Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/700 K.2023/656

T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2022/700 Esas - 2023/656 T.C.

ANKARA

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/700 Esas

KARAR NO : 2023/656

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 20/10/2022

KARAR TARİHİ : 10/11/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 17/11/2023

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalıların yanında işçi olarak çalışan ...'nin iş akdinin davalı firmalarca feshedilmesi nedeniyle Gebze İş Mahkemesinde açılan 2019/321 Esas, 2020/145 Karar sayılı kararının Gebze İcra Müdürlüğünün 2021/32647 Esas sayılı icra dosyası ile takibe konulduğunu ve davacı şirket tarafından icra dosyasına ödeme yapıldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 200,00 TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini istemiştir. Davacı vekili 28/09/2023 tarihinde sunduğu ıslah dilekçesi ile dava değerini 34.604,54 TL olarak güncellemiştir.

CEVAP

Davalı Kılınçsoy İnşaat Turizm Gıda Mad. Hayv. Taş. Akar. İth. İhr. San. ve Tic.

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, davacının iddia ve taleplerinin yersiz olduğunu, davalının taşıma ihalesi kapsamında yönlendirilen işçileri işe başlattığını, dava dilekçesine iddia edilenin aksine bu hususta sürce müdahale etme, kabul etmeme şansının bulunduğunu, dava dışı işçiden yolcu taşıma için gerekli olan SRC ve Psikoteknik belgeleri temin edilemediğini, belgeler sağlanamadığından davalı firma tarafından iş akdinin haklı nedenlerle feshedildiğini, bunun üzerine ... tarafından açılan tespit davasında,

Gebze 1. İş Mahkemesinin 2019/321 Esas-2020/145 Karar sayılı dosyasıyla davacı ...'nin davalı firmadaki işine iadesine ile işe başlatmama ve boşta geçen süre tazminatının hüküm altına alındığını, kararın kesinleştiğini, Balıkesir 4. Noterliği'nin 11/11/2021 tarih ve 25752 yevmiye numaralı ihtarıyla müvekkil firma ve davacı kuruma, Mahkeme ilamı gereği işe iade ve tazminatların ödenmesi hususunun ihtar edildiğini, ...'nin vekilinin 01/12/2021 tarihinde maille yanıt verildiğini, mesafenin uzak olduğu iddiasıyla davalı firmanın işe başlama davetini kabul etmediklerinin belirtildiğini,

bunun üzerine davalının Bakırköy 8. Noterliğinin 02/12/2021 tarih ve 24264 sayılı ihtarıyla işçiye işe iade hakkına halel gelmemesi adına işe başlaması yönünde ikinci kez yazılı çağrıda bulunulduğunu, sonucun yine birinci ihtardaki gibi sonuçlandığını belirterek Gebze İcra Dairesi'nin 2021/32647 Esas sayılı dosyası ile davacı kurum ve davalı firma aleyhine ilamsız takip başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, davacının itiraz hakkını kullanmaksızın dosya borcunu ödemesinin ve akabinde davalıdan rücuen başvurmasında yasal dayanak bulunmadığını belirterek yetki itirazında bulunmuş ve davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Medikal İlaç Sağlık ve Eğitim Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde, davası görev, yetki, pasif husumet, zamanaşımı, hak düşürücü süre ve diğer usul ve esas yönlerinden davanın reddini, alacak kaleminin daha sonra işçiye, 3. şahısa veya tüzel kişiye ödenmesinin kurum tarafından ihale alıcısının ihale yoluyla aldatılması anlamına geldiğini, 6552 sayılı yasanın 8. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanununun 112. maddesi değiştirilerek işçinin kıdem tazminatından asıl işverenin sorumlu tutulduğunu, dolayısıyla kıdem tazminatını ödemek isteyen alt işverenlerin dahi bu ödemeyi yapamadığını,

davalı şirket ile davacı kurum arasındaki sözleşmede kıdem tazminatından davalı şirketin sorumlu olacağına yönelik herhangi bir hüküm bulunmamakta olduğunu, davacının iddiasını ispatlamak için davalı ile yaptığı sözleşme örneğini ibraz etmesi gerektiğini, kıdem tazminatının alt işverenlerce maliyetlendirilip maliyetlendirilmediğinin incelenmesinin gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanağı, hizmet alımı sözleşmesi ve ihale dökümanı, bilirkişi raporu, Gebre İcra Müdürlüğünün 2021/32647 esas sayılı takip dosyası, Gebze 1. İş Mahkemesinin 2019/321 esas sayılı dava dosyası, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Davacı ile ihale yolu ile işi üstlenen davalı firmalar arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, ihale sonucunda taraflar arasında hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı görülmektedir.

Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 16/10/2023 tarih ve 2022/3158 E, 2023/3315 K sayılı ilamı).

Yukarıdaki açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, Mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 08/05/2023 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından Gebze İcra Dairesinin 2021/32647 esas sayılı takip dosyasında dava dışı alacaklı kişi ...' nin işçilik alacakları için 01/02/2022 tarihinde toplam 49.263,44 TL ödendiği, icra takibinin Gebze İş Mahkemesinin 2019/321 esas, 2020/145 karar sayılı ilamına dayandığı, ilamın boşta geçen süre ve işe iade tazminatı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti, UGBT alacaklarına ilişkin olduğu, davalıların işçilik alacaklarının toplam 34.604,54 TL'sinden sorumlu olduğu anlaşıldığından bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalılardan ...Medikal İlaç Sağlık ve Eğitim Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili takibe itiraz ederek bulundurduklarını savunmuş ise de, alacaklı dava dışı işçi ile bu davalı arasında hukuki ilişkinin davacıyı bağlamayacağı, mahkememizce benimsenen bilirkişi raporuna göre söz konusu davalının işçilik alacaklarının 6.041,95 TL'sinden sorumlu olduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır