Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/278 K.2025/168

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/278 Esas - 2025/168 T. C.

ANKARA

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO : 2024/278

KARAR NO : 2025/168

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/04/2024

KARAR TARİHİ : 20/03/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 24/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket adına kayıtlı, dava dışı ... ... ... sevk ve idaresinde bulunan ... tescil plaka sayılı araç ile davalı ...Kompozit ... Ltd.

Şti. adına kayıtlı, ... sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı araç arasında 16/10/2023 tarihinde trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağı ve hasar ekspertiz raporuna göre kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'in %100 kusuru sonucu meydana geldiğini, müvekkilinin aracını sevk ve idare eden ... için hiçbir kusur izafesinde bulunulmadığını, kaza neticesinde müvekkiline ait aracın arka kısım kaporta aksamında, bagaj kapağı yapısında, arka kısım aydınlatma ve ikaz ünitelerinde,

bagaj stop lambalarında ve sair çevre tali elemanlarında kırılma-kopma-ezilme ezilme meydana gelmiş ve neticesinde aracın arka bölgesinde geniş kapsamlı ağır hasar oluştuğunu, meydana gelen zarar neticesinde hem maddi zarar hemde araçta değer kaybı oluştuğunu, araçta meydana gelen hasarın tamiri için işçilik ve kdv dahil tutarın 102.244,00 TL olduğu eksper firması tarafından tespit edildiğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından ... tescil plakalı aracın ZMMS sigortacısı olan ...Sigorta A.Ş.'ye zararın tazmini için başvuruda bulunulduğunu,

başvuru sonucundan ...Sigorta Şirketi A.Ş tarafından müvekkilin aracı Otosay Otomotiv isimli firma bünyesinde yaklaşık olarak 45 günde onarıldığını, müvekkilinin değer kaybına uğrayan aracı için 08/12/2023 tarihinde ...Sigorta A.Ş.'den değer kaybının tazmini amacıyla başvurulduğunu, sigorta şirketi tarafından 26/01/2024 tarihinde müvekkiline 17.755,83 TL ödeme gerçekleştiğini, ancak müvekkiline ödenen değer kaybının yeterli olmaması sebebi ile sigorta şirketine 13/02/2024 tarihinde tekrar başvuru yapıldığını ve sigorta şirketi tarafından cevap verilmediğini, bunun üzerine arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşılamadığın,

tüm bu sebepler ile davanın kabulünü, trafik kazası sonucu müvekkilinin aracında meydana gelen zararların ve müvekkilinir uğradığı diğer maddi zararlarının giderilmesi adına tazmin edilmeyen değer kaybı zararınını tespiti ile şimdilik 100,00 TL maddi tazminatın ve araçtaki zararların araç servisi tarafından onarıldığı süre içerisinde müvekkilinin araçsız kalmasından dolayı aracı kullanamamaktan kaynaklanan zararı için fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile şimdilik 100,00 TL kaza tarihi olan 16/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı konusu talebin belirsiz alacak olarak ileri sürülmesinin uygun olmadığını, hasarlı aracın müvekkili sigorta şirketi eksperine gösterilmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, dava konusu alacağın zaman aşımı uğradığını, ... plakalı aracın müvekkili şirkette 03/02/2023-2024 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, bu poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında olduğunu, maddi zararlarda araç başına azami 120.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin davacı şirkete daha önce yapmış ödemeler dolayısıyla bakiye tazminat borcu kalmadığını, poliçe teminat limitinin tamamının ödendiğini,

kabul anlamına gelmemek ile birlikte aracın hasar tarihindeki hasarsız emsalinin piyasa peşin rayiç değerinden, aracın hasarlı vaziyetteki değeri düşülerek hasar miktarının tespit edilmesi gerektiğini, hesaplama yapılacak ise yürürlükte bulunan karayolları motorlu araçlar zmms genel şartlar ekine göre yapılması gerektiğini, aracın önceki hasarlarının incelenmesi ve aracın ağır hasarlı olup olmadığının tespitinin gerektiğini, davacının talep ettiği araç mahrumiyet bedelinin teminat dışı hallerden olduğunu, müvekkili sigorta şirketin yalnız gerçek zarardan sorumlu olduğunu,

tüm bu sebepler ile dava şartı eksiliği nedeylie davanın usulden reddini, zaman aşımı nedeniyle davanın reddini, müvekkilinin yeterli ödeme yaptığından ve teminat limitinin tamamı ödendiğinden davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalılar ......Ahşap Peyzaj İnş. İth. İhr. Ltd. Şti ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının HMK 107. md uyarınca belirsiz alacak davası açmasının yasaya aykırı olduğunu, eksper raporu ile belirlenen zarar davacı açısından bilindiği için alacağın belirsizliğinden bahsetme imkanı bulunmadığını, davacının kazayı sigorta şirketine ihbar ederek sigorta şirketi tarafındna eksper incelemesi sonucu hasarın tespiti yaptırmadığını, servis tarafından yapılan işlere ait faturaların tazminat talebi için yeterli delil değer taşımadığını, davacının zararının davalı ...Sigorta A.Ş. tarafından karşılandığını, yeniden tazminat talebinin mükerrer bir talep olduğunu,

davacının aracındaki hasarın basit bir onarım ile giderilmesi mümkün iken aracın 45 gün süre ile serviste tamir için bekletildiğini, tamir süresinin makul sürenin çok üstünde olduğunu, müvekkili ...'in kazanın meydana gelmesinde hiç bir kusurunun bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacıya ait aracın hasar tarihindeki hasarsız emsalinin piyasa rayiç değerinden aracın hasarlı vaziyetteki değerinin düşülerek hasar miktarının tespit edilmesi gerektiğini, tüm bu sebepler ile haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinden bırakılması talep ve dava etmiştir.

İstanbul Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne ve ...Sigorta A.Ş.'ye müzekkereler yazıldığı görüldü.

Mahkememizce 12/08/2024 tarihinde bilirkişi İbrahim Ütebeyden bilirkişi raporu ve 28/11/2024 tarihinde bilirkişi ek raporu aldırılmıştır.

Davacı vekilinin harçlandırarak mahkememize sunduğu 11/02/2025 tarihli ıslah dilekçesinde: 100,00 TL talep edilen değer kaybı bedeli talebini 82.244,20 TL'ye arttırdığını, 100,00 TL araç mahrumiyet zararı talebini ise 18.300,00 TL'ye arttırdığını belirterek toplamda 100.544,20 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan (davalı sigorta şirketi hariç) tahsilini talep etmiştir.

Davacının sunduğu ıslah dilekçesi usulüne uygun davalılara tebliğ edilmiştir.

Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer azalması ve araç mahrumiyeti sebebiyle oluşan maddi tazminatın davalıdan tahsili istemine ilişkindir

Trafik kazası tespit tutanağı örneği, araç ve sigorta bilgilerini gösterir belgeler, ZMMS sigorta poliçesi örneği, hasar dosyası, eksper dosyası, fatura/ödeme belgeleri ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanun'un “İşletenin Hukuki Sorumluluğu” başlıklı 85. maddesinde işletenin sorumlu olduğu zararlar belirlenmiş, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." denilmiş, aynı Kanun'un 91. maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanun'un 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.

Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır.

Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Bkz. Yargıtay 17. HD 01/04/2010, 2009/9892 E, 2010/3124 K; 17 HD 05/04/2010, 2009/9892 E, 2010/3124 K,).

Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır.

Davalı sigorta şirketi tarafından, davacının aracına çarparak hasarlanmasına sebebiyet veren ... plakalı araç için ZMMS poliçesi düzenlenmiştir. Poliçenin 03/02/2024 - 03/02/2025 tarihleri arasını kapsadığı, kazanın poliçe vadesi dahilinde meydana geldiği ve poliçenin kaza tarihi itibarıyla araç başına 120.000,00-TL, kaza başına 240.000,00-TL maddi teminat sağladığı anlaşılmaktadır.

Kazaya karışan tarafların kusur durumu ve talep konusu maddi tazminat taleplerinin tespiti hakkında mahkememizce bilirkişi İbrahim Ütebey'den aldırılan bilirkişi raporlarına göre özetle; a) Davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'in meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 47/b., 52/a. 56/c. ve 84/d. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla yüzde 100 oranında kusurlu olacağı,

b-)Davacıya ait ... plakalı araç sürücüsü ...'nın meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali dmamakla kusursuz olacağı,

c-)Davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değet kaybının reel piyasa koşullarına göre 100.000,00 TL olacağı, davalı sigorta şirketi tarafından davacı şirkete Yapı Kredi Bankası üzerinden 26.01.2024 tarihinde 17.755,80 TL değer kaybı EFT'sinin yapıldığı anlaşılmakla, davacının davalılardan bakiye değer kaybı talebinin (100.000,00 TL-17.755,80 TL) 82.244,20 TL olacağı,

Dosyaya sunulan ödeme belgelerinden anlaşıldığı üzere davalı ...Sigorta A.Ş. tarafından davacı şirkete Yapı Kredi Bankası üzerinden 26.01.2024 tarfihinde 17.755,80 TL değer kaybı ödemesi. yine davalı ...Sigorta A.Ş. tarafından davacıya ait araç hasar bedeli için dava dışı ... Sigorta A.Ş.ne de TEB Bankası üzerinden 30.01.2024 tarihinde 102.244,20 TL EFT'nin yapıldığı ve dolayısıyla davalı sigorta şirketi tarafından yapılan toplam ödemenin (17.755,80 TL + 102.244.20 TL) 120.000,00 TL olduğu, bu bağlamda davalı sigorta şirketi poliçe limitinin tüketilmiş olunduğu,

Dolayısıyla davacının bakiye 82.244,20 TL değer kaybı tazminatı talebinden davalılar ... ve ......Ahşap Peyzaj İnş. İth. İhr. Ltd. Şti.'nin sorumlu olacakları,

d-)Davacıya ait ... plakalı araç tamir süresi yoksunluk kaybının 18.300,00 TL olacağı ve bundan da davalılar ... ve “......Ahşap Peyzaj İnş. İth. İhr. Ltd. Şti.”nin sorumlu olacakları rapor edilmiştir.

Deliller değerlendirilmiştir.

Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar olduğundan yargılamaya devam olunmuştur.

Değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.

Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacıya ait araç sürücüsünün meydana gelen trafik kazasında kusurlu bulunmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç sürücüsünün takip mesafesine uymaksızın davacı aracına çarpması şeklinde meydana gelen trafik kazasında davalı ...'in tam kusurlu olduğu, davacı aracında meydana gelen değer kaybının 100.000,00-TL olduğu, davalı sigorta şirketinin yaptığı 17.755,80-TL ödeme düşüldüğünde davacının değer kaydından dolayı alacağının 82.244,20-TL olarak belirlendiği,

Yargıtay içtihatlarına göre oluşan hasarın niteliğine göre fiili onarım süresi belirlendikten sonra, kazaya konu araç ile aynı marka ve model araçların kaza tarihindeki güncel kira bedelinin belirlenerek toplam araç mahrumiyet miktarının bilirkişi marifeti ile objektif oranlarda belirlenmesi gerektiği dikkate alınarak davacı aracında oluşan hasara göre tamir süresinin 15 gün;

kaza tarihindeki günlük kira bedelinin 1.220,00-TL olarak bilirkişi raporunda belirlendiği dikkate alıındığında davacının davalı araç maliki şirket ve davalı ...'ten 18.300,00-TL araçtan mahrum kalınması nedeniyle oluşan zararını talep edebileceği, davalı sigorta şirketinin dosyada mevcut ödeme belgelerine göre sigorta teminat limiti kadar ödemede bulunduğundan değer kaybı talep edilen bu davalı yönünden davanın reddi gerektiği, davacı tarafın bilirkişi tarafından tespit edilen bu değerler üzerinden ıslah dilekçesini sunduğu,

davacının araç maliki ve haksız fiil sorumlusu davalılardan talebi gibi 16/10/2023 kaza tarihinden itibaren işletilecek şekilde yasal faiz talep edebileceği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.