Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/495 K.2023/281

... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/495 Esas

KARAR NO : 2023/281

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

HAKİM : ... ... KATİP :...

DAVACI : ... - ....

DAVALI : ... - ....

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/07/2022

KARAR TARİHİ : 16/05/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 17/05/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından, davacı aleyhine ... 16. İcra Müdürlüğü 2022/7204 Esas sayılı dosyasından kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, takibe konu 15/02/2021 keşide tarihli, 28/03/2021 vadeli, 290.000,00 TL bedelli senet üzerinde bulunan imzaların davacıya ait olmadığını, davacının davalıya borcunun bulunmadığını, senet üzerindeki %15,75 faiz oranının fahiş olduğunu, senetler üzerinde bulunan iki imzanın birbiriyle uyuşmadığını, yine atılan kalem ile yazıların bulunduğu kalemin farklı olduğunu belirterek davacının borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır. (İİK 72) Dava konusunun belirli bir değere ilişkin olması nedeniyle bir başka deyişle para veya para ile değerlendirilen bir şey ile ilgili bir dava olması nedeniyle 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 1 sayılı tarifesi gereğince davanın nispi harca tabi olduğu uyuşmazlık konusu değildir.

Bilindiği üzere harç, kamu hizmetlerinden yararlanan özel ve tüzel kişilerin özel menfaatlerine ilişkin olarak kamu hizmetlerinden yararlanmaları karşılığında yararlandıkları hizmetlerin maliyetine katlanmaları zorunluluğu olarak tanımlanmaktadır (B, Pınar Yargı Harçları, ... 2009, sayfa 1-3). Yapılan iş ve hizmet amme hizmetinden daha çok kişilerin kişisel menfaatine ilişkin olduğundan yararlanılan hizmetin karşılığı olarak harcın Hazinece tahsili gerekmektedir.

Nitekim 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun gerekçesinde "harç" tanım olarak "fertlerin özel menfaatlerine ilişkin olarak kamu kurumları ve hizmetlerinden yararlanmaları karşılığı yaptıkları ödeme olarak" belirtilmiş, aynı tanım Anayasa Mahkemesi kararlarında da benimsenmiştir (Anayasa Mahkemesi 31.03.1987 günlü, 1986/20 Esas, 1987/9 Karar, 14.02.1991 gün ve 1990/18 Esas, 1991/14 Karar, 28.09.1995 günlü, 1995/24 Esas-52 Karar).

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 73/3 maddesinde ise "vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır" hükmünü içermektedir. Buna göre kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlerin karşılığı olarak alınan harç yasaya dayalı olarak alınmalı ve yükümlüsü de kanunun amacına uygun olarak bu hizmetten yararlanan kişiler olmalıdır. Bu zorunluluk Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 07.12.1994 günlü 1964/3 Esas,-5 Karar, ve Anayasa Mahkemesinin 31.03.1987 günlü ve 1986/20 Esas-1987/9 Karar sayılı ilamlarında da gerekçe kısmında belirtilmiştir.

Anayasanın harç alınmasındaki kanunilik ilkesi gereğince Harçlar Kanununun 1. maddesinde alınacak harçlar arasında yargı harçları da sayılmıştır. Yargı harcı devletin mahkemeler aracılığıyla yaptığı hizmete, bu hizmetten yararlananların sağladığı katkıdır (Y.İ.B.K. 16.12.1983 günlü ve 1983/5, 6 Karar). Yargı harçları başvurma harcı, celse harcı ile karar ve ilam harcıdır.

Karar ve ilam harcı ise maktu veya nispi harç olmak üzere iki çeşit olup konusu para veya para ile değerlendirilebilen belirli bir değere ilişkin davalarda Harçlar Kanununun 1 sayılı tarifesi gereğince nispi harç alınır. 492 sayılı Harçlar Kanununun nispi harçlarda ödeme zamanı başlığını taşıyan 28. maddesinin 1. bendi nispi harçlarda ödeme zamanını düzenlemiş, aynı maddenin a bendinde ise karar ve ilam harcının ödeme zamanı öngörülmüştür.

Bu madde de aynen "karar ve ilam harçlarının 1/4'ü peşin, geri kalanı kararın verilmesinden itibaren 2 ay içinde ödenir" hükmü yer almaktadır.

Harçlar Kanununun 30. maddesi ise; "Muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 409'uncu maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır" hükmü yer almaktadır.

Nitekim aynı esas Harçlar Kanununun 32. maddesinde "Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz" hükmü tekrarlanmıştır.Bu nedenlerle, Yasanın emredici hükümleri gözetilerek yargılama sırasında taşınmazın mahkemece tespit edilen değeri dava dilekçesinde gösterilen değerden daha yüksek olduğundan tespit edilen değere göre Harçlar Kanununun 30. maddesi gereğince eksik nispi harcın tamamlanması aksi halde müteakip yargılama işlemlerine devam edilmeyerek dosyanın işlemden kaldırılması Harçlar Kanununun 30 ve 32. maddesinde yasal zorunluluk olarak öngörüldüğünden harç ikmali istenmiştir.

Yargıtay 6. H.D nin : 2021/4497 Esas ve 2022/5198 sayılı kararında yapılacak işlemler bakımından ; 492 sayılı Harçlar Kanununun 30 ve 32. maddesi hükümleri gereğince işlem yapılarak, harç ikmal edildiği takdirde davaya devam edilip işin esası hakkında bir karar verilmesi, harç tamamlanmadığı takdirde ise dosyanın 6100 sayılı HMK'nın 150. maddesi gereğince işlemden kaldırılması ve yasal süresi içerisinde harcı yatırılmak suretiyle yenilenmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Davacı, dava değerini 100,00 TL olarak belirleyerek, davalının ... 16. İcra Müdürlüğünün 2022/7204 Esas sayılı dosyasındaki senetten dolayı imza inkarında bulunarak menfi tespit davası açtığı icra dosyasının takip değerinin 339.260,27 TL olarak açıldığı, icra takibi olan 339.260,27 TL bedel üzerinden hesaplanan, %0 68,31/4 oranında eksik 5.793,72 TL harçtan, dava açılışında alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile 5.713,02 TL harcın 1 haftalık kesin süre içerisinde yatırılmasına,

aksi takdirde davanın HMK 30 maddesi gereğince açılmamış sayılacağının ihtarına karar verilmiş, verilen süre içinde harç yatırılmadığından dosya işlemden kaldırılmış, davacı vekilinin yenileme talebi üzerine yeniden yapılan tensip tutanağında aynı şekilde eksik harcı tamamlaması için süre verilmiş, verilen süre içinde harç tamamlanmadığından HMK' nın 30. ve HMK 150. Maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.