Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/359 K.2024/587

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/359 Esas - 2024/587 T. C.

ANKARA

ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO

2023/359 Esas

KARAR NO : 2024/587

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/05/2023

KARAR TARİHİ : 17/10/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 21/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davalı idare arasında 18 Mart Can Termik Santrali Kireç Taşı Ocağı Ulaşım Yolu Fesih Sonrası Kalan İmalatların yapılması ile Kireç Taşı Tarla yolu ve Ulaşım Yolunda birleştirme yapılması işi için birim fiyatlı olarak 09.06.2022 tarihinde sözleşme imzalandığını, müvekkili şirketin ihale ile üstlendiği işin yapımına başladığını ve işin ilk hakediş ödemesi esnasında teklif cetvelinde bulunan "ÖZEL-A: Yol Güzergahında Toprak İşleri Yapılması işleri" pozunun metraj hesaplamaları ile ilgili davalı idare ile anlaşmazlık yaşandığını, davalının iş kalemine ait hakediş metrajı hesaplanırken sadece kazı miktarını hesaplamış olduğunu,

işe ait dolgu miktarını hesaplamadığını, bunun üzerine idareye 15/08/2022 tarihinde itirazda bulunulduğunu, ancak davalı idare tarafından haksız bir şekilde gerekli hesaplamaların yapılmadığını, müvekkili tarafından 03/10/2022 tarihinde davalı idareye itiraz konusu dilekçe tekrardan verildiğini, aksi kanaatte olunması durumunda Yüksek Fen Kurulunun görüş alınması talep edildiğini, Yüksek Fen Kurulunun 28/12/2022 tarihli kararında “Gelinen aşamada mevzuatın belirttiği şekilde hazırlanmayan ihale dökümanı esas alınarak kurulumuzca her türlü şüphe ve tereddütten uzak mahitette bir görüş oluşturulmasının mümkün olmadığı” olarak belirtildiğini,

davalı idare ile yapılan tüm görüşmelere karşın sonuç alınamadığını, bunun üzerine ...

Arabuluculuk Bürosunun 2023/39184 dosya numarası ile arabulucuk görüşmeleri yapılmış ise de anlaşma sağlanamadığını, tüm bu sebepler ile fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile, davalı idarenin ödemesi gereken metraj hesabı ile değerinin hesaplanarak şimdilik 100 TL'nin ilk Hakediş tarihi olan 15/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı taraftan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından açılan davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dava konusu işin kapsamında sözleşme kalemlerinden "ÖZEL-A: Yol Güzergahında Toprak İşleri Yapılması" iş kaleme ile ilgili olarak ödemeye esas kübajlar hakkında yüklenici firma ile görüş ayrılıkları olduğunu, davacı tarafından 13/09/2022 tarihinde hakediş ödemesi hakkında itirazda bulunulduğunu, müvekkili idarece 23/09/2022 tarihinde itiraza ilişkin idare görüşünün firmaya bildirildiğini,

dava konusu işte davalı iş kapsamında yapılan kazıdan çıkan uyun malzemenin dolguda kullanılmasından ötürü yapılan dolgu işleminin de ödemeye esas metrajlara eklenmesi gerektiğini iddia ettiğini, ancak dava konusu iş için yapılan sözleşmede "Projesine şartnamesine uygun olarak yol güzergahı boyuncu kazı yapılması ve kazıdan çıkan uygun malzemenin yol dolgusunda kullanılması" ibaresinin yer aldığını bu sebeple dolgu kübajlarının ayrı bir iş kalemi olarak değerlendirilmesinin mükerrer ödemeye sebep olacağını, netice itibariyle müvekkili idare tarafından hukuka aykırı hiçbir işlem yapılmadığını,

haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddinin gerektiğini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı görüldü.

Mahkememizce İnşaat Yüksek Mühendisi Dr. Davut Yılmaz, Harita Mühendisi Dr. Yavuz Selim Şengün, Hesap Uzmanı Levent Kurtay ve Nitelikli Hesap Uzmanı ...'dan 08/02/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporu ve 20/05/2024 tarihinde bilirkişi heyeti ek raporu alınmıştır.

Davacı vekili harcını ikmal ederek 04/07/2024 tarihinde ıslah dilekçesi sunmuş olup; Dava dilekçesinde talep edilen 100,00 TL'lik alacak taleplerini 1.539.930,79 TL arttırarak toplam 1.540.030,79 TL'nin tahsilini talep etmiştir.

Islah dilekçesi davalıya usulüne uygun tebliğ edilmiştir.

Dava, taraflar arasındaki ''18 Mart Çan Termik Santrali Kireç Taşı Ocağı Ulaşım Yolu Fesih Sonrası Kalan İmalatların yapılması ile Kireç Taşı Tarla Yolu ve Ulaşım Yolunda Birleştirme Yapılması İşi''ne ait sözleşmeden kaynaklı yapılan işe karşılık ödenmediği bildirilen alacağın tahsili istemlidir.

Taraflar arasındaki sözleşme sureti, ihale evrakları, hakediş raporları, ödeme belgeleri, ticari defter ve kayıtlar, bilirkişi raporları, müzekkere cevapları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.

Taraflar arasında ''18 Mart Çan Termik Santrali Kireç Taşı Ocağı Ulaşım Yolu Fesih Sonrası Kalan İmalatların yapılması ile Kireç Taşı Tarla Yolu ve Ulaşım Yolunda Birleştirme Yapılması İşi''ne ilişkin 09/06/2022 tarihinde sözleşme imzalandığı, sözleşmede idarenin davalı, yüklenicinin davacı olarak gözüktüğü, sözleşmenin 3. Maddesinde sözleşmenin yapılma yeri, niteliği ve miktarının belirlendiği anlaşılmıştır.

Davacının davalı kuruma başvurusu üzerine 23/09/2022 tarihli yazı ile yapım işine esas olmak üzere itiraza konu dolgu kübajlarının ayrı işe kalemi olarak değerlendirilmesi mükerrer ödemeye esas olacağından uygun görülmediği davacıya bildirilmiştir.

Davacı tarafça yapım işindeki kübaj hesabı konusunda Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı'na başvuru yapılmış olup, 28/12/2022 tarihli kurum görüşünde “ Gelinen aşamada mevzuatın belirttiği şekilde hazırlanmayan ihale dökümanı esas alınarak kurulumuzca her türlü şüphe ve tereddütten uzak mahitette bir görüş oluşturulmasının mümkün olmadığı” belirtilmiştir.

Uyuşmazlığın çözümü teknik inceleme yapılması gerektirdiğinden Mahkememizce İnşaat Yüksek Mühendisi Dr. Davut Yılmaz, Harita Mühendisi Dr. Yavuz Selim Şengün, Hesap Uzmanı Levent Kurtay ve Nitelikli Hesap Uzmanı ...'dan 08/02/2024 alınan bilirkişi heyeti kök raporuna göre: Nihai karar ve hukuki takdir yetkisi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; davacı yana, yapılan dolgu bedelinin de ödenmesi gerektiği, bunun miktarının 39.702,88 m3 olduğu, iş bedelinin sözleşme yılı teklif birim fiyatı olan 36TL/m3 olduğu dikkate alındığında 1.429.303,57 TL alacağının hesaplandığı görüş ve kanaatine varıldığı rapor edilmiştir.

Taraf vekillerinin kök rapora karşı itirazlarının karşılanması bakımından mahkememizce 08/02/2024 tarihli Mahkememizce İnşaat Yüksek Mühendisi Dr. Davut Yılmaz, Harita Mühendisi Dr. Yavuz Selim Şengün, Hesap Uzmanı Levent Kurtay ve Nitelikli Hesap Uzmanı ...'dan alınan ek rapora göre: 06/05/2024 tarihli raporda 1.429.303,57 TL olarak belirlenen tutarın, 1.540.030,79 TL olarak tespit edildiği rapor edilmiştir.

Deliller değerlendirilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar arasındaki yapım işi sözleşmesi uyarınca davacının hakkediş alacağının sözleşme uyarınca doğru hesaplanıp hesaplanmadığı, davacı tarafın iddia ettiği gibi hakkediş alacağı hesaplanırken yarma ve dolgu imalatı için ayrı kübaj hesabı yapılıp yapılmayacağı, bu hesabın doğru olduğu anlaşıldığı takdirde davacı tarafın davalıdan alacağı bulunup bulunmadığı, hakkediş alacağı var ise alacağın varlığı ve miktarı, istenebilecek faizi türü ile davalının temerrüt tarihinin tespiti noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Somut olayda, taraflar arasındaki yapım işine esas olmak üzere Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı görüşünde iş kaleminin ödemeye esas miktarının belirleneceği kısmının açık net, herhangi bir tartışmaya mahal vermeyecek şekilde tariflenmediğinin belirtildiği,

işe ait birim fiyat teklif cetvelinin 1 inci sıra numarasında yer alan “ÖZEL-A: Yol Güzergâhında Toprak İşleri Yapılması (Her şey Dâhil)(Birim fiyata dâhil olmayan masraf yoktur)” iş kaleminin birim fiyatının Sözleşmenin Eki Birim Fiyat Tariflerinde ''Ölçü''nün “Yol güzergâhı boyunca kazıdan önce yapılacak siyah arazi kotları ölçümü ile kazıdan sonra yapılacak kırmızı arazi kotları ölçümleri arasında hesap edilecek metreküp cinsinden imalatın hacmi” olarak belirlendiği,

davacı tarafından kübaj hesabı yapılırken dolgu imalatlarının da hesaplara dahil edilip “ÖZEL-A: Yol Güzergâhında Toprak İşleri Yapılması (Her şey Dâhil)(Birim fiyata dâhil olmayan masraf yoktur)” iş kalemi üzerinden ödenmesinin talep olunduğu, taraflar arasındaki yapım işine istinaden 5 adet hak ediş raporu düzenlendiği, taraf kayıtlarına göre 13.09.20221 tarihli 1 nolu hak edişin 921.924,56-TL, 05.10.2022 tarihli 2 Nou hakedişin 2.803.055,11-TL, 01.11.2022 tarihli 3 nolu hakedişin 3.458.571,96-TL, 13.01.2023 tarihli 4 nolu hakedişin 3.162.412,93-TL, 27.01.2023 tarihli 5 nolu hak edişin 3.110.781,43-TL olarak davacıya ödendiği,

düzenlenen hak ediş raporlarına davacının eldeki davadakine talebiyle ilgili ihtirazı kayıt koyduğu, bu suretle mahkememizce yapılacak işin kazı ve dolgu imalatının ayrı ayrı hesaplaması gerektiği ve davacının ödenmeyen hakediş alacağı bulunduğu iddiasının yerinde olup olmadığının belirlenmesine ilişkin olduğu,

mahkememizce bu hususun aydınlatılması için alınan, yargısal denetime elverişli ve hükme esas teşkil eden bilirkişi heyet raporlarında yapılan teknik inceleme sonucu yukarıda belirtilen ölçü tanımından hareketle kazı yapılan güzergah üzerindeki hacmin ödemeye esas alınacağı bildirilerek davacı yana yapılan dolgu bedelinin de ödenmesi gerektiğinin tespit edildiği, nitekim taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve eki niteliğindeki teknik şartnamelerde davacıya dolgu kübajı/bedeli verilmeyeceğine dair bir düzenleme bulunmadığı,

taraf vekillerinin kök rapora itirazı üzerine düzenlenen ek bilirkişi heyet raporunda dolgu hacmi, iş bedelinin sözleşme yılı teklif birim fiyatı ve sözleşmeye göre ödenmesi gerekli fiyat farkı tutarları dahil davacının davalıdan hakedişlerde ödenmeyen 1.540.030,79 TL alacağı olduğunun tespit edildiği anlaşıldığından Yargıtay içtihatlarına göre taraflar arasındaki yapım işi sebebiyle belirsiz alacak davası açılması mümkün olmadığından eldeki davanın kısmi dava olduğu kabul edilerek ve dava öncesi davacı açıkca davalıyı temerrüde düşürmediğinden,

ayrıca dava dilekçesinde belirtilen ticari faiz şeklinde mevzuatımızda bir faiz türü olmadığı gözetilerek dava ve ıslah dilekçesi ile talep olunan 1.540.030,79 TL'nin 100,00 TL'sinin dava tarihinden bakiye kalan tutarının ıslah tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.