Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/57 K.2022/729

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ...'nun Çarşamba ilçesindeki fındık deposunda güvenlik görevlisi olarak istihdam edilmek üzere ihaleye çıkıldığını ve davalı şirketlerle hizmet sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmeye göre çalıştırılacak işçinin işe iş akdinin tesisi ve feshi ile ilgili bütün sorumluluğunda davalı şirketlere ait olduğunu, dava dışı...isimli güvenlik görevlisinin 1 yıl 8 ay 13 gün süreyle davacı kurumda çalıştığını ve kendisine 12.07.2019 tarihinde 7.269,34-TL kıdem tazminatı ödendiğini beyanla, 7.269,34-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Dosya mahkememize yetkisizlik kararı ile ...Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/513 E. 2021/483 K. Sayılı ilamı ile gelmiş, ...ATM'nin davalılardan ... Güvenlik Hizmetleri Tic.Ltd.Şt. Hakkındaki davayı tefrik ederek kendi esaslarında yargılamaya devam etmiş, diğer davalılar hakkındaki davayı yetkisizlik ile mahkememize göndermiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Taraflar arasındaki sözleşmede Ankara mahkemelerinin yetkili olacağına dair yetki kaydının bulunduğunu ve buna göre davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, ihale konusu işin maliyeti hesaplanırken kıdem tazminatının hesaplamaya dahil edilmediğini, kıdem tazminatının asıl işverenin sorumluluğunda olduğunu ve alt işverenlere müracaat edilemeyeceğini, ödenen vergilerin talep edilmesinin ise hukuki bir dayanağının bulunmadığını, faiz başlangıç tarihine ilişkin istemin de davalıların ilk defa işbu dava ile istemden haberdar olmaları sebebiyle yerinde olmadığını beyanla, davanın külliyen reddini savunmuştu.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, davacının taraf olduğu hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalılar yanında çalışan dava dışı işçiye işçilik alacaklarından kaynaklı yaptığı ödemelerin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri, dava dışı işçilerin SGK kayıtları, ödeme belgeleri, bilirkişi raporu ile gerekli tüm evraklar dosyaya celp edilmiştir.

Dava dışı işçi Orhan Özkan'ın taraflar arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerine bağlı olarak 18.09.2017 - 31.05.2019 tarihleri arasında 1 yıl 8 Ay 13 gün (1632 günlük) çalıştığı, toplam hizmet süresi üzerinden damga vergisi mahsubuyla 7.214,17 TL kıdem tazminatının 12.07.2019 tarihinde ödendiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce aldırılan 29/06/2022 tarihli hesap bilirkişisi ... 'in bilirkişi raporunda özetle; "Hukuki durumun tayin ve takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere;

Davacının dava dışı işçi...için ödediği ve talep ettiği 7.269.34.-TL miktardan talep edebileceği toplam tutarın 7.269,34.-TL olduğu, bu tutarın;

515,06.-TL'den davalılardan iş ortaklığını oluşturan ... Özel Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd, Şti. & ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'den Müştereken ve müteselsilen,

3.558,58.-TL'den davalılardan iş ortaklığını oluşturan ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. & STK Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen,

3.195,70.-TL'den davalı Yavuz Koruma ve Özel Güvenlik Hizm. Tic. Ltd. Şti.'nin sorumlu olacağı,

Mahkemece davalıların yarı yarıya sorumlu olacaklarının kabulü halinde yarı yarıya sorumluluk tutarının 3.634,67.-TL olduğu, bu tutarın;

257,53.-TL'den davalılardan iş ortaklığını oluşturan ... Özel Güv. Dan. Eğt. Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd, Şti. & ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nin müştereken ve müteselsilen,

1.779,29.-TL'den davalılardan iş ortaklığını oluşturan ... Özel Güvenlik Danışmanlık

Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. & STK Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic, Ltd. Şti.'nin müştereken ve müteselsilen,

1.597,85.-TL'den davalı Yavuz Koruma ve Özel Güvenlik Hizm. Tic. Ltd. Şti.'nin sorumlu olacağı,

Mahkemenin kabulüne göre belirlenen tutara ödeme tarihi olan 12.07.2019 tarihinden itibaren faiz yürütülebileceği" rapor edilmiştir.

Bilirkişi raporu denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir.

Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından alt işverenlerin ödenen tazminat ve fer'ilerin tamamından kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. (bkz. Aynı yönde Yargıtay 23. HD.'nin 2019/764 esas, 2020/923 karar sayılı ve 12/02/2020 tarihli ilamı)

Deliller değerlendirilmiştir.

Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davada taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı dönemlerin dosyamız arasında bulunan SGK kayıtlarına göre tespit olunduğu, bu çalışması karşılığı kıdem tazminatından kaynaklı işçilik alacakları için davacı tarafından işçiye ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçilerin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve ferileri talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, davalılar vekilinin zamanaşımı itirazının eldeki davada uygulanması gerekli zamanaşımı süresinin TBK md. 73/1 maddesi gereğince 10 yıl olması nedeniyle reddi gerektiği (bkz. bu konuda Yargıtay HGK'nun 2013/3-1814 esas ve 2013/715 karar sayılı 15/05/2013 tarihli ilamı), mahkememizin eldeki davaya bakmakla yetkili ve görevli olduğu,

yukarıda belirtilen olgulara uygun olarak kıdem tazminatından işçinin davalı alt işverenlerdeki çalışma dönemlerine isabet eden tarihler dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesi tüm işverenlerin ayrı ayrı sorumlu olması esasına uygun olarak yargısal denetime elverişli şekilde hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, davacının dava dilekçesinde taleple bağlılık ilkesi gereği istem konusu ettiği ve ödediği tüm bedeli bu esaslara göre davalılardan rücuen tazmini talebinin yerinde olduğu,

ödeme tarihleri itibarıyla davalıların temerrüde düştüğü, taraflar tacir olduğundan her bir ödeme tarihinden itibaren tespit edilen talep gibi tutara avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşılmakla birlikte mahkememizce Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2019/2339 esas ve 2021/225 karar sayılı ilamında belirtilen ilkeler ışığında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda her bir davalının sorumluluk kapsamı ayrı ayrı belirlenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.