Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/539 K.2023/619

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/539 Esas - 2023/619 T. C.

ANKARA

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO : 2023/539

KARAR NO : 2023/619

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 01/08/2023

KARAR TARİHİ : 02/11/2023

GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 03/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 25/03/2019 günü dava dışı ...'ün sevk ve idaresindeki davalının sahibi olduğu ... plaka sayılı araç ile müvekkilinin sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı motosikletle trafik kazasına karıştığını, kaza sonrası müvekkilinin ağır yaralandığını ve kaza sonrası %29 oranında malul kaldığını ve ömrü boyunca devam edeceğini, müvekkilinin kaza günü 19 yaşında olduğunu, genç yaşta malul kaldığından hayatının tüm anını olumsuz etkilediğini, bu süreçte müvekkilinin manevi olarak çok yıprandığını belirterek 100.000,00TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava yasal süresi içinde açılmadığını, davanın görülmesinde Ticaret Mahkemelerinin görevli değil Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, davacı tarafın, kusura yönelik iddialarının taraflarınca kabul edilmediğini, bu hususta, ceza soruşturması sebebiyle aldırılmış bulunan raporların ya da kaza tespit tutanağının da işbu dosya kapsamında bağlayıcılığının olmadığını, maluliyet oranının kabul edilmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklı manevi tazminat isteminden ibarettir.

Öncelikle mahkememizce 6102 s. TKK 4, 5 maddeleri uyarınca öncelikle uyuşmazlık konusunun ticari dava niteliğinde olup olmadığı ve Asliye Ticaret Mahkemesinin bu davaya görevli olup olmadığının mahkemece tespit edilmesi gerekir.

6102 s. TTK m. 5/1'de yapılan düzenlemede, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Bu hükme göre ticaret mahkemelerinin görev alanı ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleridir. Ticari faaliyetleri ilgilendiren bütün davalar ticari dava değildir. Ticaret mahkemeleri ayrı bir yargı kolu oluşturmayıp, asliye hukuk mahkemelerine göre ihtisas mahkemeleridir. Bu nedenle kanun koyucu yapılan düzenleme ile ticari işlerle ilgili bütün davaları değil sadece uzmanlık gerektiren ve kanunda açıkça gösterilen hususlardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda ticaret mahkemesinin görevli olacağını kabul etmiştir.

Ticari davalar; mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletme ile ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grupta toplanmaktadır. Doktrindeki yerleşik uygulama bu yöndedir.

6102 s. TTK 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülerek karara bağlanır. Aynı düzenleme uyarınca, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, mülga 6762 s. TTK'dan farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 s. HMK m. 1 uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve temyiz incelemesi aşamasında Yargıtay’ca re'sen incelenir.

Bu kuralın tek istisnası, 6102 s. TTK m. 5/4'de düzenlenmiş olup, buna göre, yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemeleri'ne açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesi'ne görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir.

Bu nedenle yargı çevresinde Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesi'ne genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin esasının görülmesi gerekir. Buna karşılık, kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması açıkça bozmayı gerektiren bir usule aykırılık hali oluşturur.

Mahkemelerin görevi, ancak kanunla (6100 s. HMK m.1) düzenlenir. Görev ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Bu nedenle yargılamanın her aşamasında mahkeme tarafından re’sen nazara alınması gerekir (HMK 20,114,115). Görev konusunda taraflar için kazanılmış hak doğmaz ve yeni bir Kanunla kabul edilen görev kuralları kanunda aksine düzenleme yapılmadığı sürece geçmişe de etkilidir (HGK 14.04.2004 tarih 2004/19-218 Esas 2004/221 sayılı kararı).

Dosya içerisinde toplanan tüm deliller ve diğer belgelerin incelenmesinde; davanın davacının sevk ve idaresindeki aracın karıştığı trafik kazası sonucu maluliyeti oluştuğundan bahisle davalıya karşı açılan manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, davacı tacir olmadığından nispi ticari davadan bahsedilemeyeceği, işleten sıfatıyla davalıya karşı açılan davanın niteliği gereği de mutlak ticari davalardan da olmadığı, bu nedenle davaya bakma görevinin mahkememizin görev alanına girmediği,

genel mahkemenin görev alanında kaldığı anlaşılmakla açılan bu davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, süresinde ve istek halinde dosyanın HMK'nın 1, 20 maddeleri uyarınca, görevli ve yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.