ile ilgili olarak sistemin ayıplı olduğu ve uğranılan zarar yönünde delil tespiti niteliğinde mahkeme tespit raporunun alınmadığı ve dosyaya sunulmadığının, bu kapsamda sunulan otomasyon sistemi verilerine bakılarak motorin tankındaki doluluk seviyesi artışına bakılarak eklenmiş olan yakıtın benzin olduğunun kesin olarak söylenemeyeceğini, motorin tankına gerçekten motorin eklenmiş olması ihtimalinin de olduğunu, davacının zayi olduğunu öne sürdüğü motorinin bulunduğu tanka,

tankerden boşaltılan yakıt cinsinin benzin olduğu hususunun somut kesin deliller ile ispatlanması gerektiğini, ancak ispata yarar yeterli belge sunulmadığını belirterek; akıllı dolum sistemlerinin kullanımının zorunlu olmadığını, %100 doğruluk oranı ile çalışan sistemler olmadığını, görevlilerin dalgınlık yada ihmalleri halinde ilave emniyet sağlayıcı olarak geliştirilen sistemler olduğunu, cihazın yanılabilmesinin her zaman mümkün olabileceğinden istasyonda sorumlu görevlilerin özeninin gerekli olduğu, cihazın ayıplı olduğunun ve de uğranılan zarara ilişkin dava açılmadan önce yapılan bir tespitin bulunmadığı,

yine cihazda ayıp olup olmadığı, tanka montajında hata olup olmadığı, kullanıcı hatasının olup olmadığı hususlarının dosya kapsamında anlaşılamadığı belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, bilirkişi raporu, cihazın ....'e satışına ilişkin sözleşme ile diğer bilgi ve belgeler, atık imhasına ilişkin bilgi ve belgeler ve bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; davacının, davalının akaryakıt satış bayisi olduğu, davalının, dava dışı İnterpet firmasında satın aldığı ve akıllı dolum cihaz sisteminin satan firma tarafından davacının istasyonuna kurumunun yapıldığı, davacı tarafından cihazın kullanıldığı, davacı ile davalı arasında bu cihaza ilişkin alım satım sözleşmesi bulunmadığı gibi davalının cihazın düzgün çalışması hususunda herhangi bir garanti verdiğine dair belgenin bulunmadığı,

yine davacının belirttiği tarihte yakıt ikmali sırasında tanker operatörünün benzini, benzin tankı yerine motorin tankına yanlışlıkla boşalttığı, akıllı dolum sisteminin yanlış yakıtın tanka alımını engelleyen sisteminin çalıştırmadığı, yani sistemin gereğini yerine getirmediği ve bu nedenle karışan yakıttan dolayı tankta bulunan bütün benzinin imhası nedeniyle zarara uğradığı iddia edilmiş ise de; bu yönde yapılan bir tespit ve alınan raporun bulunmadığı gibi cihazında ayıplı olduğuna dair bir raporun alınmadığı,

söz konusu iddia edilen olay sonrası cihazı satan ve monte eden firma yetkililerinin yaptıkları inceleme ve testler sonucu e mail ortamında verdikleri beyanda da herhangi bir arızanın bulunmadığının ifade edildiği, ayrıca bu cihazın %100 oranında güveniler olmadığı nazara alınarak, tank operatörünün ve akaryakıt istasyonu çalışanlarının da yeterli özeni göstermedikleri anlaşılmakla, davacının söz konusu zarardan dolayı, davalıya herhangi bir kusur ve sorumluluk atfedemeyeceğinden davalı aleyhinde açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Başkan .. · ✍e-imzalıdır · Üye ... · ✍e-imzalıdır · Üye ... · ✍e-imzalıdır · Katip ... · ✍e-imzalıdır