Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/193 K.2024/574

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/193 Esas - 2024/574 T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/193 Esas

KARAR NO : 2024/574

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 14/03/2024

KARAR TARİHİ : 15/10/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 21/11/2024

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde,.... .... ....

Esasına kayden açılan davada, mahkemece yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilmiş olduğunu, verilen kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmiş bulunduğunu, bahse konu karar gereğince davacı vekilince .... .... .... alınan kesin hesap tablosuna göre 28/04/2023 tarihinde 41.267,80 TL ödeme yapılmış olduğunu, ayrıca 03/03/2021 tarihinde 719,75 TL dosya masrafı yapılmış olduğunu, firmayla yapılan şifahi görüşmelerde talep edilmesine rağmen herhangi bir ödeme yapılmamış olduğunu, ilgili mevzuat hükümleri ile davalı firma ile Kurumları arasında imzalanan sözleşmelerin ilgili hükümleri gereğince,

dava dışı ...'e yapılan işçilik alacağı ödemelerinden davalı firmanın sorumlu bulunduğunu, konuya ilişkin Yüksek Yargı kararlarının da bu doğrultuda olduğunu beyanla davalı firmalar çalışanı dava dışı işçi ...'e ödenen toplam 41.987,55 TL'nin şimdilik 10.000,00 TL'lik kısmının ödeme tarihlerinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte davalı firmalardan dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı sorumluluğu kapsamında tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili 27/09/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile 10.000 TL olan talebini 41.987,55 TL olarak ıslah etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya karşı herhangi bir cevap vermemiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanağı, hizmet alımı sözleşmesi, ... 32. İş Mahkemesi'nin 2017/691 asas sayılı dosyası, ... 23. İcra Müdürlüğü'nün 2021/1504 sayılı takip dosyası, bilirkişi raporu, ödeme belgeleri, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Davacı ile ihale yolu ile işi üstlenen davalı firma arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, ihale sonucunda taraflar arasında hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı görülmektedir.

Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 16/10/2023 tarih ve 2022/3158 E, 2023/3315 K sayılı ilamı).

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 31/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda,

1-) Türk Borçlar Kanunu ve içtihat hükümleri gereğince, dava dışı işçinin asıl işveren işyerinde çalışması ile davacı konumundaki asıl işverence ödenen toplam işçilik alacakları bakımından hizmet temin eden davalı yüklenicinin kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak sorumluluğunun varlığı ile rücuen tahsilinin talep edilebileceği, yapılan tespitler uyarınca, dava dışı işçinin işçilik alacakları hesabına esas alınmış hizmet dönemlerinin tamamında davalı yüklenici firma nezdinde çalışmış olduğu,

2-) Bu doğrultuda yukarıda yapılan tespit ve hesaplamalar uyarınca davalı yüklenici ...Kurumsal Ticaret A.Ş. (Riva, Merkür) Firmasından rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 41.987,55 TL olacağı, İş Mahkemesinde süren davada davalı yüklenicinin de dava edilmiş olması itibariyle, iş bu alacağın 719,75 TL'si bakımından ödeme tarihi olan 03.03.2021 tarihinden itibaren, 41.267,80 TL'si bakımından ödeme tarihi olan 28.04.2023 tarihinden itibaren faiz talep edilebileceği netice ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 31/07/2024 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre davacı kurum tarafından davalı yüklenici arasında 2014 ve 2015 yıllarında aylık olarak hizmet alım sözleşmeleri akdedildiği,

sözleşmelerin, “Diğer Hususlar” başlıklı 20.4. maddelerinde “ Yüklenici kendisi ile imzalanacak sözleşme ile yüklendiği hizmetler dolayısıyla belediye ve diğer kamu kurumları tarafından yerine getirilmesi talep edilen ve meri iş, SSK ve vergi mevzuatı uyarınca ifa edilmesi gereken yükümlülüklerinden doğrudan sorumlu olduğunu, bu yükümlülüklerin yerine getirilmesi ile ilgili olarak Kurum dan hiçbir talepte bulunmayacağını, anılan yükümlülüklerin Kurum tarafından yerine getirilmesi halinde ise Kurumun talebi üzerine yüklenicinin Kurumca yapılan ödemeyi cari en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte itirazsız ödemeyi… kabul ve taahhüt eder.

Açılacak davalarda Kurumumuzun hukuki sorumluluğu yoktur...” düzenlemesine, yine 20.5. maddelerinde “Yüklenici işveren sıfatıyla çalıştırdığı işçilere karşı muamele ve iş mevzuatından doğan ödevlerinden doğrudan sorumludur...” düzenlemesine yer verildiği, böylece işçilerin iş akitlerinin feshi halinde doğacak işçilik alacaklarından yüklenici firmanın sorumlu olacağının ön görülmüş olduğu, bu nedenle dava dışı işçi ...'e ödenen işçilik alacaklarından, davacı kurum ile davalı yüklenicinin “genel hükümler” uyarınca yarı/yarıya sorumluluğunun bulunmadığı,

kurum tarafından ödenen işçilik alacaklarının tamamının rücuen tahsilinin talep edilebileceği, dava dışı işçi ...'ün, ... 32.İş Mahkemesi'nin 2017/69 E.sayılı dosyasında tespit edilmiş ve işçilik alacakları hesabında esas alınmış hizmet süresi 12/10/2013 - 31/12/2015 tarihleri arası olup, ...Tic. A.Ş. Firmasının eski ünvanının Merkür Kurumsal Hizm. Ltd. Şti, daha eski ünvanının taraflar arasında akdedilmiş sözleşmelerde de yer alan Riva Sosyal Hizmetler Ltd.

Şti. olduğu, asıl işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamakta olup, her alt işveren kendi döneminde doğmuş işçilik alacağından sorumlu ise de, dava dışı işçi ...'ün, ...

32. İş Mahkemesi'nin 2017/691 E. sayılı dava dosyasında tespit edilmiş ve işçilik alacakları hesabında esas alınmış hizmet süresi olan 12/10/2013 - 31/12/2015 tarihleri arası hizmet dönemlerinde hizmet süresinin tamamını davalı yüklenici ...Kurumsal Ticaret A.Ş. Firması nezdinde geçirmiş bulunduğu, alacaklarının tamamı davalı yüklenicinin hizmet döneminde doğmuş işçilik alacakları olup, dava dışı işçi ... bakımından ...

32. İş Mahkemesi'nin 2017/691 E. sayılı dosyasında hüküm altına alınmış 5.831,80 TL kıdem tazminatı alacağı, 4.900,39 TL ihbar tazminatı alacağı, 1.978,99 TL yıllık izin alacağı, 650,00 TL fazla mesai alacağı ile .188,96 TL Ubgt alacağı olan asıl işçilik alacağı kalemlerinin tamamından davalı yüklenici ...Kurumsal Ticaret A.Ş.

(Riva, Merkür) Firması sorumlu bulunduğu, rücu edilebilecek unsurların kapsamını müteselsil sorumluluğun kapsamının belirlediği, müteselsilen sorumluluğun kapsamında dava ve icra yargılama giderleri ve vekalet ücreti gibi feri borçların da bulunduğu, bu itibarla ...

23 .İcra Müdürlüğü'nün 2021/1504 E. sayılı takip dosyasında davacı Kurumca ödenmiş dava ve icra giderleri, vekalet ücretleri, stopaj, tevkifat sair feri borçlar ile ilk derece mahkeme kararı uyarınca ödenmiş bakiye karar ilam harcının tamamı asıl işçilik alacakları kalemleri olan kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin alacağı, fazla mesai alacağı ile Ubgt alacağına tekabül ettiğinden, davacı kurum tarafından fer'i borçlarla birlikte dava dışı işçi ... bakımından ...

23. İcra Müdürlüğü'nün 2021/1504 E. sayılı takip dosyasına 28/04/2023 tarihinde yapılmış ödeme olan 41.267,80 TL ile ilk derece mahkemesi kararı uyarınca 03/03/2021 tarihinde ödenmiş 719,75 TL bakiye karar harcının tamamından da davalı yüklenici ...Kurumsal Ticaret A.Ş. (.... .... .... ) Firması sorumlu bulunduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır