Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/191 K.2023/303

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı idare ile davalı firmalar arasında ihale yolu ile alınan hizmete ilişkin sözleşmeler akdedilmiş olup, sözleşmeler gereği yüklenici firmaların aralarında dava dışı ...’ın da bulunduğu kendi işçilerini müvekkile ait işyerinde çalıştırma yükümlülüğü altına girdiklerini, 09.09.2016-31.12.2019 tarihleri arasında davalı firmalarca istihdam edilen dava dışı işçi ... için 15.11.2020 tarihinde vefat ettiğinden kanuni mirasçılarına ilgili mevzuat hükümleri gereğince davacı idarece 16.204,46 TL ödeme yapıldığını, bu ödemeden davalı şirketlerin sorumlu olduğunu belirterek 16.204,46 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlulukları oranında davalı firmalarca davacı idareye rücuen ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ISD Özel Güvenlik vekilinin mahkememize ibraz ettiği cevap dilekçesi ile özetle; Dava konusu alacakların dava tarihi itibariyle zaman aşımına uğradığını, davadışı işçi ile ilgili herhangi bir bilgi ve belge verilmediğini, davacı işçiye ödendiği iddia edilen alacaklar için ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı ihale kurumunun varsa rücu talebine konu olan işçilik alacaklarından müvekkil şirketle davadışı işçiyi kendi dönemlerinde çalıştırdıkları süre ve ücret üzerinden sorumlu tutması gerektiğini, 6552 sayılı yasanın 8. maddesi gereğince kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğünün asıl işveren üzerinde olduğunu, ödenmiş olan kıdem tazminatına itiraz ettiklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Özel Güvenlik Hiz. Ltd. Şti.'ne dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edilmesine rağmen yargılamaya cevap dilekçesi sunmamıştır.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, davacının hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalılar yanında çalışan dava dışı işçiye işçilik alacaklarından kaynaklı yaptığı ödemenin davalılardan sorumlulukları oranında tahsili istemine ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmesi ve ekleri, müzekkere cevapları, ödeme belgeleri, bilirkişi raporu ile getirtilmesi gerekli tüm evraklar dosyaya celp edilmiştir.

Dava dışı işçi müteveffa ...'a ait, işveren unvanları ile birlikte gönderilen hizmet cetevline göre, taraflar arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerine istinaden davacının davalılar yanında 09.09.2016 - 31.12.2019 tarihleri arasında çalıştığı, dava dışı işçinin 15/11/2020 tarihinde davacı idare bünyesinde çalışmakta iken ölümü üzerine 23/03/2021 tarihinde mirasçılarına 16.204,46-TL ödeme yapıldığı, davacı vekili tarafından da bu dönem dikkate alınarak talepte bulunulduğu anlaşılmıştır.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir.

Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından alt işverenlerin ödenen tazminat ve fer'ilerin tamamından kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. (bkz. Aynı yönde Yargıtay 23. HD.'nin 2019/764 esas, 2020/923 karar sayılı ve 12/02/2020 tarihli ilamı)

Ankara 38.Asliye Hukuk Mahkememizce dosya üzerinden bilirkişi raporu alınmıştır.

Hesap uzmanı bilirkişi Funda KUL'dan aldırılan 28/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Davaya konu olan sözleşmede;

Madde 11’de “Yüklenici yürürlükteki İş Kanunu ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı hükümlerine göre çalıştıracağı güvenlik görevlilerinin her türlü özlük haklarını karşılama zorundadır. Mevzuata göre işçi alınması, işçi çıkarılması, işçilik haklarının ödenmesi ve sair konularda tüm sorumluluk yükleniciye aittir.” açık hükmü, ile ilgili olarak;

Davacı Devlet Malzeme Ofisi tarafından Davalı ... Özel Güvenlik Ltd. Şti.’den rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 6.237,65 TL (1.931,66 TL+4.305,99 TL) olduğu,

Davacı Devlet Malzeme Ofisi tarafından Davalı ISD Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.’den rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 9.779,02 TL olduğu" rapor edilmiştir.

Ankara 38. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13/04/2022 tarih, 2021/496 E. 2022/153 K. Sayılı mahkeme kararı ile; davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın davalı ... Özel Güvenlik şirketi tarafından istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin 15/12/2022 tarih, 2022/1773 E. 2022/1985 K. Sayılı ilamı ile; görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle Asliye Hukuk Mahkemesi kararının kaldırılarak mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedildiği görülmüştür.

Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalı yanında yukarıda belirtilen dönemler içinde çalıştığı, bu çalışması karşılığı işçilik alacaklarından kaynaklı ölümü nedeniyle iş akdi sona eren dava dışı işçinin mirasçılarına davacı tarafından ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, mahkememiz eldeki davaya bakmakla görevli ve yetkili olduğundan davaya devam olunduğu, yukarıda belirtilen olgulara uygun olarak ödenen kıdem tazminatından işçinin alt işverenlerdeki çalışma dönemlerine isabet eden dönemler dikkate alınarak tüm işverenlerin ayrı ayrı sorumlu olduğu nazara alınarak, yargısal denetime elverişli olarak hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği,

davacının talep ettiği bedelin bilirkişice hesaplanan kısmının davalılardan rücuen tazmini talebinin yerinde olduğu, ödeme tarihi itibarıyla davalıların temerrüde düştüğü, taraflar tacir olduğundan bu tarihten itibaren tespit edilen tutara avans faizi yürütülmesi gerektiği ancak davacının talebinin yasal faiz olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne ve kabul edilen kısma ödeme tarihi olan 23/03/2021 tarihinden itibaren talebe bağlı kalınarak yasal faiz işletilmesi gerektiğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Katip... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır