Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/420 K.2024/628

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/420 Esas - 2024/628 T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/420 Esas

KARAR NO : 2024/628

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 09/12/2022

KARAR TARİHİ : 31/10/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 28/11/2024

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı şirketin ... Büyükşehir Belediye'si ile işletme protokolü imzaladığını, protokole istinaden.... .... ... ... ... ...

İşletmeciliği gibi faaliyet kollarında çalışmalarına devam etmekte olduğunu, bahsi geçen faaliyet alanları ile ilgili aldığı ihalelere konu çalışmaların bir kısmını ise alt işverenler aracılığı ile yürütmekte olduğunu, davalının davacının alt işverenliğini üstlenmiş şirket olduğunu, davalı şirketin hizmet verdiği dönemde davalı şirkette çalışan Tefik Yorulmaz'ın işçilik alacaklarının ödenmesi talebi ile davacı şirkete karşı ...

14. İş Mahkemesinin 2019/894 Esas sayılı dosyası ile dava açtığını, davanın davalı şirkete ihbar edildiğini, ilk derece Mahkemesi kararının taraflarınca istinaf edildiğini, ... Bölge Adliye Mahkemesi tarafından kabul edildiğini, mahkeme ilamı gereğince dava dışı işçi tarafından hükmedilen alacaklın tahsili talebi ile ...

9. İcra Dairesi 2021/8744 Esas sayılı dosyası ile ilamlı takip yoluna gidildiğini, takibe karşı davacının icra ve haciz tehdidi altında tüm dosya borcu olan 41.712,42 TL'yi ödemek zorunda kaldığını, davayı açmadan önce arabulucuya başvurulduğunu, ancak olumsuz sonuçlandığını belirterek şimdilik 41.712,42 TL'nin ödemenin yapıldığı tarihten işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketin sorumluluk payı oranında rücuen tahsilini istemiştir.

CEVAP

Davalı davaya karşı herhangi bir cevap vermemiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanağı, taraflar arasındaki sözleşmeler, ... 14. İş Mahkemesinin 2019/894 Esas sayılı dosyası, ... 9. İcra Dairesinin 2021/8744 esas sayılı takip dosyası, bilirkişi raporu ve ek raporu, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Bu davanın Mahkememizin 2022/831 esas sayılı davasından tefrik edildiği anlaşılmıştır.

Davacı ile davalı firma arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, taraflar arasında "... parkları, refüjleri, piknik alanları, mezarlıkları, bitkisel yapısal, tesisat, elektrik bakım ve onarımı" sözleşmeleri imzalandığı görülmektedir.

Davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçisine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunundan kaynaklanan yükümlükler nedeniyle, dış ilişkide dava dışı işçiye karşı alt işverenlerle birlikte müteselsil sorumludur. Ancak asıl işverenle alt işverenler arasındaki iç ilişkide ise İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku ile Sözleşmeler Hukuku birlikte esas alınacağından, uyuşmazlığın (iç ilişkideki rücu) taraflar arasında akdedilen sözleşmeler ve Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) ilgili maddeleri uyarınca çözümlenmesi gerekmektedir.

6098 sayılı TBK'nun 167. maddesinde “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir.

Borçlulardan birinden alınamayan miktarı, diğer borçlular eşit olarak üstlenmekle yükümlüdürler.” hükmü yer almaktadır. Buna göre müteselsil borçlulardan her birinin alacaklı kişiye yapılan ifadan birbirine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılarak borçlulardan biri borçtan tümüyle sorumlu tutulabilecektir.

Diğer bir ifadeyle, asıl işverenle alt işveren arasında akdedilen sözleşmelerde işçilik alacaklarından alt işverenin sorumlu olduğuna dair birmadde bulunması halinde alt işveren tüm miktardan sorumlu bulunacak; aksine olarak sözleşmelerde bir düzenleme yoksa asıl işveren ve alt işveren yarı yarıya (9650 oranında-1/2 oranında) sorumlu bulunacaktır.

Nitekim, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2014/6531 Esas ve 2015/4785 Karar sayılı 22.06.2015 tarihli emsal kararında “Dava konusu olayda da, davacı ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davalı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur.

Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, diış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler.

Nitekim dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Türk Borçlar Kanunu'nun 167. maddesinde düzenlenen, “Aksi karşılaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.

Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir.” şeklindeki hükümde de, müteselsil sorumlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.

İşte müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.” yönünde karar verilmiştir.

21.02.2019 tarihli ve 7166 sayılı Kanunun 11 ve 12. maddeleriyle yasa değişikliği yapılarak 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. maddesine altıncı fıkra olarak bir fıkra ve Geçici 9. madde olarak da bir madde ile getirilen “kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenlere rücu edilmez.” yönündeki yasal düzenleme, 15.10.2019 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan 19.09.2019 tarihli 2019/42 E. ve 2019/73 K. Sayılı Anayasa Mahkemesi kararıyla “21/02/2019 tarihli ve 7166 sayılı Kanunun A, 11. maddesiyle 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. maddesine eklenen altıncı fıkranın, B. 12. maddesiyle 4857 sayılı Kanuna eklenen geçici 9. maddenin birinci cümlesinin Anayasa'ya aykırı olduklarına ve iptallerine" karar verilmiştir.

Buna göre, rücuen tazminat miktarlarının belirlenmesi hususunda, öncelikle taraflar arasındaki sözleşme maddelerinde işçilik alacak kalemlerinin ödenmesi hususunda hükümlerin varlığı aranacak, sözleşmelerde bu konuda özel bir düzenleme olmaması halinde ise genel hükümler uyarınca tarafların yarı yarıya sorumlu olduğunun kabulü gerekecektir.

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 03/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda, davalı ... İnşaat Sanayi A.Ş.'nin de dava dışı işçinin hizmet döküme göre 22/05/2018-16/12/2019 tarihleri arasında çalışmış olduğu, davacı ile davalı şirket arasında yapılmış bir sözleşmenin sunulmamış olduğu, dava dışı işçinin ...

14. İş Mahkemesinin 2019/894 Esas sayılı dosyasında dava konusu hizmet süresinin 05/06/2003-31/07/2017 tarihleri arasındaki dönemi kapsadığından ... İNŞAAT SANAYİ A.Ş'ne rücu edilebilecek bir hizmet süresinin bulunmadığı, davacı asıl işveren, dava dışı işçiye icra yolu ile ödediği tutarları kapsamında davalı alt işveren şirketlerden rücu edebileceği miktarın, ... ...İnşaat Proje Ormancılık Bilişim Ticaret Limited Şirketi'nden 4.777,45 TL, ...

İnşaat ...Tarım Ürünleri Ticaret Limited Şirketi'nden 547,26 TL, ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden 2.958,17 TL, Tan-Ce-Na İnşaat ...Taahhüt Ticaret Limited Şirketi'nden 2.721,52 TL, ... Proje ...İnşaat Madencilik Enerji Turizm İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi'nden 502,89 TL, ... Grup İnşaat ...Mühendislik Isı Sistemleri Turizm Temizlik Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden 4.422,47 TL, ...

Kozmetik ...İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden 3.860,42 TL, ... İnşaat ...Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden 5.679,70TL, ... İnşaat ...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden 2.292,59 TL, Ures Turizm ...İnşaat Limited Şirketi'nden 1.109,32 TL, ...Tarım Ürünleri ...İnşaat Otomotiv Turizm Sanayi Dış Ticaret Anonim Şirketi'nden 15.542,27 TL, ...

İnşaat Ticaret Sanayi A.Ş'nden 0,00 TL olmak üzere toplam 44,414,06 TL rücuen talep edebileceği belirtilmiştir.

13/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda, davalıların kök rapora karşı yaptığı itirazların değerlendirilmesi sonucunda, 03/08/2023 tarihli kök raporda hesaplanan rücu edilebilecek tutarları değiştirici nitelik taşınmadığı ve kök rapordaki sonucu değiştirici yeni bir durum meydana gelmediği belirtilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde düzenlenen ve mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 03/08/2023 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava dışı işçi Tevfik Yorulmaz'ın ... 14. İş Mahkemesinin 2019/894 Esas sayılı dosyasında dava konusu hizmet süresinin 05/06/2003-31/07/2017 tarihleri arasındaki dönemi kapsadığından davalı ... İnşaat ...Tarım Ürünleri Ticaret Limited Şirketi'nden 547,26 TL rücen tazminat talep edebileceği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır