Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/508 K.2023/177

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketi güvencesindeki ... plakalı aracın 24/04/2022 tarihinde davacıya ait ... plakalı araca çarptığını, araçtaki değer kaybı için davacıya 5.265,00 TL ödeme yapıldığını, SBM kayıtlarında hasar değerinin 7.035,00 TL olarak görüldüğünü, sigorta şirketinin yanlış hesaplama yaptığını, araçtaki değer kaybının Tramer kayıtlarına işlenmesinin yasaya aykırı olduğunu, aracın değerinin düşmesine sebep olduğunu, maddi kayıp doğduğunu, netice olarak SBM kayıtlarının davalı tarafça düzenlendiğini, hatalı hesaplama ve tespitin sigorta şirketi tarafından düzeltilmesi ve sildirilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacıya 24/08/2020 tarihinde 1.770,00 TL hasar tazminatı ve 5.442,00 TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, SBM' ye mevzuat gereği bildirim yapıldığını, SBM' ye yansıtılmış toplam ödenen hasar tazminatı tutarının 1.770,00 TL olduğunu, yapılan aktarımda bir usulsüzlük bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, Davacıya ait araca çarpan aracın, ZMMS' yi düzenleyen davalı şirket tarafından yapılan hasar ödemesini, SBM' ye yanlış bildirildiği iddiasıyla, bu yanlışlığın düzeltilmesi istemiyle açılan tramer kaydının silinmesi ve düzeltilmesi istemine ilişkindir.

SBM Yönetmeliğinin 15. ve 16. Maddelerine göre;

15. Madde :(3) Sigorta şirketleri, eksper atamasa dahi ihbar edilen tüm hasarları Sigorta Bilgi Merkezi veri tabanına girer.

16.Madde: b) Üye sigorta şirketlerinden veya eksperlerden (a) bendinde bahsi geçen sigortalara ilişkin muallâk ve ödenmiş hasar verilerini Merkez tarafından hazırlanarak Müsteşarlık tarafından onaylanan veri yapısında güncellenmiş ve günlük olarak en çok bir günlük gecikmeyle almak ve bu kayıtları Merkez nezdindeki sigorta kayıtları ile ilişkilendirmek,..

Bilirkişi raporu: 20.03.2020 tarih ve 31074 Hazine Müsteşarlığının Tebliği Maddi Zararlar Teminatı: Hak sahibinin bu Genel Şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır. Değer kaybı talep edilmesi halinde tespiti, bu Genel Şart ekinde yer alan esaslara göre Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinde kurulacak sistem üzerinden sıra esasına göre atanan ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından yapılır.”

Bu tebliğe istinaden SBM tarafından ortak veri merkezi (OVM)kurulmuş olup değer kaybı hasarları sigorta şirketlerince Tramere değer kaybı olarak yansıtılmaya başlamıştır. SBM, Yönetmelik gereği bütün hasar ve muallaklarını kayıt altına almak zorundadır. Ancak maddi hasar ve değer kaybı hasarı ayrımı mevcuttur. Şirketlerin,maddi hasarları maddi hasar,değer kaybı hasarlarını da değer kaybı hasarı olarak giriş yapmaları gerekmektedir.'' şeklinde görüş bildirilmiştir.

4 Şubat 2023 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 32104 de yayınlanan Anayasa Mahkemesi Başkanlığının Esas Sayısı : 2021/82 Karar Sayısı: 2022/167 Karar Tarihi: 29/12/2022 olan kararı: Anayasa Mahkemesi 29/12/2022 tarihinde E.2021/82 numaralı dosyada, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci fıkrasına eklenen ikinci cümlenin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir.

İlgili kararın gerekçesinde;

37. 2918 sayılı Kanun’un 90. maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesinde zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların bu Kanun’da öngörülen usul ve esaslara tabi olduğu belirtilmiştir.

38. Anılan fıkranın dava konusu ikinci cümlesinde zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar arasında olan değer kaybı tazminatı, destekten yoksun kalma tazminatı ve sürekli sakatlık tazminatının hesaplanmasına ilişkin esaslar düzenlenmiştir.

39. Kuralla değer kaybı tazminatının trafik kazasına uğrayan aracın; piyasa değerinin, kullanılmışlık düzeyinin, hasara uğrayan parçalarının ve hasar tutarının dikkate alınarak hesaplanması öngörülmüştür. Değer kaybı tazminatı, bir eşyanın haksız fiilden kaynaklı hasar sebebiyle değerindeki azalmayı karşılayan tazminattır...

56. Motorlu taşıtın işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilerin değer kaybı, destekten yoksun kalma ve/veya sürekli sakatlık zararına uğraması hâlinde işletenin ve kazadan dolayı olası sorumlu diğer kişilerin tazminat borçlarının kapsamı 6098 sayılı Kanun’a göre belirlenmektedir. Uğranılan zararın gerçek tutarının ne olduğu anılan Kanun kapsamında açılan davalara ilişkin yargı kararlarıyla şekillenmiştir.

İşletenin tazminat borcunun ödenmesini teminat altına almak amacıyla zorunlu kılınan mali sorumluluk sigortası uyarınca sözleşme yapılmış olan sigorta şirketinin tazminat borcunun kapsamı ise dava konusu kurallara göre belirlenmektedir. Başka bir ifadeyle haksız fiil niteliğindeki trafik kazasından doğan söz konusu zararların tazmininden dolayı sorumlu olan kişilerin tazminat sorumluluklarının hesaplanması farklı kurallara tabi kılınmaktadır.

Bu da zarar görenin gerçek zararının karşılanamaması riskini ortaya çıkarmaktadır.

57. Bu çerçevede işleten ve olası diğer sorumluların 6098 sayılı Kanun’a göre hesaplanan tazminat borçlarının kapsamı ile sigorta şirketinin dava konusu kurallara göre hesaplanan tazminat borcunun kapsamı farklılaşabilecektir.

58. 6098 sayılı Kanun’a göre hesaplanan değer kaybı, destekten yoksun kalma ve sürekli sakatlık tazminatlarının dava konusu kurallara göre hesaplanan değer kaybı, destekten yoksun kalma ve sürekli sakatlık tazminatlarından yüksek bir miktara tekabül etmesi hâlinde üçüncü kişinin zararının, bu zararı teminat altına alması için öngörülmüş olan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında karşılanamaması söz konusu olabilecektir. Bu durumun zarar gören kişi aleyhine sonuç doğuracağı ve karayolu zorunlu trafik sigortasının öngörülmesinin temelinde yatan mağdurun gerçek zararının karşılanması amacıyla bağdaşmayacağı açıktır.

59. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 5., 17. ve 35. maddelerine aykırıdır. İptali gerekir.''.

Somut olayda TRAMER kaydına hem hasar bedeli hem de değer kaybı işlenmiştir.

Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezi Yönetmeliği 10. Maddesinde , TRAMER'in amacı ve görevleri arasında, 10/ f) Hasarsızlık indirimi veya prim artırımı uygulamasında kullanılmak üzere hasar durum belgesi düzenlemek yer almaktadır.

Hasar bedeli davalının ödediği bedel değil davacı ile dava dışı araç malikinin anlaşması ile mutabık kılınan değerdir. TRAMER kayıtları poliçelerin düzenlenmesinde araç hakkında veri tabanı tutmaktadır. Sigorta şirketlerinde bu konuda hizmet verdiği gibi aynı zamanda araçların yeniden satışlarında 3. Kişilerin araç hakkında bilgi sahibi olmasına da hizmet etmektedir. Bu bakımdan araçtaki maddi hasarın SBM kayıtlarında görünmesi kamu düzenini de ilgilendirmektedir. Davacının aracında bir hasar meydana geldiği sabittir. Bu bakımdan hasar bedelinin kayıtlardan çıkarılması talebi kabul edilmemiştir.

Değer kaybı bakımından ise, Yargıtay kararlarına göre değer kaybı da gerçek hasardır. Ancak bu hasar çarpma çarpışma ile meydana gelen hasar değil Yargıtay kararlarına göre aracın hasarlı hali ile hasarsız hali arasındaki fark olup ikinci el fiyatında düşmeyi ifade eder. Zorunlu trafik sigortası kapsamında poliçe teminatına dahil olup ödenmesi gerekli tazminatlardandır.

Ancak somut olayda kayıtlara geçen değer kaybı mahkeme kararı ile belirlenmemiş sigorta genel şartları ekindeki cetvele göre exper tarafından hesaplanmıştır. Anayasa Mahkemesi değer kaybı hesabının genel şartlar ekindeki cetvele göre yapılmasını Anayasa'ya aykırı bulmuştur. Bu sebeple bilirkişinin bu konuda ki görüşüne itibar edilmeyerek davacının değer kaybına yönelik talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜ K Ü M

Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Açılan davanın Kısmen KABULÜNE,

Davacıya ait ... plakalı aracın tramer kaydındaki 7.035,00 TL' lik hasar kaydındaki 5.265,00 TL değer kaybının tramer kaydından silinmesine, tramer kaydının 1.770,00 TL araç hasarı olarak düzeltilmesine,

2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 359,65 TL harçtan, dava açılışında alınan 120,15 TL peşin harcın düşülmesi ile bakiye 239,50 TL harcın DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

3) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 59,30 TL başvurma harcı, 700,00 TL bilirkişi ücreti, 109,00 TL posta gideri, toplamı 868,30 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 649,84 TL'si ile dava açılışında alınan 120,15 TL peşin harç toplamından oluşan 769,99 TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,

4) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5.265,00 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,

5) Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 1.770,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,

6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,

Dair, davacı vekili Av. ...' ın yüzüne karşı verilen karar dava değeri istinaf başvuru sınırı altında kaldığından kesin olarak karar verildi. 29/03/2023

Katip ...

Hakim ...

"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."