Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/468 K.2023/172

Av. ... -..

DAVA

Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)

DAVA TARİHİ : 28/06/2022

KARAR TARİHİ : 28/03/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 12/04/2023

Davacı vekili tarafından mahkememizde açılan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması neticesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ...’ın 10/03/2021 tarihinde kooperatif ortağı ...’un kooperatifdeki hissesini, bedelini nakden ödemek suretiyle devraldığını, ...’un bu bedel karşılığında kooperatifte bulunan haklarını müvekkiline devrettiğini, devir belgelerinin kooperatif yönetim kuruluna sunulması sonrasında 10/03/2021 tarihinden itibaren usule uygun surette devir işleminin gerçekleştiğini ve böylelikle kooperatifin ortağı olduğunu, müvekkilinin küçük sanayici olması ve bir işyeri sahibi olması gayesiyle kooperatife katılmasına rağmen oy hakkı yok sayılarak,

genel kurullara katılmasının önüne geçildiğini, çağrıda anasözleşme hükümlerine uyulmadığını, bu konudaki usulsüzlüğün iptal nedeni olduğunu, kooperatifin 28/06/2021 günlü karar ile tasfiyeye girdiğini, devir işlemi kooperatif yönetim kurulunca bilinmesine rağmen müvekkilinin bu toplantıya çağrılmadığını, toplantı hazirun cetvelinde ...’un adının yer almadığını, tasfiye kararı alınan genel kurul toplantısında alınan kararların ilan edilmediğini, 30/05/2022 günlü genel kurul toplantısında da tasfiye hususunun görüşüldüğünü,

bu toplantıda çeşitli nedenler gösterilerek projenin iptal edilmesi ve taşınmazların ortaklar arasında paylaştırılmasına karar verildiğini, bu karara göre devir işlemlerine başlandığını, müvekkilinin bu toplantıya da çağrılmadığı için katılamadığını, alınan kararlarla müvekkilinin ortaklığı kapsamında sahip olduğu hakların ihlal edildiğini belirterek, tasfiye işlemlerinde müvekkilinin ortaklık hakkının korunması bakımından, ana sözleşmedeki çağrı merasimine uyulmadan yapılan 30/05/2022 tarihli genel kurulda alınan kararların mutlak butlanla geçersiz olduğundan iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya süresinde yazılı olarak cevap vermemiş , tedbir talebi inceleme duruşmasına katılan kooperatif başkan ve üyesi beyanların da; davacının hisse devri aldığını belirttiği ...'un kooperatife 10.01.2012 tarihinde üye olduğunu daha sonra 24.04.2014 tarihinde çıkmak istediğine dair dilekçe verdiğini , kendilerininde dilekçesi üzerine ileride arsa dağıtımı olması ihtimali düşünülerek mağdur olmaması için o güne kadar ödediği 55.000 TL'nin 50.000 TL'sini banka hesabına yatırdıklarını ve 5.000 TL'sini tutarak üyeliğini devam ettirdiklerini,

ancak 2016,2017,2018 ve 2019 yılında yapılan genel kurullara çağrı daveti gönderdikleri halde katılmadığını , 22/06/2019 tarihinde yapılan 2018 yılı genel kurulundan 1 ay sonra arsanın kooperatifçe alınmayacağını öğrenip üyelikten çıkartılmasını istemesi üzerine , 30.07.2019 tarihinde yönetim kurulu kararıyla üyelik kaydının silindiğini , kooperatife Osman'ın ya da Ertuğrul'un, Osman'ın payının devrine ilişkin herhangi bir bilgi ve belge sunmadığını , bu nedenle son yapılan genel kurula da davet çıkartılmadığını ve davacı ... 'un kooperatifin üyesi olmadığı belirtilmiştir.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı kooperatifin 30.05.2022 tarihinde yapılan genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili delil olarak ; kooperatif karar defterine, genel kurul kararlarına, kooperatif ana sözleşmesine, pay devrine ilişkin sözleşmeye , hazirun cetvellerine, çağrı belgelerine, bilirkişi incelemesi ve tanık dinlemeye dayanmıştır.

Mahkememizce, davalı kooperatife ait ... bulunan kayıtlar celp edilmiştir.

Davalı kooperatife ait kayıt ve belgelerin incelenmesinde ; davacının, davalı kooperatife ait üyeliği devraldığını belirttiği ...'un / .... nin 10/01/2012 tarihinde kooperatif yönetim kurulu kararı ile üye olarak kaydının yapıldığı , 24/04/2014 tarihli çıkma talebi üzerine ödemelerinin 50.000,00 TL sinin banka hesabına havale edildiği , bilahare 30/07/2019 tarihli ve 2019/10 sayılı yönetim kurulu kararı ile üyelikte çıkarılma karar verildiği , davacının üyeliğine ilişkin her hangi bir kaydın bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davacının, davalı kooperatifin 30.05.2022 tarihli genel kurul kararının iptalini talep ettiğinden , 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu 53. maddesi gereğince, bu davayı açma sıfatının bulunup bulunmadığının tespiti gerekmektedir.

Davacının sunduğu 10/03/2021 tarihli "kooperatif devir sözleşmesi" başlıklı adi yazılı belgede; .... bulunan hissemi ... TC kimlik nolu ...'a devir ettim devir bedelini nakden aldım kooperatifte bulunan haklarımı ...'a devir ettim , ifadesinin yer aldığı ve devir edenin ..., devir alanın ... olarak yer aldığı görülmüştür.

..../ ... 'un 22 . 04.2014 tarihli davalı kooperatif başkanlığına hitaplı dilekçesinde;" üyesi bulunduğum kooperatifinizde mazeretim nedeni ile üyelikten ayrılmak istiyorum. Yatırmış olduğum bedelinin tarafıma iadesi için gereğini arz ederim." Sol alt köşesinde ise banka hesap numarası bildirdiği , Yine davalı kooperatif yönetim kurulu adına başkan ve muhasip üyenin kooperatife ait banka hesabının bulunduğu, ilgili banka şubesine yazdığı bila tarihli talimat yazısında; kooperatife ait hesapta 50.000,00 TL'nin , Y... hesabına havalesinin istendiği, anlaşılmıştır.

Davalı kooperatif yönetim kurulunun 24/04/2014 tarihli talimat yazılarında belirtilen ,... ...bulunan .... nolu vadesiz hesap özeti incelendiğinde; hesaptan, ... adına 24/04/2014 tarihinde 50.000,00 TL'nin havale edildiği , görülmüştür.

... tarafından davalı kooperatif başkanlığına hitaplı 20/08/2021 tarihli yazıda ; kooperatifin 2021 yılı içinde yapılan genel kurulu ile ilgili kendisine davet gelmediğini, genel kurul hazurun listesinde üye olarak adının olmadığını öğrendiğini belirterek kooperatifteki durumu hakkında bilgi talep ettiği, bu dilekçeye karşı kooperatifin, .... hitaplı cevabı yazısında ; kooperatif üyesi iken 24/04/2014 tarihli talebi üzeri yatırmış olduğu bedelin 50.000,00 TL sinin belirtilen banka hesabına iade edildiği, ancak o tarih itibari ile üyeliğin sonlandırılmadığı,

22.06.2019 tarihli olağan genel kurul toplantı sonrası sözlü talep ile ortaklığın sonlandırılması istendiğinden talebin değerlendirilerek 2019/10 sayılı yönetim kurulu kararı ile 30/07/2019 tarihi itibariyle üyelik işlemlerinin sonlandırıldığını, kooperatifin 28.06.2021 tarihi itibari ile tasfiye kararı alınması nedeni ile ortaklık cari hesabı hanesinde yer alan 5.000,00 TL bakiye kalan miktarın ilgili genel kurul toplantısından alınan kararlar çerçevesinde değerlendirilerek işlem yapılacağı hususlarında bilgi verildiği görülmüştür.

Mahkememizce, oluşturulan bilirkişi heyetinin dosya ve davalı kooperatif kayıt defter ve belgeleri üzerinde inceleme yaparak hazırladığı 11/01/2023 tarihli raporda; davalının üyelik hakkını, devir aldığını iddia ettiği dava dışı ...'un ( ...) 04/01/2012 tarihli talebi ve kooperatif yönetim kurulunun 10/01/2012 tarihli 3 sayılı kararı ile üyeliğe kabul edildiği, adı geçenin 22/04/2014 tarihli dilekçesi üzerine ortaklıktan istifa etmesi nedeni ile kooperatife ödemiş olduğu 55.000,00 TL'nin, 50.000,00 TL'sinin 24/04/2014 tarihinde kendisine ödendiği,

ancak o tarih itibariyle ortaklığının sonlandırılmasına ilişkin bir yönetim kurulu kararının alınmadığı, 2016 ,2017,2018 ve 2019 genel kurullarına çağrıya rağmen katılmadığından , 22/06/2019 tarihli genel kurul sonrasında, kooperatif yönetim kurulunun 30/07/2019 tarihli ve 10 sayılı kararı ile ...'un ortaklığına son verildiği yönünde kararının alındığı,

bu nedenle 2021 ve dava konusu 30/05/2022 tarihli genel kurul toplantılarına çağrılmadığını , davacının ...'tan üyeliği devraldığına ilişkin olarak kooperatif merkezinde yapılan incelemelerde devir işleminin kooperatife bildirildiğine dair herhangi bir tespitte bulunulamadığını , yine kooperatifler kanunun 10. Maddesi ve ana sözleşmesinin 13. Maddesi gereğince ortağın kooperatiften çıkma hakkının bulunduğu ve ortaklığa kabulde olduğu gibi çıkmada da, talebin , kooperatif yönetim kurulunca karara bağlanması gerektiğini , bu kapsamda ,

dava dışı ...'un 10/03/2021 tarihinde kooperatifteki hissesini davacıya devrettiğine ilişkin iddiasına karşın, bu devre ilişkin bilgi ve belgenin kooperatif yönetim kuruluna verildiğine dair, hergangi bir bilgiye vede belgeye ulaşılamadığını vede dosya kapsamında bulunmadığını , bu nedenle ...'un 10.03.2020 tarihi itibari ile kooperatifte devredebileceği bir ortaklık payının kalmadığı ve bu haliyle, söz konusu yazılı belgenin yeterli bir devir sözleşmesi niteliğini almadığını, devir talebinin, kooperatife ,

devralan ve devreden tarafından bildirilmediği ve kooperatifçe de devir işlemi yönünde bir karar alınmadığından davacının devir işlemi sonucunda ortaklığı kazanamadığını , ayrıca kooperatif yetkililerinin , ticari defterlerin SMM de olduğu ve kooperatife teslimde kaçındığı belirtilerek heyete inceleme için ibraz edilmediğinden, ... ve ... ile ilgili parasal yöndeki kayıtların incelenemediği belirtilmiştir.

Bilirkişi raporunun taraflara tebliğinden sonra davacı vekilinin ,davalı ticari defterlerinin bilirkişi heyetince incelenebilmesi için kooperatif SMM si tarafından mahkemeye teslim edileceği bildirilmiş ve 2011,2012, 2013, 2014, 2015, 2016,2017, 2018, 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ait yevmiye defteri, kebir ve envanter defterleri teslim edilmesi üzerine bilirkişi heyetince yapılan inceleme neticesinde hazırlanan 27.02.2023 tarihli ek raporda ise ; kooperatifin sunulan defterleri incelendiğinde, ... tarafından 2012 yılında kooperatife toplam 55.000,00 TL üyelik ödemesinin yapıldığı,

adı geçenin ortaklıktan istifası nedeni ile İş Bankası vasıtası ile yapılan 50.000,00 TL ödemeye ilişkin bir kayda rastlanmadığı, kooperatif yönetim kurulu karar defterleri kayıtlarına göre , ...'un 22/04/2014 tarihli ortaklıktan istifa talebinin, kooperatif yönetim kurulunca 30/02/2019 tarihli oturumunda görüşülerek kabul edildiği ve ...'un ortaklık sıfatının sonlandırıldığı,

ayrıca ... ile davacı arasında devir işleminin kooperatife bildirildiğine dair bir tespitte bulunamadıklarını gibi bu yönde kooperatif yönetim kurulunca alınan herhangi bir kararında olmadığını, devir işleminin ve ortaklığın kazanım halinin kooperatifler kanunu ve ana sözleşme ile açıklanan prosedüre uygun düşmediğini , yine 10/03/2021 tarihli (...a ait bakiye 5.000,00 TL üyelik alacağının davalı ... hisse devri ) açıklamalı ticari defter kaydının bulunduğu, ancak bu kayıt ile yönetim kurulu kayıtlarının birbirlerini teyit etmediği bildirilmiştir.

Kooperatifler Kanunu'nun 10. ve 14. maddesi ile davalı kooperatifin ana sözleşmesinin 11. ve 13. maddesi gereğince; yasa ve ana sözleşmede belirtilen şartları taşıyan ve başvuran kişilerin, ortaklığa kabulü yada çıkmasında ve ortaklığın devri hususunda yönetim kuruluna başvuru yaparak karar alınmasının gerektiği , yönetim kurulunun da, ortaklık şartlarını taşıyan kişileri ortaklığa kabulde , çıkmasında vede devirinden kaçınamayacağı ,devir sonrası ortaklığa kabul edilenin, eski ortağın kooperatife karşı olan tüm hak ve yükümlülüklerine sahip olacağı , Kısaca belirtmek gerekirse , Kooperatif kanununda ana ilke , ortaklığa,

ana sözleşme ve kanunda belirtilen şartları taşıması halinde giriş ve çıkışta serbestlik olduğu, açık kapı ilkesinin mevcut olduğu ancak kooperatifler kanunu ve ana sözleşme hükümleri gereğince, kooperatiften çıkma ve üyeliğin devri ile yeni üyenin kabulünde, yönetim kuruluna bilgi verilmesi ve kurulca da bu durumda bir karara alınmasının işlemin geçerlilik şartı olduğu belirlenmiştir.

Tüm dosya kapsamı , dava , cevap , davacının üyeliği devir aldığına dair sunduğu yazılı belge , dava konusu genel kurul toplantı tutanağı , kooperatif kayıt ve belgeleri ile hazırlanan bilirkişi rapor ve ek raporu birlikte değerlendirildiğinde; usulüne uygun olarak davalı kooperatife başvuru yapan ve kooperatife üye olan ... 'un, 22/04/2014 tarihli üyelikten istifa talebi üzerine , kooperatife yaptığı toplam 55.000,00 TL ödemenin , kooperatif yönetim kurulunca İş Bankası hesabından şirket hesabına 50.000,00 TL'sinin havale edilerek ödediği, ancak üyelikten ayrılmasına ilişkin karar alınmadığı,

bilahare 30/07/2019 tarihli ve 10 sayılı kararı ile ortaklığına son verildiği , 5.000,00 TL ödemenin ise kooperatif giderleri olarak tutulduğu, bu nedenle davacıya 10/03/2021 tarih itibari ile ... un devredilecek bir ortaklık payının bulunmadığı vede devre ilişkin olarak kooperatif yönetimine yapılan bir başvurunun da bulunmadığı, kooperatif yönetim kurulunca alınmış bir kararın olmadığı, bu nedenlerle davacının kooperatif ortağı sıfatının kazanmadığı anlaşılmıştır.

1163 Kooperatifler Kanunu 53. maddesi gereğince, genel kurul tarafından alınan kararlar aleyhine iptal davasını açma hakkına kooperatif ortağının sahip olduğu, davacının davalı kooperatifin ortağı olmadığı ve bu nedenle, davalı kooperatifin 30/05/2022 tarihinde yapılan genel kurulunda alınan kararların iptali istemiyle, iş bu davayı açmada taraf sıfatı, aktif dava ehliyeti bulunmadığından davanın husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... · ✍e-imzalıdır · Üye ... · ✍e-imzalıdır · Üye ... · ✍e-imzalıdır · Katip ... · ✍e-imzalıdır