Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/900 K.2023/775

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/900 Esas - 2023/775 T. C.

ANKARA

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO : 2022/900

KARAR NO : 2023/775

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/12/2022

KARAR TARİHİ : 12/12/2023

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 08/01/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...

27. İcra Müdürlüğü'nün 2021/4580 esas sayılı dosyada müvekkili aleyhinde davalılar tarafından takibe konu edilen bono, taraflar arasında imzalanan 12/01/2021 tarihli gayrimenkul satış sözleşmesinin cezai şart maddesi gereğince " cayma bedeli olarak " davalı İsmail Karadeniz'e teminat amaçlı olarak, sadece miktar ve keşide tarihi yazılı olarak, kısmi boş olarak imzalanıp verildiğini, gayrimenkul satış vadi sözleşmesi adi yazılı şekilde yapıldığı, resmi şekilde yapılmadığından geçersiz olduğu ve cezai şart maddesinin de geçersiz olduğunu, bu nedenle kambiyo senedi vasfı olsa dahi teminat amacı ortadan kalktığını, davalıların ...

Cumhuriyet Başsavcılığına sundukları dilekçelerinde takip konusu senedin sözleşme kapsamında sözleşmeye aykırı davranılması nedeni ile müvekkili aleyhine icra takibine konu edildiğinin kabul edildiğini, öncelikle tahrif edilmiş olması nedeniyle, ayrıca teminat amaçlı verildiği ve sonradan doldurularak takibe konduğundan, yine resim şekilde gayrimenkul satış vadi sözleşmesi düzenlenmediği için teminat olma hükümününde geçersiz sayıldığından,

bedelsiz kalan bonodan dolayı borçlu olmadıklarının tespiti ile takibin iptaline ve kötü niyetli takip yapan davalılar aleyhine %20 'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; tahrifat iddiasını kabul etmediklerini, senedin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu iddiasının karşı tarafca yazılı delillerle ispat edilmesi gerektiğini, senet üzerinde teminat senedi olduğuna dair herhangi bir ifade bulunmadığını, sözleşme metninde de senet bilgilerinin açıkça yer almadığını, bu iddianın da yazılı delille ispatı gerektiğini, kambiyo senedi temel ilişkiden bağımsız olduğunu, senedin sözleşmede düzenlenen cezai şart için teminat amaçlı olarak verildiği iddiasını kabul etmediklerini,

taşınmaz satış vadi sözleşmesinin geçersizliğinin ileri sürülmesi hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, geçersizlik iddiası nedeni ile edimin ifasında kaçınılmaz olduğunu, kendi rızası ile verdiği ve imzaya itiraz etmediği senedin tahsilini engellemeye çalışıldığını, müvekkillerinin kısmi ihtiyati haciz talepleri geri kalan kısım için borcun olmadığı anlamına gelmediğini, senet üzerinde oynama ya da değiştirme yapılmadığınn, sahtecilik iddiasının ve de sözleşmeye aykırı şekilde doldurulduğuna ilişkin ve de teminat amaçlı verildiğine dair iddianın yazılı delille ispatı gerektiğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, gayrimenkul satış vadi sözleşmesi kapsamında cezai şart/ cayma bedeli alacağının teminatı olarak verilen bonodan ve takipten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Davacı vekili delil olarak;12.01.2021 tarihli satış sözleşmesine, bonoya , ... C. Başsavcılığı 2021/30610 sayıl soruşturma dosyası, ... C. Başsavcılığını yetkisizlikle ... C .Savcılığına gönderilen 2021/5180 saylı soruşturma dosyasıdaki davalılar vekili şikayet dilekçesine , ... 27.İcra Müdürlüğü'nün 2021/4580 sayılı dosyasına, Davalı vekili ise; sözleşmeye , senede, banka dekontlarına ... Başsavcılığı'nın 2021/204967 sayılı soruşturma dosyasına, bilirkişi incelemesine dayanmıştır.

... 27.İcra Müdürlüğü'nün 2021/4580 sayılı dosyasında; Davalılar vekili vasıtasıyla davacı aleyhinde," Keşidecisi ... olan, 12.01.2021 keşide tarihli, lehdarı davalılar olan 3.000.000 TL bedelli ve 15.02.2021 vade tarihli ", bonoya dayalı olarak, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatılmıştır.

12.01.2021 tarihli "SATIŞ SÖZLEŞMESİ" başlıklı adi yazılı şekilde hazırlanmış belge incelendiğinde; satışa konu gayrimenkullerin yazılı olduğu, satıcı/vekili olarak; ..., alıcı/vekili olarak.

İsmail Karadeniz ve SERHAT Bayraktutan , taşınmaz satış bedelinin belirlendiği, özel şartlar bölümünde; ilk olarak yukarıda yazılı olan gayrimekullerden 123 ada 13 parsel 14.047,67 M2 de bulunan Vakıflar Bankasında ipotekli olan gayrimenkulün bankaya ait olan borcu karşılığı belirlenen 1.500.000- TL' nin alıcı tarafından bankanın belirlemiş olduğu kapama tutarı karşılığının yatırılması ile tapu ve temlik alıcıya devir edilecektir. .... cezai şartlar başlıklı bölümde ise ;

alıcı ve satıcı bu sözleşme karşılığında sözleşmeden cayma bedeli olarak İsmail Karadeniz emlak şirketine her biri ayrı ayrı 3.000.000 TL lik iki ayrı TEMİNAT SENEDİ VERİLMİŞTİR. İfadelerin yer aldığı , satıcı/ vekil olarak İ... ... ... ın imzaladıkları , görülmüştür.

Sözleşmede belirtilen gayrimenküllere ait tapu kayıtları celp edilip incelendiğinden, taşınmazların davalılara devir edilmediği, anlaşılmıştır.

... C. Başsavcılığı'nın 2021/5180 sayılı soruşturma dosyasında, davalılar vekilinin şüpheli ... ... aleyhinde sunduğu şikayet dilekçesinde;" müvekkilleri ile şüpheli ... arasında 12.01.2021 tarihli satış sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşme ile ... kendi adına kayıtlı olduğunu iddia ettiği ... Taşnımazları 13.000.000-TL ye satmayı vaadettiği halde devir etmeyip üçüncü kişiler sattığı, aldığı 250.000 TL yi iade etmeyerek müvekkili dolandırmış , tarafımızca, sözleşmeye aykırı davranılmış olaması nedeniyle ... aleyhinde, ... 27. İcra Müdürlüğü'nün 2021/4580 esasında kambiyo takibi başlattık " ifadesinin yer aldığı görülmüştür.

TMK m. 706, TBK m. 213 ve m. 217, Noterlik Kanunu m. 60/3, Tapu Kanunu m. 26. Hükümlerinde; gayrimenkul satışının, tapu sicil müdürü önünde resmi şekilde yapılması, yine gayrimenkul satış vaadi sözleşmelerinde noter huzurunda yapılması geçerlilik şartı olduğu, belirtilmiştir.

Dosyamızda cayma parasının /cezai şartın yer aldığı gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi adi yazılı şekilde yapılmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun cezai şart alacağı başlıklı 179. maddesinde:“…Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir. ” hükmünü içerir.

Hukuk Genel Kurulunun 22.09.2022 tarih ve 2020/3-551 E. 2022/1147 K sayılı kararında ise;".... tapulu taşınmazlarda mülkiyetin devrini öngören her türlü sözleşmelerin resmî şekilde yapılması zorunludur. Bu bir geçerlilik koşuludur (TMK m. 706. BK m. 213. TBK m. 217. Noterlik Kanunu m. 60/3. Tapu Kanunu m. 26). Resmî biçimde yapılmayan sözleşmeler hukuken geçersiz olup, geçerli sözleşmelerde olduğu gibi taraflarına hak ve borç doğurmaz.

Geçersiz sözleşmenin varlığı hâlinde kural olarak taraflar sözleşmenin ifasını ya da ifa karşılığını isteyemezler ise de sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde aldıklarını iade ile yükümlüdürler. Bu durumda taraflar arasında yapılan sözleşme şekil şartına uyulmaksızın haricî olarak düzenlendiğinden geçersizdir. Her ne kadar direnme kararında anılan sözleşmenin bir ön sözleşme olduğu belirtilmiş isede bu durum sonucu değiştirmeyecektir.

Nitekim, taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri için dahi resmî şekil şartı zorunludur. O hâlde, geçerli olmayan sözleşmede bulunan hükümlerin de geçersiz olacağı her türlü duraksamadan uzak olduğuna göre, uyuşmazlığa konu sözleşmede düzenlenen cayma akçesine dair hükümlerin geçersiz olduğunun ve davacının bu hükme dayanarak talepte bulunamayacağının kabulü gerekir. " denilmiştir.

Dosyamızda takip konusu bono, resmi şekil şartına/ noterde yapılma şartına tabi olmasına karşın adi yazılı şekilde yapılan gayrimenkul satış vadi sözleşmesi gereğince, sözleşmeden cayma bedeli olarak kararlaştırılan 3.000.000 TL'nin teminat amacıyla, davacı satıcı tarafında düzenleyerek, alıcı davalılar verildiği, davalılar vekilinini ... C.

Savcılığı'nın 2021/5180 sayılı soruşturma dosyasına sunduğu şikayet dilekçesinde ki, "sözleşmeye aykırı davranılmış olaması nedeniyle aleyhinde iş bu takibin başlatıldığı" beyanıyla, yine bononun keşide tarihi ile tarafları ve miktarının aynı olduğu görülmekle, takibin dayanağı bononun sözleşme kapsamında teminat için verilen bono olduğu, anlaşılmıştır.

Bu durumda, bononun teminatı teşkil ettiği cayma parasına ilişkin şartın, sözleşmenin resmi şekilde yapılmaması nedeniyle geçersiz olduğu nazara alınarak, bononun teminatını teşkil ettiği geçerli bir alacak/cayma bedeli bulunmadığından, davacının, davalılara takip konusu bonodan dolayı borçlu olmadığının tespiti isteminin kabulü ile takibin iptaline ve davacının kötü niyet tazminatı talebinin dosya kapsamında ispata elverişli belge sunulmadığından reddine, karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.