Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/178 K.2023/806

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ...

2006 yılında 11 bin dolar ödeyerek ...ne arsa payı karşılığında üye olduğunu, o günkü kooperatif yönetimi tarafından bu üyelik karşılığında en az bir daire sahibi olacaklarının duyurulduğunu, üyelerden aidat ve sair gibi herhangi bir ad altında ek ödeme alınmayacağının söylendiğini, 17 yıl boyunca hiçbir faaliyet yürütmediklerini, müvekkilinden yıllar sonra aidat vb. sebeplerle tutarsız fiyat ve faiz ücreti istenildiğini, bu ödemeler bahane edilerek davacı dahil olmak üzere 17 üyenin üyelikten çıkarıldığını, çıkarılma kararının üyelere tebliğinde mevzuata uygun davranılmadığını,

Müvekkili ...'nun kardeşi ...'nun da aynı kooperatife üye olduğunu, ondan da aidat ödemesi talep edildiğini, 2021 yılına kadar 1080,00 TL ana para 270,00 TL gecikme zammı talep edildiğini, sonrasında noter kanalıyla gönderilen bu rakamın 1080,00 TL ana para ve 2943 TL gecikme faizine dönüştüğünü, aynı ihtarnamenin müvekkile de gönderildiğini, davalı kooperatifin haksız uygulamaları nedeniyle iş bu davayı açmanın zorunlu olduğunu belirterek,

25/06/2022 tarihli genel kurul kararı, 29/11/2022 tarihli yönetim kurulu kararı ile müvekkiline karşı aldıkları üyelikten çıkarma kararının iptalini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava dilekçesinde yer alan ve aleyhlerine olan tüm hususları kabul etmediklerini, kooperatifin Yönetim Kurulunca davacı hakkında alınan 29/11/2022 gün ve 2022-10 sayılı kararı kendisine tebliğ edilmeden vaktinden önce bu davayı açtığını, davacının Kooperatife ilk girişte verdiği Pancar Kasabası Torbalı/İZMİR şeklindeki adresteki değişiklikleri Kooperatife bildireceğini başta taahhüt etmesine rağmen bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davacının Kooperatifle üye olduğundan bu yana hiçbir diyaloğu olmadığını, davacının davalı Kooperatifin 27 nolu üyesi bulunduğunu,

Kooperatifin 19/05/2013 tarihinde yapılan Mali Genel Kurulunda alınan kararlar 2013-25 sayı ile davacı ve tüm Kooperatif üyelerine bildirildiğini, bu Genel Kurulda aynı zamanda 01/01/2013 tarihinden geçerli olmak üzere Kooperatif üyelerinden aylık 10,00 TL aidat alınmasının da mali zorunluluklardan dolayı kararlaştırıldığını, söz konusu Genel Kurul Kararları Kooperatife ait İnternet Web Sayfasında daimi olarak alındığı tarihten bu yana bulundurulduğunu, 01/02/2022 tarihi itibariyle aidat ana borcunun 1080,00 TL, 2.943,00 TL gecikme faizleri, 300,00 TL ek ödeme olmak üzere toplam 4.323,00 TL olduğunu,

davacının bu borcun ana parasını ödediğini, çıkarılma kararı verilen Kooperatif üyelerinden borçlarını ödeyenlerin tekrar Kooperatife üye olarak alındığını, sadece davacı ve diğer dört üyeye tebliğat yapılamadığından işlemlerinin tamamlanmadığını, davacıya tebliğat yapılmadan vaktinden önce bu davayı açtığını belirterek, haksız yere ve hukuka aykırı olarak aleyhlerine açılan davanın hem usul ve esastan tümüyle reddine karar verilmesini talep etmiştir,

...'ne, İzmır Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na, ... 6. Noterliği'ne müzekkere yazıldığı görüldü.

Dava, konut kooperatifi üyesi olan davacının kooperatiften ihracına yönelik alınan yönetim kurulu kararının iptali istemine ilişkindir (1163 s.K. m.10, 16, 51, 53).

Davalı kooperatife ait genel kurul toplantı tutanakları, yönetim kurulu kararları, üye kayıt defter örneği, noter ihtarname örnekleri ve diğer belgeler dosya içinde mevcuttur.

Davacı tarafın davalı kooperatife üye olduğu konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. İhtilaf; davacı tarafın kooperatiften ihracına yönelik verilen kararın usul ve yasaya uygun olup olmadığı konusundadır.

1163 Sayılı Kooperatifler Kanununda kooperatiflerin kuruluşu, üye yapısı, ilk genel kurul oluşumu, yönetim kurulu, denetim kurulu ve kooperatifler hukukuna hakim olan temel ilkeler ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Kooperatifler kanununun 10. maddesinde ortaklığın sona ermesi ve ortaklıktan çıkma serbestisi ile tazminat hakkı düzenlenmiştir. 16. maddede ortaklıktan çıkarılma esasları, 17. madde de kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakla hesaplaşma sırası ve yükümlülükler düzenlenmiştir. 51. maddede genel olarak genel kurul kararlarının genel kurulun toplantı ve karar alma usulü düzenlenmiştir. 53. maddede genel kurul kararlarının bozulması usulü ve şartları ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir.

Kooperatif Genel Kurulunda alınan kararlar sözleşme niteliğindedir. Yüksek Yargıtay yerleşik uygulaması bu yöndedir (Bkz. Yargıtay 23. HD.'nin 12.12.2012, 2012/5290 E. ve 2012/7320 K.). Kooperatif Ortaklığının ihraç prosedürü 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 27. maddesinde ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Yapılan düzenleme uyarınca ortakların yüklendikleri paylar için ödeyecekleri para miktarının ana sözleşmede gösterilmesi zorunludur. Üyelikten kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmesi için kooperatif tarafından elden yazılı olarak veya taahhütlü mektupla ya da ilan yoluyla uygun bir mehil verilmesi gerekir. Yapılan ilk ihtara uymayan üye için ikinci ihtar yapılarak bir ay içinde yükümlülüklerini yerine getirmelerinin ihtar edilmesi zorunludur.

Yukarıda ifade edildiği üzere, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununda yapılan düzenlemelere göre; kooperatif üyesi, kanunda öngörülen yasal prosedüre uymak koşulu ile, kooperatif genel kurulunda alınan her türlü karar ve ayrıca kendisi hakkında, doğrudan genel kurul kararı ile verilen ihraç veya ana sözleşme ve genel kurulun verdiği yetkiye dayanarak yönetim kurulu tarafından verilen ihraç kararının onaylanmasına ilişkin kararların iptalini talep edebilir.

Kooperatifler Kanunu ve Yerleşik Yargıtay İçtihatları ile kabul edildiği üzere kooperatif üyeliğinden ihraç karanını iptali için açılan davaların incelenebilmesi için öncelik sırasına göre bazı koşulların bulunması zorunludur. Bunlar;

1-Dava yasal hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı (1163 s.K m.16 uyarınca 3 ay ),

2-Süresinde açılan davada kanun ve ana sözleşmede öngörülen ihraç prosedürüne uyulup uyulmadığı,

3-Yapılan ihtarlarda esasa ilişkin olarak talep edilen borç miktarının bulunup bulunmadığı,

Hususları sırası ile incelenerek verilen kararın iptal edilmesi gerekip gerekmediği tespit edilmelidir.

Somut olayda, davacı tarafa üyelik aidatı ve sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmesi için birinci ve ikinci ihtarnameleri gönderilmiştir. Kanun ve ana sözleşmede yapılan düzenleme uyarınca; ilk ihtarname üzerine ödeme yapılmaması halinde ikinci ihtarname gönderilip, tebliğinden itibaren bir ay içerisinde ödeme yapılmaması halinde ihraç kararı verilebilir.

Kooperatif Yönetim Kurulu, ana sözleşmenin kendisine verdiği yetkiye dayanarak 29.11.2022 tarih ve 10 sayılı kararı ile davacının ihracına karar verildiği, ihraç kararının ... 6. Noterliği marifetiyle davacıya 16/01/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davanın 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Dosya içerisinde toplanan tüm deliller, iptali istenen yönetim kurulu kararı, Kooperatifler Kanunu ve tüm dosya içeriğine göre; üyelikten kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediği için davacıya gönderilen ihtarnamelerin usul ve yasaya uygun olmadığı, zira 1163 sayılı Kanunun 27. Maddesi hükmü uyarınca parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen ortaya gönderilen iki ihtarda da borç miktarının aynı olması, asıl borç ve faizin ayrıntılı gösterilmesi,

her iki ihtarnamede borç miktarları farklı ise bunun nedenlerinin ihtarnamede ayrı ayrı açıklanması gerektiği, aksi takdirde ortağın 1163 sayılı Kanun'un 16 ve 27. maddelerine uygun olarak temerrüde düşmüş sayılamayacağı, eldeki davadaki ihtarlar incelendiğinde her iki ihtarda da farklı rakamlara yer verildiği, ilk ihtarda aidat borcu (asıl borç), gecikme zammı ve ek ödeme nedeniyle borç ihtarında bulunulduğu, dava dilekçesinde davacının aidat borcunu ödediği bildirildiğinden ikinci ihtarda sadece gecikme faizi talep edildiği, noter yazı cevabına göre ikinci ihtar olan ...

6. Noterliğinin 24/05/2022 tarihli ve 05179 yevmiye nolu ihtarnamesinin davacıya tebliğ edilemediği, dolayısıyla Kanunda belirtilen ihraç prosedürüne aykırı olarak işlem yapıldığı anlaşıldığından davacının kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin yönetim kurulu kararının iptali gerekmiş ve davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

Katip ... · ✍e-imzalıdır Hakim ... · ✍e-imzalıdır