Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/610 K.2024/661

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/610 Esas - 2024/661 T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/610 Esas

KARAR NO : 2024/661

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/09/2023

KARAR TARİHİ : 12/11/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 06/12/2024

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı ve davalı arasında sözlü satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı ile takibin durduğunu, ürünlerin teslimi ile mal bedellerinin ödenmesi için davalının borçlandığı/ifayla yükümlü olduğu meblağı göstermek üzere teslim edilen ürün bilgi ve bedellerini içerir şekilde davacı tarafından 29/03/2023 tarih YLZ2023000000909 numaralı 16.968,40 TL bedelli, 30/03/2023 tarih ... numaralı 18.077,60 TL bedelli, 05/04/2023 tarih YLZ2023000000984 numaralı 8.850,00 TL bedelli, toplam 43.896,00 TL bedelli 3 ayrı fatura tanzim ettiğini,

ürünlerin teslim edildiğini, davalı kurum tarafından ürünlerin teslimine ilişkin düzenlenen dava konusu faturalara karşı 8 günlük süre içerisinde hiçbir itiraz sunulmadığını, malların teslimi ve fatura keşide tarihinden yaklaşık 3 ay sonra davalı kurum tarafından, 09/05/2023 tarih TTK2023000090625 numaralı 18.077,60 TL bedelli "... nolu fatura için iade faturası" açıklamalı, 09/05/2023 tarih TTK2023000090624 numaralı 16.968,4 TL bedelli "YLZ2023000090624 nolu fatura için iade faturası" açıklamalı, 09/05/2023 tarih TTK2023000090626 numaralı 8.850,00-TL bedelli "YLZ2023000000984 nolu fatura için iade faturası" açıklamalı,

ayrı iade faturası düzenlendiğini, malların iade edilmediğini, gönderilen iade faturalarını kabul etmediklerini bildirir ihtarname ile dava konusu faturalarda yazılı ürün bedellerinin ödenmesi ihtar edildiğini, davalı tarafından hiçbir ödeme yapılmadığını, fatura alacaklarının tahsili amacıyla icra takibine girişildiğini, davalının itirazı ile takibin durduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalının şimdilik 1.000,00 TL yönünden itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 05/06/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile (kapatılan) ... 3. İcra Müdürlüğünün 2023/15202 esas (yeni ... 8. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/148141 esas) sayılı icra takibine itirazın 44.900,87 TL yönünden iptaline ve alacak miktarının %20'sinden aşağı olmamak koşuluyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacının tacir olmadığını, mahkemenin görevsizlik kararı vermesi gerektiğini, davacı tarafından gönderilen ihtarnameye cevap verildiğini, davacının ihtarnamesinde belirttiği faturalara konu ürünlere dair davacı ile davalı kurum arasında ticari bir sözleşmenin mevcut olmadığını, söz konusu ürünlerin davalı kuruma teslim edildiği yönündeki iddia bakımından yapılan incelemede, ürün teslimine dair herhangi bir teslim kaydına rastlanılmadığını bu nedenle ödeme taleplerinin reddedildiği ihtarnamede açıkça belirtildiğini,

davalının iş yerinde dava dışı .... .... ... ... ... ... ' n davalı kurumla ilişiği kesilmesine rağmen kendisini kurum çalışanı gibi göstermeye devam ederek davalı kurumla hiçbir ticari ilişkisi bulunmayan firmalardan muhtelif faturaları kurumumuza tanzim ettirdiğini, dava dışı bu kişinin söz konusu eylemlerinin tespiti üzerine, ilgili Cumhuriyet Başsavcılıklarına dolandırıcılık eylemi nedeniyle suç duyurusunda bulunulduğunu, davacı tarafın takibe konu ettiği faturalar bakımından ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/108528/ soruşturma nolu dosyasından, şüpheli hakkında kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilmiş ise de, KYOK kararında belirtilen savcılık ifadesinde “gerekirse kurum zararını karşılamaya hazır olduğunu beyan ettiği, takibe konu tutara dair davacı ile akdi bir ilişki olmaması ve malların teslim alınmaması söz konusu olduğu halde, ödeme talepli olarak takip başlatması haksız ve kötü niyetli olup, davanın reddi ile davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanağı, (kapatılan) ... 3. İcra Müdürlüğünün 2023/15202 esas (yeni ... 8. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/148141 esas) sayılı takip dosyası, tarafların ticari defter ve belgeleri ile Ba-Bs formları, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/108528 numaralı soruşturma dosyası, bilirkişi raporu, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı alacaklının üç adet faturadan kaynaklı alacağının tahsili amacı ile başlattığı (kapatılan) ... 3. İcra Müdürlüğünün 2023/15202 esas (yeni ... 8. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/148141 esas) sayılı ilamsız icra takibine davalı borçlunun yaptığı itirazın iptali ve tazminata hükmedilmesi istemine ilişkindir.

İİK'nun ilamsız icra takibinin düzenlendiği 62/1. maddesinde "İtiraz etmek istiyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur.", 66/1. maddesinde "Müddeti içinde yapılan itiraz takibi durdurur. İtiraz müddetinde değilse alacaklının talebi üzerine icra memuru takip muamelelerine alacağın tamamı için devam eder.

Borçlu, borcun yalnız bir kısmına itirazda bulunmuşsa takibe, kabul ettiği miktar için devam olunur." 67. maddesinde "(1) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

(2) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." düzenlemeleri yer almaktadır.

Bu hükümler çerçevesinde dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davacı alacaklının 3 adet faturadan kaynaklı 43.896,00 TL asıl alacağın tahsili amacı ile (kapatılan) ... 3. İcra Müdürlüğünün 2023/15202 esas (yeni ...

8. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/148141 esas) sayılı dosyası ile davalı borçlu aleyhine ilamsız icra takibine başladığı, örnek 7 ödeme emrinin borçluya 07/06/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin İİK'nun 62/1. maddesinde düzenlenen yedi günlük süresi içerisinde öğrenme ile 06/06/2023 tarihinde icra dairesine başvurarak,

alacaklı tarafından takibe konu üç adet faturanın kurumlarına gönderildiğini, faturalar için iade faturası düzenlendiğini, bu nedenle borçlarının olmadığını, asıl alacağa, faize ve ferilerine itiraz ettiklerini beyanla icra takibine itiraz ettiği, İİK'nun 66/1. maddesi gereğince itiraz üzerine icra takibinin durduğu, davacı alacaklının İİK'nun 67/1. maddesinde gösterilen bir senelik süre içerisinde 07/09/2023 tarihinde davalı borçlunun itirazının iptali için bu davayı açtığı görülmektedir.

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 02/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda, davacının davalıya düzenlediği 43.896 TL’ lik faturanın davalı adına düzenlendiği, ürünlerin kooperatifin ilgili faturaları aldığını kabul ve beyan ettiği, dava dosyasında yer alan Savcılık kararına göre alımların şirketten ayrılan personel tarafından kooperatif adına fatura edildiği, sehven kooperatif adına fatura düzenlendiğinin itiraf edildiği, bunun üzerine kooperatifi tarafından davacı adına iade faturası düzenlendiği, iade faturalarının davacı tarafından kabul edilmediği, alım olarak BA formlarında beyan edilmediği belirtilmiştir.

Faturaya tebliğ tarihinden itibaren sekiz gün içinde (mücerret) itiraz edilmemiş olması hâli, sadece o faturanın -miktar ve fiyat yönünden- münderecatını kabul anlamını taşır, yoksa o faturada yazılı malın alıcıya mutlaka, daha önce teslim edilmiş olduğu anlamına gelmez; satıcının faturada yazılı malı alıcıya veya kanuni temsilcisine teslim ettiğini ayrıca ispat etmesi zorunludur.

Kısaca, ticari işletmeye ilişkin olarak ve belli faaliyetlerde bulunma hâlinde tacirler tarafından o faaliyetle ilgili olan karşı taraf adına düzenlenmesi gereken ticari bir belge niteliğindeki fatura, sözleşmenin yapılması ile ilgili değil; taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir...

Faturayı alan kişi 8 gün içinde faturaya itiraz etmezse, faturanın dayandığı temel borç ilişkisinin bulunmadığının faturayı alan kişi tarafından ispat edilmesi gerekir. Ancak, faturayı alan kişi, öngörülen süre içinde faturaya ve bununla birlikte temel borç ilişkisine de itiraz ederse, genel hükümler çerçevesinde ispat yükü faturayı düzenleyen tacire ait olacaktır.

Tek başına fatura düzenlenmesi akdi ilişkinin varlığını ispat etmeye yeterli değilse de, satıcı tarafından gönderilen faturanın alıcı tarafından ticari defterlerine kaydedilmesi durumunda, alıcı ile satıcı arasındaki akdi ilişkinin var olduğu kabul edilebilir. Ancak, eğer fatura, alıcının ticari defterlerinde kayıtlı değilse, satıcı alacak iddiasını diğer delillerle ispat etmelidir (Yargıtay HGK'nun 14/05/2019 tarih ve 2017/19-823 esas, 2019/553 karar sayılı kararı).

TTK'nun 21/2. maddesi "Bir faturayı alan kimse aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde münderecatı hakkında bir itirazda bulunmamışsa münderecatını kabul etmiş sayılır" şeklinde düzenlenmiş olup, buna göre fatura tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz ise de ticari defterlere kaydedilmiş olması malın teslim alındığı ve içeriğinin kabul edildiğine karine teşkil eder. Yine aynı madde uyarınca, faturanın içeriğine Kanunda öngörülen süre içerisinde itiraz edilebilir (Yargıtay HGK'nun 30/05/2019 tarih ve 2017/1655 esas, 2019/638 karar sayılı kararı).

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 04/10/2023 tarih ve 2022/3245 esas, 2023/5599 karar sayılı kararında "davalının takip konusu faturaları ticari defterlerine kaydettiği, BA formu ile Vergi Dairesine bildirdiği, faturaların ticari defterlere kayıt edilmesinin malın teslimi anlamına geldiği, davacının ticari kayıtlarına göre fatura tutarı kadar alacaklı olduğunun anlaşıldığı, faturaya süresinde itiraz etmeyen ve ticari defterine kaydeden davalının artık faturaya konu malı teslim aldığının kabulü gerektiği, malı teslim aldığı kabul edilen davalının ise teslimin gerçekleşmediğini ya da satış bedelini ödediğini kesin deliller ile ispatlayamadığı, bu nedenle ilk derece mahkemesince asıl alacak yönünden davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun bulunduğu" belirtilmiştir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 17/05/2023 tarih ve 2022/2715 esas, 2023/1877 karar sayılı kararında, faturanın süresinden sonra iade edildiği, davalının kayıtlarında bedelinin ödendiğine ilişkin bir kaydın yer almadığı, davalı taraf hizmeti almadığını iddia etmekte ise de süresi içerisinde faturaya itiraz etmediği, artık mal veya hizmetin teslim edilmediğin ispat yükünün davalıda olduğu ve bu faturanın ödendiğinin davalı tarafından ispatı gerekir ise de herhangi bir ödeme belgesinin sunulmadığı, davalının iddiasınının ispatlanamadığı belirtilmiştir.

...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/108528 numaralı soruşturma dosyası ve 06/06/2023 tarih ve 2023/69798 sayılı kararının incelenmesinde, davalının çalışanı olan Mutlu Gündoğan'ın iş sözleşmesi feshedilmesine (davalı-müşteki ile ilişiği kesilmesine) rağmen sanki çalışmaya devam ediyormuş gibi hareket ederek 4 fatura ile çeşitli şirketlerden davalı adına hiçbir ödeme yapmadan bir takım mallar aldığı, aldığı malları davalıya almış inancı sağlayarak hiçbir ödeme yapmadan davalıdan ayrıldığı,

29/03/2023 tarihinde "Yılmazlar Elektrik" şirketine KDV dahil 16.968,40 TL, 30/03/2023 tarihinde "Yılmazlar Elektrik" şirketine KDV dahil 18.077,60 TL, 04.2023 tarihinde "Yılmazlar Elektrik" şirketine KDV dahil 8.850,00 TL, 12/04/2023 tarihinde "Çelikler Led Aydınlatma” şirketine KDV dahil 58.106,48 TL olmak üzere toplam KDV dahil 102.002,48 TL (4 fatura toplam bedeli) alışveriş yaptığı, şüphelinin kendisini davalı çalışanı olarak göstermek suretiyle herhangi bir ödeme yapmadan faturalı müştekiye kestirerek KDV dahil 102.002,08 TL dolandırdığı, bu nedenle şüpheli hakkında davalı tarafından şikayetçi olunduğu, C.

Başsavcılığınca yapılan tahkikat neticesinde, olay ile ilgili şüpheli tespit edilenin savunmasında suçlamaları kabul etmediği, tanzim edilen faturaların sehven eski çalıştığı işyeri adına düzenlendiğini, gerekirse kurum zararını karşılamaya hazır olduğunu beyan ettiği, ayrıca taraflar arasında cereyan eden olayın tamamen özel hukuk ihtilafi boyutunda kaldığı, olayda herhangi bir suç ve suç unsuru bulunmadığı dikkate alınarak şüpheliler hakkında Kamu Adına Kovuşturma Yapılmasına Yer Olmadığına karar verildiği görülmektedir.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 02/09/202 4tarihli bilirkişi raporu, ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/108528 numaralı soruşturma dosyası ve tüm dosya kapsamına göre, icra takibi ve davaya konu 3 adet faturanın tarafların ticari defter ve belgelerine kayıtlı olduğu, davalının süresi içerisinde faturalara itiraz etmemesi nedeni ile mal veya hizmetin teslim edilmediğin ispat yükünün davalıda olduğu, faturalara konu malların davalının eski çalışanı dava dışı Mutlu Gündoğan tarafından teslim alındığı,

davalının şikayeti üzerine Mutlu Gündoğan hakkında olayın özel hukuk ihtilafi boyutunda kaldığı gerekçesiyle Kamu Adına Kovuşturma Yapılmasına Yer Olmadığına karar verildiği görülmekte ise de, 3 adet faturanın davalı tarafından kendi kayıtlarına alındığı ve süresinde itiraz edilmediği, eski çalışanı olsun olmasın üçüncü kişilerin davalıya yönelik eylemlerinin denetim ve gözetiminden davalının sorumlu olduğu, davalının süresinde faturalara itiraz etmemesi nedeni ile faturaya konu malları teslim almış ve faturaların içeriğini kabul etmiş sayılacağı, takipte talep edilen 43.896,00 TL asıl alacağın 3 adet fatura bedeli ile uyumlu olduğu,

davalı takipten önce ihtarname ile temerrüte düşürüldüğünden takipten önce faiz istenebileceği ve bilirkişi raporuna göre istenen faiz miktarının yerinde olduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır