Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/654 K.2024/742

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 11/12/2024

Mahkememizde açılan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilimin davalı şirketin pay sahibi ve yönetim kurulu üyesi olduğunu, şirkete ilişkin bilgileri almak istediği ancak şirket tarafından bilgi edinme imkanın sağlanmadığını, bilgi edinme hakkının kullanılmasının engellendiğini, .... ... .... yevmiye sayılı 09/09/2024 tarihli ihtarnamesi ile bilgi alma ve inceleme hakkının temin edilmesi ihtarında bulunulduğu ancak herhangi bir cevap verilmediğini, yine 14/09/2024 tarihli olağan genel kurul toplantısında şirketin mali bilançolarının taraflarına verilmediğinin, bu nedenle genel kurulun ertelenmesini istediklerini,

bir kısım ortakların da mali tabloların ibraz edilmediğinden şirketin gelir gider tablolarının incelenmesi için özel denetçi atanmasını talep ettiği ancak talebin kabul edilmediği ve bilgi verilmediğini, davalı şirketin ortakları arasında... ... ...

Esas sayılı dosyasında tapu iptal ve muris muvazaası istemli davaların görüldüğü, ortaklar arasında özellikle yönetim kurulu başkanı ... ile müvekkili arasında husumetin bulunduğu belirterek müvekkilinin TTK'nın 392 maddesi uyarınca şirkete ilişkin tüm iş ve işlemler hakkında bilgi alma, soru sorma ve inceleme yapma yetkisinin bulunduğunu, yine TTK'nın 437/5 maddesi kapsamında bilgi alma ve inceleme hakkının bulunduğunu belirterek müvekkilinin pay sahibi olduğu davalı şirketin ticari defterlerini ve yazışmalarını, bilanço ve kar zarar hesabını, işletme defterini, envanter defterini, şirketin tutmakla yükümlü olduğu,

tüm defterleri, dayanak belgeleri, maaş bordrolarını, makbuzları elektronik veri saklama ortamları ile cihazları incelemek ve sayılan tüm konularda müvekkiline ve müvekkilinin yetkili kılacağı temsilcisine bilgi verilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davacının noter huzurunda yapılan ve açık iradesinin bulunduğu 01/12/2023 tarihli miras taksim sözleşmesi ile paylarının tamamını ...'a devir ederek müvekkili şirketten ayrıldığını ve şirketin tek ortağının ... ... ... 'ün müvekkili şirkete başvuru üzerine müvekkili şirketin yönetim kurulunun 09/10/2024 tarih ve 005 kararıyla pay defterine işlendiğini, bu nedenle TTK'nın 437 maddesi kapsamında bilgi alma hakkının pay sahibine tanındığı halde, davacının pay sahipliğinin sona erdiğinden dava erdiğinden aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesini,

aksi halde ise davacının yönetim kurulu üyesi olmadığının, TTK'nın 392 maddesindeki haktan yararlanamayacağının, dava dilekçesinde belirtilen davanın müvekkili tüzel kişi şirketle ilgisinin bulunmadığının, şirketin taraf olmadığı ve şirketi ilgilendirmediğini, yine davacının pay sahiplerine tanınan bilgi alma hakkının hukuka uygun kullanmadığını, yani bilgi talep ettiği konuları somutlaştırmadığından,

yine gönderilen ihtarnamede de hangi konuda bilgi almak istendiğinin somutlaştırılmadığının, şirketin tüm kayıt belge maaş bordrosu yazışmaları gibi genel şekilde şirketin tüm bilgisini kapsar inceleme ve bilgi alma hakkının kullanılamayacağını, bu nedenle davanın reddine, yine tüm banka hesapları tüm kayıt bilgileri incelemenin TTK 437 maddedeki bilgi talebi sınırlarını aştığını, kötü niyetli talep olduğunu, genel kurulda talep etmediği hususlarda bilgi alma talebinde bulunamayacağını, ayrıca bilgi alma ihtarından birkaç gün önce 14/09/2024'te şirketin olağan genel kurul toplantısının gerçekleştiğinin,

yine şirketin tüm çalışanlarına ait bordro bilgilerinin istenmesinin 6698 sayılı kişisel verilerin korunması kanununa aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava,TTK'nun 437. maddesi kapsamında davacının bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmasına izin istemine ilişkindir.

Davacı vekili delil olarak; Ankara 71. Noterliği'nin 18987 yevmiye sayılı 09/09/2024 tarihli ihtarnamesine , davalı şirketin 14/09/2024 tarihli olağan genel kurul toplantı tutanağına, şirkete ait tüm defter kayıt ve bilgiler ile banka kayıtları... vs ye, bir kısım mahkemelerde açılan dava dosyalarına, tanık, keşif, bilirkişi ve yemine, davalı vekili ise; Ankara 79. Noterliğinin 25926 yevmiye sayılı ve 01/12/2023 tarihli miras taksim sözleşmesine, yönetim kurulunun 09/10/2024 tarih ve 005 sayılı pay devrinin deftere işlenmesi kararına, dayanmıştır.

6102 sayılı TTK 'nun" Bilgi Alma Ve İnceleme" başlıklı 437. Maddesin de ;" (1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.

(2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.

(3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.

(4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.

(5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Davalı şirketin sicil özeti incelendiğinde; davacının şirkette pay sahibi olduğu, yönetim kurulu üyeliğinin olmadığı, .... ... .... yevmiye sayılı ve 01/12/2023 tarihli " Düzenleme Şeklinde Miras Taksim Sözleşmesi"yle, davacının davalı şirketteki tüm payını Bağdagül Atılgan Yavuza devir ettiği, görülmüştür.

6102 sayılı TTK nun 595./2. maddesi hükmünde, miras taksimi yada temlik yolu ile AŞ payı devir edilebilir, ancak bu devrin geçerli olabilmesi ve paydaşlığın sonlanması için genel kurulun onayı şarttır.

Davalı vekili, davacının paydaşlık durumunun dava açıldıktan sonra iş bu miras taksim sözleşmesi kapsamında, pay devri nedeniyle ortadan kalktığı ve hukuki yararının kalmadığından davanın reddi talep edilmiş ise de, pay devrine genel kurulun onay verdiğine dair bir bilgi ve belgenin sunulmadığı, davacının paydaşlık durumun devam ettiği ve iş bu davada hukuki yararının bulunduğu, anlaşılmıştır.

.... ... ... yevmiye sayılı 09/09/2024 tarihli davacı ortağın, davalı şirkete gönderdiği ihtarnamede; şirketin işleyişinde yaşana aksaklıklar, şirket yönetimindeki usulsüzlükler sebebiyle, şirketin finansal ve ekonomik durumunda haberdar olma ve yönetim karar ve işlemleriyle şirket hesaplarının denetlenmesi,

faaliyet raporunun kapsamına giren mevcut ve geleceğe ilişkin personel politikası, yapısal değişiklikler ve organizasyon değişiklerine ilişkin işletme stratejisi , araştırma ve geliştirme konuları, şirketin işleyişi ve faaliyetleri hakkında bilgi edinebilmek amacıyla şirketin defter ve yazışmalarıyla, bilanço ve kar zarar hesabının , işletme defterinin , envanter defterinin ve şirketin tutmakla yükümlü olduğu defterlerin dayanak belgelerin, maaş bordrolarının , makbuzların, elektronik veri saklama ortam ve cihazlarını, incelemek ve sayılan tüm konularda iki iş günü içinde bilgi verilmesi,

talebinde bulundukları, ihtarın 10.09.2024 tarihinde tebliğ edildiği, somutlaştırılmış bir bilgi talebinin yer almadığı, görülmüştür.

Davalı şirketin 14/09/2024 tarihli olağan genel kurul toplantısında ise; davacı vekilinin, yine somutlaştırılmış bir bilgi edinme ve incelme talebi olmadığı, ancak genel kurulda önce mali bilançoların ve gelir tablolarını incelemeye sunulmadığından bahisle, genel kurulun ertelenmesini talep ettiği, talebin, ikinci kez genel kurul ertelenmesi talebinde bulunulmayacağından reddedildiği, oylamaya sunulan 2023 yılı yönetim kurulu faaliyet raporu, bilançolar ve gelir tabloları, finansal tablolar ve yönetim kurulunun ibrası maddeleri görşümelerinde özel denetçi atama talebinde bulunulduğu ve muhalefet şerhi yazdırdığı, ancak somut bir vaka hakkında soru sorma ve bilgi alama hakkının kullanılmadığı, anlaşılmıştır.

Anonim Şirkette, pay sahibinin genel kurulda oyunu ve diğer haklarını etkili ve isabetli şekilde kullanabilmesi için ortaklığın gidişatı ve hali hazır durumda yeterli bilgiye sahip olması gerekir. Anonim ortaklığının denetimi esas itibariyle denetçiler tarafından gerçekleştirilir. Ancak yasa dar kapsamlı da olsa ortaklara bilgi alma ve inceleme hakkı tanımıştır. 6102 sayılı TTK'nun 437/4 maddesi uyarınca pay sahibinin şirkete ait ticari kayıt ve belgeleri inceleyebilmesi için genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. Pay sahibi, ortaklık defter ve belgelerinin tamamını değil sadece sorusunu ilgilendiren kısımlarını inceleyebilir.

6102 sayılı TTK'nun 437 maddesi uyarınca bilgi alma ve inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen ortaklar, reddi izleyen 10 gün içinde, diğer hallerde de makul bir süre sonra şirket merkezinin bulunduğu Asliye Ticaret Mahkemesi'nde incelemeye izin verilmesini isteyebilir.

Bilgi alma hakkı kural olarak, Anonim Şirketin genel kurulunda, yönetim kuruluna ve denetçilere soru sormak ve bilgi talep etmek suretiyle kullanılabilen bir haktır. Bilgi alma talebi ve sorular şirket genel kurul toplantısında tutanağa geçirilmek zorundadır. Bu tutanak, bilgi alma talebi haksız yere reddedilir veya yeterli bilgi verilmez ise, pay sahibi tarafından mahkemeye yapılacak müracaat üzerine yargılamada delil olarak kullanılacaktır.

Tüm dosya kapsamı ile yukarıda yazılı yasal düzenleme kapsamı birlikte değerlendiril- diğinde; davacının, davalı şirkette hisse sahibi olduğu, şirketin tüm defter ve kayıtları üzerinde şirketin faaliyetleri ve genel gidişatı hakkında bilgi edinmek için bilgi alma ve inceleme talebi yönünde ihtar gönderdiği, akabinde bir kaç gün sonra yapılan 14.09.2024 tarihli olağan genel kurul toplantısına vekili vasıtasıyla katıldığı, ancak somut bir olay yada vakaya ilişkin olarak soru sorma ve bilgi alma hakkının kullanmadığı,

6102 sayılı TTK'nun 437. maddesi kapsamında, bilgi alma ve inceleme talebinin,"somut bir vakaya" ilişkin olarak istenebileceği, belirsiz ve tüm konuları içerir şekilde, tüm kayıt, belge, yazışma... vs ilişkin istenemeyeceği hükümü nazara alınarak, yasal şartları oluşmayan talebin reddine karar vermek gerekmiştir.