Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/169 K.2023/823

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2020/169 Esas

KARAR NO : 2023/823

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... (T.C ...)

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVALI : ... T.C ...)

VEKİLİ

Av. ... -....

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 04/09/2018

KARAR TARİHİ : 07/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili ... Mahkemesine açmış olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacının alacağının sağlanması amacıyla icra dosya ile borçlu ve dava dışı ... hakkında ilamsız icra yoluyla takibe geçtiği davalının borca dava dışı ...'nun yetkiye ve borca itiraz ettiğini akabinde dava dışı ... yönünden icra dosyasının tefrik edilerek .... gönderildiğini, davalı borçlunun itirazının haksız ve yersiz olduğunu, davacı ile aralarında ortaklığın tasfiyesi soncunda hazırlanan protokole göre davacıya 2 taksitte ve her bir taksiti 25.000 USD olarak 50.000 USD ödeneceğinin taraflar ve dava dışı ... arasında hükme bağlandığını, davalının borcunu ödemediğini belirterek takibe yapılan itirazın iptaline, takibin devamına ve %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya dava dilekçesi doğrudan TK 21/2 maddesi uyarınca tebliğ edildiği anlaşılmış, davalı vekilinin 23.08.2019 tarihli beyan dilekçesinde özetle. Davacı yanın dava konusu borcun adi ortaklıktan doğduğu yönündeki iddiaları doğru olmadığını, söz konusu alacak iddiası doğrudan ...

Şirketinin tasfiyesi ve faaliyetinden doğan bir alacak iddiası niteliğinde olduğunu, işbu noktada taraflar aralarında akdetmiş oldukları sözleşmede ifa yeri ile ilgili hangi hukukun uygulanacağı hususunda bir tayinde bulunmadığını, bundan dolayı MÖHUK m. 24 gereği sözleşmeden kaynaklanan borç ilişkilerinde sözleşmeyle en sıkı ilişkili olan maddi hukuk uygulanır.

Bu bağlamda ... şirketi ...’da bu ülke kanunlarına göre kurulan ve tamamen bu ülke kanunlarına göre faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, şirketin bütün operasyonları, ilişkileri ve merkezi bu ülkede olduğunu, dava konusu sözleşmesel borç ilişkisi de bu şirketin tasfiye sürecinden kaynaklı bir alacak iddiası olduğunu, bununla beraber hem davalı hem davacı ...’da yaşadıklarından ve burada ticari faaliyetlerde bulunduklarından tarafların mutad meskeni de ... ülkesinde bulunduğunu, dolayısıyla tarafların Türk vatandaşı olmaları dışında bu davanın ... ile herhangi bir ilgi ve bağlantısı bulunmadığını, bütün bu nedenlerle MÖHUK m. 24/4,

HMK m. 14/a ve ilgili kanun maddeleri uyarınca davanın usulden reddi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

.... Mahkemesi tarafından uyuşmazlığın mutlak ticari dava konusunu oluşturduğu gerekçesi ile davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine ... 'nin ... sayılı 12.02.2020 tarihli kararında "dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden davacının yukarıda anılan belge ile fesih ve tasfiyesine karar verilen ... Şirketinin resmi ortağı olmadığı anlaşılmış ise de belgede şirketin ortağı olarak nitelendirilen davacı ...'e alacağı olan 50.000,00 Usd'nin ödeme vadesi belirlenmiştir. ... şirketi ...'da kurulmuş limited şirket niteliğindedir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 4/1-a maddesi uyarınca limited şirketin tasfiyesi nedeniyle ortağın alacağından kaynaklanan davalar mutlak ticari davalardır. Anılan Kanunun 5/2 maddesi uyarınca da tüm ticari davalara bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Kanun'un 5/3 bendinde ise asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu ve bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı şeklinde düzenleme yapılmıştır. Mahkemenin görevli olması da, HMK'nun 114/1.c maddesi uyarınca dava şartlarından olup, anılan kanunun 115. maddesi uyarınca davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılır.

Hal böyle olunca, mahkemece, yukarıda belirtilen 6102 Sayılı Kanun hükümleri ve dava konusu limited şirketin feshi ile kalan alacak ve borçlarının tasfiyesi için düzenlenen mutabakat belgesinden kaynaklanan şirket ortağı alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine konu edildiği dikkate alındığında asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir." gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği görülmüştür.

Mahkememize tevzi olunan davada öncelikle dava değeri üzerinden peşin harcın ikmali sağlanarak ...'da kurulu ... Ltd.Şti'nin ortakları, sermayesi, hisse devri, şirketin tasfiyesinin gerçekleşip gerçekleşmediği, sicil kaydının faal olup olmadığı hususlarının bildirilemesi ve sicil dosyasının bir örneği istinabe yolu ile temini yönünde yazılan yazı gereğince adli yardımlaşma ile temin edilen belgelerin yeminli tercüman tarafından yapılmış çevirileri dosya kapsamına alınmıştır.

Deliller toplanmış, ... esas sayılı takip dosyası örneği temin edilmiş incelenmesinde alacaklı ... tarafından borçlular ... ve ... hakkında 27.07.2017 tarihli protokole dayalı olarak 50.000 USD asıl alacak, 854,10 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 50.854,10 USD alacak talebi ile ilamsız takip başlatıldığı, borçlu ... tarafından icra dairesinin yetkisine yönelik itirazının alacaklı vekilince kabul edilmesi nedeniyle bu borçlu yönünden takibin ... gönderildiği, diğer borçlu ... tarafından borca yapılan itiraz nedeniyle takibin durmuş olduğu anlaşılmıştır.

... esas sayılı takip dosyası örneği ve ... sayılı dosya örneği uyap sisteminden temin edilmiş, tetkikinde davacı ... tarafından davalı ... hakkında ... esas sayılı takibe konu 50.000 USD bedelli sözleşme nedeniyle borçlu olmadığının tespiti/tahsil edilebilecek olan miktarın istirdadı talebi ile açılan davanın takipsiz bırakılması nedeniyle açılmamış sayılmasına karar verildiği görülmüştür.

Dava; ...'da kurulu ... Ltd.Şti'nin gayri resmi ortağı davacı ile kayden ortak olan davalı ve dava dışı ... arasında düzenlenen mutabakat metninden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan ilamsız takibe itirazın iptali talebin ilişkindir.

İstinabe ile temin edile ... Ltd.Şti'nin sicil kayıtlarının tetkikinde şirketin 19.12.2016 tarihinde ... vatandaşları ... ve ...'in %50 hissesi ile... ilinde kurularak tescil edildiği, şirketin genel müdürlük görevinin ... tarafından üstlenildiğinin belirtildiği, 04.08.2017 tarihinde şirket ortaklarından ...'in %50 hissesini ...'ya devrettiği ve şirketin %100 sermayesinin ...'ya ait ve aynı zamanda yöneticisi olduğu şirketin sicil kaydının faal olduğu anlaşılmıştır.

Dava dilekçesi ekinde sunulan ve davalı tarafından imzaya ve içeriğe itiraz edilmeyen mutabakat metninin tetkikinde ... Ltd.Şti'nin fesih ve kalan alacak ve borçlarının tasfiyesi için kaleme alındığı belirtilerek ... Ltd.Şti'nin 27.07.2017 tarihinde fesih kararı aldığı şirketin mal varlığının satışının yıl sonuna kadar tamamlanacağı, şirket ortaklarından olan ...'e alacağı olan 50.000 USD'nin 25.000 USD'sinin Ekim 2017 sonuna kadar kalan 25.000 USD'nin de Aralık 2017 sonuna kadar nakit olarak ödeneceği, şirketin kalan mal varlığının diğer iki ortağı ... ve ... arasında eşit şekilde paylaşılacağının kararlaştırıldığı görülmüştür.

Davaya esas olan mutabakat metni ile ... 'da kurulu olan şirketin tasfiyesi nedeniyle gayri resmi ortağın alacak talebi söz konusu olduğundan uyuşmazlıkta yabancılık unsurunun bulunduğu söylenebilecektir.

MÖHUK'un 40. maddesinde Türk mahkemelerinin milletler arası yetkisini iç hukukun yetki kuralları tayin eder hükmü kapsamında yer itibari ile yetkili bir Türk mahkemesinin bulunmasının milletler arası yetkinin varlığı için gerekli ve yeterli olduğu yolundaki kuralın zorunlu sonucu olarak iç hukuk kurallarınca yer itibari ile yetkili bir mahkemenin bulunmaması halinde Türk mahkemelerinin o davada milletler arası yetkisinin olmadığı kabul edilmelidir. HMK'nun 14/2. maddesinde ön görülen kesin yetki kuralı merkezi ...'de bulunan ve Türk yasalarına göre kurularak faaliyet gösteren tüzel kişilere ilişkin olup söz konusu kesin yetki kuralı yabancı uyruklu tüzel kişilerle ilgili davalarda işletilemez.

Somut uyuşmazlıkta davacının ve davalının her ikisinin de Türk vatandaşı olup davalının yerleşim yerinin ... olduğu davalıya dava dilekçesinin doğrudan TK 21/2 maddesine göre tebliğ edilmiş olması nedeniyle usulüne uygun tebligat yapılmadığı anlaşıldığından davalı vekili tarafından sunulan beyan dilekçesinin cevap dilekçesi olarak kabulü halinde yetki itirazlarını MÖHUK 24/4. ve HMK 14. maddelerine dayandırdıkları, HMK 6/1. maddesi kapsamında usulüne uygun yetkili (...) yer gösterilmediğinden yetki itirazının usulüne uygun yapılmaması nedeniyle mahkememizin yetkisinin kesinleştiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan aşamalarda ... Mahkemesi tarafından HMK 114/1-a maddesine göre değil HMK 114/1-c maddesine dayalı olarak göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın reddine dair verilen kararın istinaf edilmesi nedeniyle ... ilamında uyuşmazlığın limited şirketin tasfiyesi nedeniyle ortağın alacağından kaynaklanan mutlak ticari davada Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile başvurunun esastan reddine dair kesin olarak verilmiş olan kararın bağlayıcı olduğu ve bu kapsamda mahkememizin görev ve yetkisinin kesinleştiği ve keza Türk vatandaşı olan taraflar arasındaki uyuşmazlıkta MÖHUK 24/4 maddesi kapsamında protokoldeki edim borçlusunun davalı olması nedeniyle Türk Hukukunun uygulanması gerektiği mahkememizce kabul edilmiştir.

Davaya esas olan mutabakat metninde şirketin gayri resmi ortağı davacıya 50.000 USD ödeme yapılmasının ön koşulu şirketin fesih ve tasfiyesi olup protokolün giriş cümlesinde ifade edildiği üzere şirketin fesih kararı alarak alacak ve borçlarının tasfiyesi kapsamında şirketin gayri resmi ortağı olan davacıya nakden 50.000 USD'nin ödenmesi kalan mal varlığının ise diğer iki resmi ortak tarafından paylaşılması kararlaştırılmış olmakla ...

Ltd.Şti'nin istinabe ile temin edilen resmi kayıtlarının tetkikinde şirketin feshi ve tasfiyesinin söz konusu olmadığı sermayesinin tamamı dava dışı ...'ya ait olan şirketin halen faal olduğu anlaşılmış olup şirketin fesih ve tasfiye sürecine girdiğine dair davacı tarafça bir iddia ve ispat vasıtası da sunulmadığı görülmekle şirketin feshi gerçekleşmeden davacı gayri resmi ortağa tasfiye payı ödenmesinin istenemeyeceği sonuç ve kanaatine varılmakla muaccel olmayan tasfiye payı alacağının tahsili yönünden başlatılan ilamsız takip nedeniyle itirazın iptali talebinin bu yönü ile usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...