Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/778 K.2023/666

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle.

Trafikte ağabeyi ... adına kayıtlı şahsının kullanmakta olduğu ... plaka sayılı aracının ... istikametinde seyir halinde ilerlerken davalının kullanmakta olduğu ... plaka sayılı aracı ile U dönüşü yapılması yasak olan yerde dönüş yapmak istemesi sonucunda davalıya çarpmamak adına soldan orta refuje girmesinin kaza yapmasına sebebiyet verildiğinin, kazada kusurun tamamının davalıda olduğunun kendisine temas olmaması sonucunda gelen trafik ekiplerince 28/03/2023 tarih ve 68046 kaza sıra numarası ile kazada kusurun tarafına verildiğinin, verilen kusuru kabul etmediğinin,

kazaya sebebiyet veren davalının ... plaka sayılı araç olması sonucunda tutulan kaza raporunun iptal edilerek kazadaki kusur oranının karşı tarafa verilmesinin ve aracında oluşan fazlası saklı 80,000.00 TL'nin davalıdan veya sigorta şirketinden tahsil edilmesini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde özetle; Kazanın meydana gelmesinde davacının yüzde yüz kusurlu olduğunun, fiili kullanımında olan araç ile aracına çarpmaksızın , kural ihlali yaptığının ve kaza sonrası tutulan maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağında kusurun tamamının ...'ya verildiğini, meydana gelen kaza nedeni ile kusurun tamamının davacı tarafta olduğunun, sebebiyet vermediği bir kaza nedeni ile tarafından maddi zarar talep edilmesinin usül ve yasaya aykırı olduğunun, bu nedenle, yeniden keşif ve rapor alınmasına gerek duyulmaksızın davanın esastan da reddine karar verilmesini mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddi ile tüm yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dosyanın ...30. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/130 esası ile açıldığı, 19/07/2023 tarihinde ...30. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/130 esas 2023/244 kararı ile görevsizlik kararı verilerek mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydı yapılarak davaya devam olunduğu anlaşıldı.

Dava, trafik kazasından kaynaklı davacı aracında oluşan zararın giderilmesi isteminden ibarettir.

Öncelikle mahkememizce 6102 s. TKK 4, 5 maddeleri uyarınca öncelikle uyuşmazlık konusunun ticari dava niteliğinde olup olmadığı ve Asliye Ticaret Mahkemesinin bu davaya görevli olup olmadığının mahkemece tespit edilmesi gerekir.

6102 s. TTK m. 5/1'de yapılan düzenlemede, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Bu hükme göre ticaret mahkemelerinin görev alanı ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleridir. Ticari faaliyetleri ilgilendiren bütün davalar ticari dava değildir. Ticaret mahkemeleri ayrı bir yargı kolu oluşturmayıp, asliye hukuk mahkemelerine göre ihtisas mahkemeleridir. Bu nedenle kanun koyucu yapılan düzenleme ile ticari işlerle ilgili bütün davaları değil sadece uzmanlık gerektiren ve kanunda açıkça gösterilen hususlardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda ticaret mahkemesinin görevli olacağını kabul etmiştir.

Ticari davalar; mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletme ile ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grupta toplanmaktadır. Doktrindeki yerleşik uygulama bu yöndedir.

6102 s. TTK 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülerek karara bağlanır. Aynı düzenleme uyarınca, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, mülga 6762 s. TTK'dan farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 s. HMK m. 1 uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve temyiz incelemesi aşamasında Yargıtay’ca re'sen incelenir.

Bu kuralın tek istisnası, 6102 s. TTK m. 5/4'de düzenlenmiş olup, buna göre, yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemeleri'ne açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesi'ne görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir.

Bu nedenle yargı çevresinde Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesi'ne genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin esasının görülmesi gerekir. Buna karşılık, kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması açıkça bozmayı gerektiren bir usule aykırılık hali oluşturur.

Mahkemelerin görevi, ancak kanunla (6100 s. HMK m.1) düzenlenir. Görev ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Bu nedenle yargılamanın her aşamasında mahkeme tarafından re’sen nazara alınması gerekir (HMK 20,114,115). Görev konusunda taraflar için kazanılmış hak doğmaz ve yeni bir Kanunla kabul edilen görev kuralları kanunda aksine düzenleme yapılmadığı sürece geçmişe de etkilidir (HGK 14.04.2004 tarih 2004/19-218 Esas 2004/221 sayılı kararı).

Dosya içerisinde toplanan tüm deliller ve diğer belgelerin incelenmesinde; davanın davacının sevk ve idaresindeki aracın karıştığı trafik kazası sonucu araçta oluşan maddi zararın tahsili istemiyle davalı olarak gösterilen ...'a karşı açıldığı, dava dilekçesinde davalı olarak bir sigorta şirketi ad ve unvanına yer verilmediği, buna karşın görevsizlik kararı veren ...30.

Asliye Hukuk Mahkemesince davacıya HMK'nın 31 ve 119. maddeleri gereği sigorta şirketini davaya dahil etmesi için kesin süre verildiği, verilen süre içerisinde davacının sunduğu beyan dilekçesinde yine bir sigorta şirketinin adı ve unvanı belirtilmeksizin sigorta şirketinin de davaya dahil edilmesi isteminde bulunulduğu, mahkemece de buna itibar edilerek ve zorlama bir yorumla esasında davacı yanca dosyada taraf olarak gösterilmeyen Anadolu Anadolu Türk Sigorta Şirketinin kazaya karışan ... plaka sayılı aracın zorunlu trafik sigortacısı olduğundan bahisle davalı sıfatıyla dosyaya eklendiği,

dava dilekçesinde oluşan trafik kazası nedeniyle hangi sigorta şirketine ve hangi sebeple (kasko veya zorunlu trafik sigortası gibi) düzenlenen sigorta poliçesine bağlı olarak husumetin yöneltildiği belli edilmeden HMK'ya aykırı olarak ve usulünce yeni bir dava açılıp bu davayla birleştirilmesi istenilmeksizin Anadolu Anadolu Türk Sigorta Şirketine mahkemece husumetin yöneltilmesinin yerinde olmadığı, açılan davada bu şirketin davalı olarak gösterilmediği gibi bir sigorta şirketinin ad ve unvana dahi yer verilmediğinden sadece davalı gerçek kişiye açıldığı kabul edilen bu davaya bakmakla mahkememizin görevli olmadığı,

açılan bu davada görevsizlik kararı veren ...30. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu, bu nedenle karşı görevsizlik kararı verilmesi gerektiği anlaşıldığından davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

Katip ... · ✍e-imzalıdır Hakim ... · ✍e-imzalıdır