Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/770 K.2024/325

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/770 Esas - 2024/325 T. C.

ANKARA

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO : 2023/770

KARAR NO : 2024/325

DAVA

Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 10/11/2023

KARAR TARİHİ : 30/05/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 03/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 22.11.2021 tarihinde .../Yenimahalle Cengiz Aytmatov Caddesi ile 1820.

Caddenin kesiştiği kavşakta, müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı araç ile Aslı Çamur'un maliki olduğu ...plakalı aracın karıştığı kaza meydana geldiğini, bu kaza sonrasında müvekkilinin aracının sigortacısı olan davalı şirket tarafından müvekkiline, ...plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle, (söz konusu hasarda sürücünün alkollü olması nedeniyle sorumluluğu olduğu belirtilerek), karşı tarafa ödenen 24.068,00 TL'nin şirketlerine ödenmesi gerektiğini belirten 29/04/2022 tarihli yazı gönderildiğini, daha sonra davalı tarafından, müvekkili hakkında, ...

19. İcra Müdürlüğü'nün 2022/13416 sayılı dosyası ile müvekkili ilamsız icra takibi başlatıldığını, bu dosya halihazırda yeni numara alarak ...

4.Genel İcra Dairesi 2023/211760 esas sayılı dosyası olarak derdest durumda olduğunu, takip dosyasında müvekkilinden 24.068,61 TL Asıl alacak+1.713,61 İşlemiş faiz olmak olmak üzere toplam 25.781,61 TL'nin fer'ileriyle birlikte tahsilinin talep edildiğini, müvekkilinin anılan takibe zamanında itiraz edemediğini ve takibin kesinleştiğini, müvekkili hakkında icrai işlemlere devam edildiğini, davalı sigorta şirketinin takibe konu ettiği alacakları müvekkilinden talep edebilmesinin yasal dayanaklarının mevcut olmadığını, trafik kaza tutanağında polis memurlarınca yapılan hatalı tespit ve değerlendirmelerin aksine,

anılan kazanın müvekkilinin kusuru ile meydana gelmediğini, diğer aracın sürücüsü dava dışı Aslı Çamur' un kavşağa ışık ihlali yaparak girmesi nedeniyle meydana geldiğini, kaza nedeniyle aracında meydana gelen hasar bedelinin tazmini için müvekkili tarafından dava dışı sürücü Aslı Çamur aleyhine ...

37.Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan davada yapılan kusur bilirkişi incelemesinde, dava dışı diğer sürücü Aslı Çamur'un kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini belirterek öncelikle ihtiyati tedbir talebinin kabulüne; icra takibinin karar kesinleşinceye kadar teminatsız olarak durdurulmasına,

aksi halde icra dosyasına yatan paranın davalıya ödenmemesi yolunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ardından davanın kabulü ile başlatılan icra takibi nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, borcun ödenmek zorunda kalınması halinde davaya istirdat davası olarak bakılmasına devamla ödenen bedelin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini, takipte haksız ve kötüniyetli olan davalının yüzde 20 oranında tazminata hükmedilmesi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

22.11.2021 tarihinde davacının maliki ve sürücüsü olduğu müvekkil sigorta şirketi nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı araç ile dava dışı 34 FD 1234 plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, dosyaya sunulan alkolmetre raporunun saat 22.44 alınmış olup, kaza saatinin kolluk görevlileri tarafından tutulan kaza tespit tutanağında 21.45 olarak belirtildiğini, bilindiği üzere kandaki alkol oranının saat başı 0,15 promil azaldığını, davaya konu trafik kazası meydana geldiğinde davacı sürücünün neredeyse 0,77 promil alkollü olduğunun tespitinin gerektiğini,

söz konusu trafik kazasında, sigortalı ... plakalı aracın sürücüsünün yasal sınırın üzerinde 0,62 promil alkollü olması nedeniyle hak sahibi kişiye ödenmiş olan tazminat bakımından, poliçe tarafı davalı sigortalıya karşı Genel Şartlar uyarınca rücu hakkı doğduğunu, davacı tarafından dosyaya sunulan bilirkişi raporunun makine mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanmış olup sadece tarafların kusur oranına ilişkin değerlendirme yapıldığını, kazanın münhasıran alkol etkisinde gerçekleşip gerçekleşmediği tespiti için dosyanın nörolojik değerlendirme yapacak uzman bilirkişiye tevdiinin gerektiğini,

taraflar arasında akdedilen sigorta poliçesi kapsamında sigortalı, sözleşmeye aykırı davranışta bulunarak yasal promil sınırının üzerinde trafiğe çıktığını ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkili sigorta şirketinin ZMMS Genel Şartları uyarınca rücu hakkı doğduğunu beyanla yukarıda açıklanan sebeplerle davanın reddine karar verilmesini, ...

4.Genel İcra Dairesi 2023/211760 E. sayılı dosyada takibin devamına karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Türk Nippon Sigorta A.Ş.'ne, ... 4. Genel İcra Dairesine, ... 37. Asliye Hukuk Mahkemesine müzekkereler yazılmış ve yazı cevapları dosya arasına alınmıştır.

Dava, trafik kazası nedeniyle dava dışı/zarar gören üçüncü kişilere tazminat ödeyen davalı sigortacı tarafından başlatılan icra takibi nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespiti istemlidir.

Trafik kazası tespit tutanağı örneği, araç ve sigorta bilgilerini gösterir belgeler,... 37. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/675 esas sayılı dava dosyası, hasar dosyası ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.

Dava konusu poliçe incelendiğinde; sigortalı olan davacıya ait ... plaka sayılı aracın kaza tarihini de kapsar şekilde 11/05/2021-11/05/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile davacı şirket tarafından sigortalandığı, kaza tarihi itibarıyla kaza başına/maddi tazminat teminat miktarının 43.000,00-TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.

... 4. Genel İcra Dairesinin 2023/211760 esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davalı tarafından davacı aleyhine 17/08/2022 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde 24.068,00TL asıl alacak, 1.713,61TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 25.781,61TL istendiği, ödeme emrinin davacıya 02/11/2022 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

...

37. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/675 esas sayılı dava dosyası incelendiğinde, Davacının..., davalının ise Aslı Çamur olduğu, aynı trafik kazasına istinaden ortaya çıkan hasar bedelinin tazmini talepli görülen davada mahkemece yapılan sonunda 05/04/2023 tarihinde ''...kollukça tanzim edilen maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu 22/11/2021 tarihinde meydana gelen kazada davacıya ait ... plakalı araca davalının sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın çarpması neticesinde hasara uğradığı,

kazaya etken olayda davalıya ait aracın asli kusurlu olduğunun bilirkişi raporları ve dosyadaki kanıtlar ile sübut bulduğu, davacıya ait ve davacı sürücünün ise kazanın meydana gelmesinde atfı kabil kusurunun bulunmadığının anlaşıldığı, bilirkişi raporunun teknik verileri haiz ve denetime açık olduğu anlaşılmakla bu raporda yer alan tespit ve hesaplamalara göre kaza nedeniyle davacının aracında 9.000,00 TL hasar meydana geldiği...'' şeklinde gerekçeye yer verilerek davanın KISMEN KABULÜ ile.

9.000,00TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

2918 sayılı KTK'nun 48. maddesinde, alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.

Öte yandan, davaya konu kazanın meydana geldiği tarih itibariyle yürürlükte olan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4.c. maddesinde, tazminatı gerektiren olay, aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar, aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa, sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Bununla birlikte, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4.c. maddesinin dayanağını teşkil eden KTK'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından,

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve müteakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır.

Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığını ispat yükü, TTK uyarınca sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir (Bkz.

YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840. YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212. YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18. YHGK 14.12.2005 gün ve 2005/11-624-713. YHGK 10.12.2014 gün ve 2013/17-1199 E. 2014/1018 K. sayılı ilamları).

Mahkememizce yukarıda yer verilen hususların araştırılması bakımından belirlenen bilirkişiler Makine Mühendisi Bülent ARAS ve Nöroloji Uzmanı Dr. Ayşegül ÇAKIRDAN'dan aldırılan bilirkişi raporunda;

A-Kusur Yönünden; 1) ... plakalı araç sürücüsü dava dışı Aslı ÇAMUR'un değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerden ötürü 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/b-d ve 57/a maddeleri ile 84/a maddesindeki “kırmızı ışıklı trafik işaretinden geçme veya yetkili memurun dur işaretinde geçme” kuralını ihlal etmesinin yanında dikkatsizliği ve tedbirsizliği de görüldüğünden dolayı %100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu,

2) ... plakalı araç sürücüsü davacı... "nun değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerden ötürü herhangi bir kural ihlali görülmediğinden kusursuz olduğu,

B-Alkol Yönünden; Olayın oluş şekli itibarıyla olayın münhasıran alkolün tesiri ile meydana gelmediği,

C-Tazminat Yününden; Davalı sigorta şirketi tarafından hasarı ödenen ... plakalı araçta meydana gelen hasarın aracın ikinci el piyasa değeri ile sovtaj değerinin üzerine çıkmasıyla onarımın ekonomik olmadığı ve aracın pert-total olduğu, aracın kaza anındaki ikinci el piyasa değerinin 230.000,00 TL, sovtaj değerinin 181.865,00 TL olmasıyla hasar miktarının 48.135,00 TL olduğu, davalının %50 kusur durumuna göre ödeme yaptığı, davalının kusursuz olmasıyla borçlu olmadığı miktarın 24.068,00 TL olacağı rapor edilmiştir.

Deliller değerlendirilmiştir.

Yukarıda belirtilen bilgiler ışığında dosya kapsamı incelendiğinde; davacının maliki bulunduğu ve davalının ZMS poliçesi ile sigortaladığı ... plaka sayılı aracın karıştığı trafik kazası sebebiyle davalı sigorta şirketinin zarar gören/mağdura yapılan ödemenin tahsili için ve davacının alkollü olarak araç kullandığından yapılan ödemenin rücu için başlatılan icra takibi nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti amacıyla eldeki davanın açıldığı, sigortacının sigortalıya bu nedenle rücu için sürücünün alkollü olmasının tek başına yeterli olmadığı,

ayrıca sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olduğunu ispat etmesi gerektiği, mahkememizce yukarıda belirtilen bilgiler ışığında nörolog bilirkişi ve kusur konusunda uzman bilirkişiden alınan raporda ... plakalı araç sürücüsü dava dışı Aslı ÇAMUR'un 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/b-d ve 57/a maddeleri ile 84/a maddesindeki “kırmızı ışıklı trafik işaretinden geçme veya yetkili memurun dur işaretinde geçme” kuralını ihlal etmesinin yanında dikkatsizliği ve tedbirsizliği de görüldüğünden dolayı meydana gelen kazada %100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu,

... plakalı araç sürücüsü davacı...'nun kazada herhangi bir kural ihlali görülmediğinden kusursuz olduğu, olayın oluş şekli itibarıyla münhasıran alkolün tesiri ile meydana gelmediğinin belirlendiği, dolayısıyla sigorta şirketinin sigortalısına zarar gören/mağdura yapmış olduğu ödemenin rücu şartlarının eldeki hadisede oluşmadığı,

başlatılan icra takibi nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verileceği, davalının icra takibini başlatmasında kötüniyetli olduğu kanaatine varılmadığından davacının kötü niyet tazminat talebinin reddi gerektiği anlaşılmakla davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.