Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/84 K.2023/817

T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/84 Esas - 2023/817 T. C.

ANKARA

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO : 2023/84

KARAR NO : 2023/817

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 01/02/2023

KARAR TARİHİ : 26/12/2023

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 15/01/2024

Mahkememizde açılan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile davalılar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri kapsamında, davalı alt işverenler bünyesinde iş akdi sözleşmesiyle çalıştırılan dava dışı işçilerin, iş akitlerinin feshi nedeniyle işçilere ilişkin kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, ayrıca ödenmeyen işçilik alacakları için dava dışı işçilerin müvekkili aleyhinde ...

Asliye (İş) Mahkemesi de açılan 2018/52-74 Esas sayıları arası dosyalar ile verilen kararın tahsili amacıyla, ...

İcra Dairesinin 2018/737-761 Esas aralığındaki takip dosyalarına da yıllık izin, kıdem ve ihbar tazminatı ödemesi yapıldığını, alt işveren sözleşmeleri gereğince yapılan bu ödemelerden sözleşmeler kapsamında davalıların sorumlu olduğu belirtilerek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik her bir davalıdan ayrı ayrı 50.00 TL den olmak üzere şimdilik 450,00 TL'nin davalıların sorumluluk oranlarına göre ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilince sunulan ıslah dilekçesiyle, her bir davalıya ilişkin talebini bilirkişi raporunda tespit edilen miktarda arttırmıştır.

CEVAP

Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermedikleri görülmüştür.

DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava , Hizmet Alım Sözleşmesine dayalı rücuen alacak istemine ilişkindir.

Davacı vekili delil olarak; Hizmet Alımına ilişkin sözleşmelere, kurum kayıt ve belgelerine , ödeme belgelerine, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/52-74 sayılı dosyalarına, ... İcar Müdürülüğünün 2018/736 -761 sayılı dosyalarına ve bilirkişi incelemesine dayanmıştır.

Davacının numarasını bildirdiği ... Asliye(İş) Hukuk Mahkemesi ve ... İcra Müdürlüğü dosyaları UYAP sistemi üzerinde celp edilmiştir.

Yine Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinde kıdem tazimnatı, ihbar Tazminatı ve Yıllık İzin Ücreti için dava açıp lehine tazminata hükmedilen işçiler Murat Altundağ, Kenan Gültekin, Keriman Mirzaoğlu, Umut Altundağ, Baki Kılıç, Sadık Bayrak, Ahmet Özer, Halil Sert, Bülent Mirzaoğlu, Enes Güler, Metin İşbilir, Fadime Algur, Yavuz Algur, Lütfiye Aktar, İbrahim Gül, Abdullah Ulakçı, Osman Karagöz, Yahsin Ferhat Kalbak, Duran Kayan , Şerafettin Uyanık, Mustafa Koç ve Mustafa Oruç a ait hizmet döküm cetvelleri, SGK dan temin edilmiştir.

Davalı ... ..... Ltd. Şti ile davacı arasında yapılan sözleşme dışında, diğer davalı şirketlerle yapılan sözleşmelerin Kamu İhale Kanunu TİP sözleşmesi

olduğu, sözleşmeler kapsamında hizmet alımı ilişkisi olduğu, taraflar arasında akdedilen aynı

mahiyetteki iş bu Hizmet Alım Sözleşmelerinin hükümlerinin incelenmesinde, bir kısmında 22., bir kısmında 23. Maddelerinde “Yüklenicinin

sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu

konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş

olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.” düzenlemesini içerdiği, ancak Genel

Şartnamelerin dosya içerisinde yer almadığı, yine ... ......Limited Şirketi ile yapılan sözleşmenin 14. maddesinde, “Sözleşme konusu hizmet işinde

Yüklenicinin çalıştıracağı personelin ücret ve tüm masrafları Yükleniciye aittir. Yüklenici ve

personeli arasında yasalardan yada sözleşmeden doğacak ilişkilerin sorumlusu ve muhatabı

Yüklenicidir…” düzenlemesini içerdiği anlaşılmıştır. Sözleşmesi sunulan şirketlerin, yüklenicinin genel olarak sorumlu olduğuna dair

düzenlemelerin içerdiği, tip sözleşmeler olması, Genel Şartnamelerin dosyaya

sunulmamakla birlikte TİP sözleşmeler olması ve genel olarak yüklenicinin sorumlu

olduğuna dair düzenlemeler içermesi bakımından sözleşmeleri sunulan şirketler yönünden

alt işverenlerin tamamının sorumlu olacağı , ancak dosyada sözleşmesi sunulmayan ... .... Ltd. Şti.

yönünde ise; 4857 sayılı İş Kanun 2/6. maddesi gereğince, alt işveren ve asıl işveren olarak işçi alacaklarından müteselsilen sorumlu olacağı ve TBK 167. maddesi gereğince yarı oranında sorumlu olacağı anlaşılmıştır.

Davacının, dava dışı işçilerin asıl işvereni, davalıların da alt işvereni olduğu hususu, gerek dosyaya sunulan sözleşmelerden, gerekse ... Asliye Hukuk(İş) Mahkemesi kararlarından görülmüştür.

4857 sayılı yasanın 2/6 maddesi gereğince ; işçiye karşı taraflar asıl işveren ile alt işverenin olarak müteselsilen sorumlu iseler de, aralarındaki sözleşme gereği, iç ilişkideki sorumluluklarının sözleşme hükümlerine göre tespiti gerekmektedir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 12.5.2004 tarih ve 2004/11-254 E. 2004/295 K. )

Bu kapsamda, dava dışı işçilerin, işçilik alacaklarından tüm işverenler (davacı ve davalılar) işçiye karşı müteselsilen sorumludur. Ancak dosyamızda iç ilişkideki sorumluluğun belirlenmesi gerekmekte olup, davacı ve davalılar arasındaki iç hukuk, yukarıda bahsedilen Yargıtay HGK uyarınca aralarındaki ihale sözleşmesidir. Dosyaya sunulan sözleşmelerin belirtilen ilgili maddelerinde iç ilişkideki sorumluluk davalı alt işverenlere bırakılmıştır. Bu kapsamda davacının , dava dışı işçiye ödemek zorunda kaldığı tutarları sorumluluğu nispetinde davalılardan talep edebileceği, anlaşılmıştır.

Yine, Kapatılan Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin son içtihatlarında, asıl işveren ve yüklenici arasında imzalanan sözleşmelerde, işçilik alacaklarından asıl işverenin sorumlu olacağına dair açık bir hükmün bulunmaması halinde, asıl işveren tarafından ödenen işçilik alacaklarının tamamının rücuen talep edebileceği belirtilmiştir. (Kapatılan Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 10/02/2020 tarih ve 2019/643E.-2020/822 K. İlamı )

Rücuan alacak hesaplanırken, alacaklıya karşı müteselsil sorumlu olan borçluların kendi aralarındaki iç hukuk gözetilerek, alacaklının her birinden ne talep etmekte haklı ise o miktarla sınırlı olarak hesaplama yapılması gerekmektedir. Rücuda aslolan gerçek alacağın ve her bir müteselsil borçlunun alacaklıya karşı gerçekte borçlu olduğu miktarın tespitidir. Alacaklıya karşı müteselsil borçlu olanlar, kendi kusurlarına dayanarak birbirlerinin durumunu ağırlaştıramazlar. Davalı alt işverenlere rücuedilebilecek miktar, davacı asıl işverenin ödediği miktar değil, davalı alt işverenin gerçekte işçiye karşı sorumlu olduğu borç miktarıdır.

... İş Mahkemesi kararları incelendiğinde; tarafından her bir dosyada ayrı ayrı olmak üzere davacı şirket aleyhinde kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretlerin tahsili amacıyla davaların açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davaların kabulüne karar verildiği, verilen kararların kesinleşmesi üzerine ... İcra Müdürlüğünün dosyalarında ayrı ayrı tahsile koymaları üzerine davacı tarafından gerekli ödemelerin yapıldığı anlaşılmıştır.

İş Mahkemesi dosyaları ve icra dosyaları celp edildikten sonra hesap bilirkişisinde alınan raporda; İş mahkemesinde işçiler lehine verilen kararların istinaftan geçerek kesinleştiği, bu nedenle bu mahkeme hükmüne esas hususların ve işçilerin alacağı kalem ve miktarların kesinleştiği nazara alınarak, yeninden hesaplama yapılmadığı, ancak icar dosyasında asıl alacak kalemleri dışındaki kalemler yönünden hesap denetlenerek, yine ihbar tazminatı ve yıllık izin

ücretinden her bir dava dışı işçinin çalıştığı dönemdeki son alt işverenin sorumlu olacağı, kıdem tazminatı alacakları toplamından ise her bir alt işveren kendi

dönemleriyle sınırlı olarak sorumlu olacağı dikkate alınarak davacının ödediği miktarlarda her bir davalıdan talep edebileceği miktarlar hesap edilmiştir. Bu hesaplamaya göre, davalı ... ... Ltd Şti dışındakiler yönünden ödenen miktarın tamamının, bu şirket yönünden ise, sözleşme ibraz edilmediği ve işçilik alacaklarında davalının sorumlu olacağı yada davacı işverende isteneceği yönünde bir hüküm olduğu anlaşılamadığından yarısının talep edilebileceği kabul edilerek yapılan hesaplama da; Davacı asıl işveren, dava dışı işçilere icra ve banka yoluyla ödediği tutarları kapsamında

davalı alt işveren şirketlerden rücu edebileceği, ...Yakacak Maddeleri İnşaat Malzemeleri Orman Ürünleri Temizlik Ve Güvenlik

Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden 4.964,41 TL’nin rücuen tahsilini talep

edebileceği, bu miktarın 4.325,05 TL’sine 09.08.2017 ödeme tarihinden, 45,54 TL’sine

27.03.2019 ödeme tarihinden, 179,24 TL’sine 04.04.2019 ödeme tarihinden, 217,85

TL’sine 15.04.2019 ödeme tarihinden, 196,74 TL’sine 26.04.2019 tarihinden itibaren

avans faizi ile birlikte rücuen tahsilini talep edebileceği, ... Gıda Tekstil Ürünleri Ve Dayanıklı Tüketim Malları Ticaret Ve Sanayi Limited

Şirketi’nden 16.791,80 TL’nin rucüen talep edilebileceği, bu miktarın 14.574,75 TL’sine

09.08.2017 ödeme tarihinden, 425,31 TL’sine 27.03.2019 ödeme tarihinden, 882,75

TL’sine 04.04.2019 ödeme tarihinden, 477,62 TL’sine 15.04.2019 ödeme tarihinden,

431,35 TL’sine 26.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini

talep edebileceği, ...Peyzaj Mimarlık Elektrik Organizasyon Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden

53.445,01 TL’nin rücuen talep edilebileceği, bu miktarın 45.417,20 TL’sine 09.08.2017

ödeme tarihinden, 49,89 TL’sine 26.03.2019 ödeme tarihinden, 1.149,35 TL’sine

27.03.2019 ödeme tarihinden, 2.447,17 TL’sine 02.04.2019 ödeme tarihinden,

2.106,77 TL’sine 04.04.2019 ödeme tarihinden, 884,68 TL’sine 15.04.2019 ödeme

tarihinden, 1.389,95 TL’sine 26.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile

birlikte ,... İlaçlama Sosyal Hizmetler İnşaat Temizlik Bilgi İşlem İnsan Kaynakları Gıda

Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nden tahsilde tekerrür olmamak üzere 44.057,78 TL’nin

rücuen talep edilebileceği; bu miktarın 36.005,59 TL’sine 09.08.2017 ödeme

tarihinden, 2.934,41 TL’sine 26.03.2019 ödeme tarihinden, 416,21 TL’sine 27.03.2019

ödeme tarihinden, 1.335,79 TL’sine 02.04.2019 ödeme tarihinden, 1.338,74 TL’sine

04.04.2019 ödeme tarihinden, 467,40 TL’sine 15.04.2019 ödeme tarihinden, 405,61

TL’sine 16.04.2019 ödeme tarihinden, 1.154,03 TL’sine 26.04.2019 tarihinden itibaren

işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep edebileceği, ...Temizlik Güvenlik Yemek Hizmetleri Gıda Servis Taşımacılık Konfeksiyon İnşaat

Mimarlık Tarım Ve Orman Ürünleri Hayvancılık Mobilya Kuyumculuk İletişim Hizmetleri ve Telekom Taahhüt İthalat İhracat Pazarlama Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden

133.770,99 TL’lik kısmının tahsilde tekerrür olmamak üzere toplam 192.519,61 TL’nin

rücuen talep edilebileceği; bu miktarın 153.351,81 TL’sine 09.08.2017 ödeme

tarihinden, 11.771,39 TL’sine 26.03.2019 ödeme tarihinden, 2.817,51 TL’sine

27.03.2019 ödeme tarihinden, 4.942,70 TL’sine 02.04.2019 ödeme tarihinden,

3.738,38 TL’sine 04.04.2019 ödeme tarihinden, 2.785,51 TL’sine 15.04.2019 ödeme

tarihinden, 6.709,61 TL’sine 16.04.2019 ödeme tarihinden, 4.270,17 TL’sine

26.04.2019 ödeme tarihinden, 1.068,50 TL’sine 02.05.2019 ödeme tarihinden,

1.064,03 TL’sine 08.05.2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte

tahsilini talep edebileceği, ...Nakliyat İnşaat Taahhüt Personel Temini Sosyal Hizmetler Yemek Temizlik

Bilgisayar Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nden tahsilde tekerrür olmamak üzere

89.713,21 TL’nin rücuen talep edilebileceği, bu miktarın 71.679,47 TL’sine 09.08.2017

ödeme tarihinden, 5.313,72 TL’sine 26.03.2019 ödeme tarihinden, 664,84 TL’sine

27.03.2019 ödeme tarihinden, 2.133,75 TL’sine 02.04.2019 ödeme tarihinden,

1.419,56 TL’sine 04.04.2019 ödeme tarihinden, 1.469,46 TL’sine 15.04.2019 ödeme

tarihinden, 3.729,27 TL’sine 16.04.2019 ödeme tarihinden, 1.843,42 TL’sine

26.04.2019 ödeme tarihinden, 731,39 TL’sine 02.05.2019 ödeme tarihinden, 728,33

TL’sine 08.05.2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini

talep edebileceği,

... İlaçlama Taşımacılık Temizlik Bilgi İşlem Gıda İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited

Şirketi’nden 11.771,29 TL’nin rücuen talep edilebileceği, bu miktarın 9.466,69 TL’sine

09.08.2017 ödeme tarihinden, 668,23 TL’sine 26.03.2019 ödeme tarihinden, 79,23

TL’sine 27.03.2019 ödeme tarihinden, 254,30 TL’sine 02.04.2019 ödeme tarihinden,

169,18 TL’sine 04.04.2019 ödeme tarihinden, 215,01 TL’sine 15.04.2019 ödeme

tarihinden, 444,45 TL’sine 16.04.2019 ödeme tarihinden, 219,70 TL’sine 26.04.2019

ödeme tarihinden, 127,52 TL’sine 02.05.2019 ödeme tarihinden, 126,98 TL’sine

08.05.2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep

edebileceği, Or-Sel Turizm Temizlik Peyzaj İlaçlama İnşaat Taahhüt Taşımacılık Oto Kiralama Ve

Yemek Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi’nden 175.532,94 TL’nin rücuen talep

edilebileceği, bu miktarın 145.228,87 TL’sine 09.08.2017 ödeme tarihinden, 8.786,86

TL’sine 26.03.2019 ödeme tarihinden, 1.041,88 TL’sine 27.03.2019 ödeme tarihinden,

3.343,85 TL’sine 02.04.2019 ödeme tarihinden, 2.224,62 TL’sine 04.04.2019 ödeme

tarihinden, 2.827,22 TL’sine 15.04.2019 ödeme tarihinden, 5.844,23 TL’sine

16.04.2019 ödeme tarihinden, 2.888,87 TL’sine 26.04.2019 ödeme tarihinden,

1.676,78 TL’sine 02.05.2019 ödeme tarihinden, 1.669,76 TL’sine 08.05.2019 ödeme

tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep edebileceği, ... İnşaat Temizlik Nakliye Gıda Tarım Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden

239.014,29 TL’nin rücuen talep edebileceği, bu miktarın 46.073,67 TL’sine 09.08.2017

ödeme tarihinden, 3.284,16 TL’sine 25.03.2019 ödeme tarihinden, 33.596.78TL’sine

26.03.2019 ödeme tarihinden, 17.251,04 TL’sine 27.03.2019 ödeme tarihinden,

17.438,12 TL’sine 02.04.2019 ödeme tarihinden, 36.565,81 TL’sine 04.04.2019 ödeme

tarihinden, 24.578,88 TL’sine 15.04.2019 ödeme tarihinden, 22.306,12 TL’sine

16.04.2019 ödeme tarihinden, 22.386,72 TL’sine 26.04.2019 tarihinden, 3.431,84

TL’sine 02.05.2019 ödeme tarihinden, 7.101,18 TL’sine 08.05.2019 ödeme tarihinden

itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep edebileceği, hesap edilerek bildirilmiştir.

Bilirkişi raporunda ...Temizlik....Ltd Şti den

133.770,99 TL’lik kısmında tahsilde tekerrür olmamak üzere toplam 192.519,61 TL’nin talep edilebileceği belirtilmiş ise de, tek başına imzaladığı sözleşme nedeniyle 58.748,62 TL’den, 133.770,99 TL den ise; 44.057,78 TL ... ... Ltd Şti ve 89.713,21 TL ’ sin de ...Nakliyat... Ltd Şti ile birlikte müteselsilen sorumlu olacağı nazara hüküm tesis edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, dava , taraflar arasındaki sözleşmeler ve eki şartname hükümleri , ödeme belgeleri , İş Mahkemesi kesinleşen kararları ve İcar dosyaları, SGK dan celp edilen bilgi ve belgeler ile hüküm vemeye elverişli bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında çalıştırılan ve iş akidi fesih edilen işçilere, davacı kurum tarafından ödenen kıdem tazminatı ödemelerinden ( ... ..

Ltd Şti dışındaki) alt işveren sözleşmelerinde işçi alacaklarından alt yüklenicinin sorumlu olduğu kararlaştırıldığından , her bir alt işveren kendisinide çalışılan döneme ve çalışılan güne isabet eden kıdem tazminatında ve son iş verenlerin ihbar ve yıllık izin ücretinin tamamında sorumlu olacağı , yine ... ..

Ltd Şti sözleşmesi sunulmadığından ödenen işçilik alacaklarında sorumlu olacağına dair rücu hükmü bulunup bulunmadığı anlaşılamadığından, bu davalıya isabet eden kıdem tazminatı ödemesi ve diğer ödenenlerde alt işveren olarak davacı ile müteselsilen sorumlu olacağı nazara alınarak, davacının ödediğinin 1/2 sinden sorumlu olacağı kabul edilerek, aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulü yönünde hüküm kurumuştur.