Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/637 K.2021/220

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2020/637 Esas

KARAR NO : 2021/220

DAVA

Bilgi Alma ve İnceleme Hakkının Kullanılması

DAVA TARİHİ : 23/12/2020

KARAR TARİHİ : 25/03/2021

Mahkememizde görülmekte olan Bilgi Alma ve İnceleme Hakkının Kullanılması davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı ... Veteriner Hizmetleri Tarım Hayvancılık Makine Mühendislik İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti. davalı ... Tavukçuluk Hayvancılık Tarım Gıd Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti'nin %50 hisse ile kurucu ortağı olduğunu, davalı ... ise ... Tavukçuluk Hayvancılık Tarım Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti'nin 20.05.2018 tarihli genel kurul toplantısında 2 yıl süre ile şirket müdürü olarak seçildiğini ve müdürlük süresi son bulduğunu, ancak henüz yeni müdür seçilemediğinden Yargıtay'ın "şirket yöneticisinin veya müdürüm'm göre süresinin sona ermesi durumunda şirketlerin organsız kalmaması ve faaliyetlerinin sona ermemesi amaçlarıyla yenisi seçilinceye kadar şirket müdürü veya yöneticisinin şirketin olağan işlerini yürütme konusunda görevi devam etmektedir" şeklindeki yerleşik uygulaması gereği şirketin olağan işlerini yürütmede yetki ve sorumluluğu devam ettiğini, davalılara Ankara ....

Noterliği aracılığıyla gönderilen 14/08/2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamede, "TTK 614. madde kapsamında yasal inceleme ve bilgi edinme hakkının kullanılacağı" tebliğ olunduğu halde davalı ... tarafından Ankara 2. Noterliği aracılığıyla davacı şirkete gönderilen 28/08/2020 tarihli cevabi ihtarnamede ''yalnızca şirket yetkilisi tarafından inceleme yapılabileceği, mali müşavirin incelemeye katılamayacağı belirtilerek,

incelemenin şirket genel kurul tarihi olan 05/09/2020 tarihinden önce yapılması gerektiği” bildirildiğini, ayrıca bu ihtarnamede biigi alma talebine yönelik hiç bir cevap verilmediğini, davalı ...’ın cevabi ihtarnamesinde incelmenin yapılabileceği tarihi karışıklığa yer açabilecek nitelikte bildirilmesi nedeniyle hak kaybı yaşamamak adına 03/09/2020 tarihinde ... Veteriner Hizmetleri Tarım Hayvancılık Makine Mühendislik İthalat İhracat San. Tic.Ltd.

Şti. yetkilisi ...'nın refakatinde avukatı ve yeminli mali müşavir olduğu halde incelemeyi yapmak üzere ... Tavukçuluk Hayvancılık Tarım Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti. genel merkezine gidildiğini, ancak incelemenin yaptırılmaması neticesinde ilgililer tutanak tutarak şirket genel merkezinden ayrıldıklarını, Sincan 1. Noterliği aracılığı ile gönderilen 13 Ekim 2020 tarihli 24724 yev numaralı ihtarı ile hususları dikkate alındığında davacı şirket yetkilisinin yasal bilgi alma ve inceleme haklarının engellendiği gerekçeleriyle Türk Ticaret Kanunun 614/2. maddesi uyarınca davacı şirket yetkilisi ...'nın yasal bilgi alma ve inceleme haklarını kullanabilmesi için karar vermek üzere bu gündemle ...

Tavukçuluk Hayvancılık Tarım Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti, Genel Kurulunun toplantıya çağrılması hususu ihtar olunduğunu, Ankara 53. Noterliği aracılığı ile davalı ... tarafından gönderilen 27 Ekim 2020 tarihlî ve ... yevmiye numaralı ihtar ile müdürlük görevinin sona erdiğini ve Türk Ticaret Kanunu 614. madde kapsamında inceleme talebi hususunda karar vermek üzere ... Tavukçuluk Hayvancılık Tarım Gıda Sanayi Vc Ticaret Ltd.

Şti. genel kurulunn toplantıya çağırılamayacağı belirtildiğini belirterek davacı şirket yetkilisi ...'mn TTK 614. madde gereğince bilgi alma ve inceleme haklarını kullanması, inceleme hakkının kullanımı için makul bir sürenin belirlenmesi, incelemeye davacı şirket yetkilisi ...’nın belirleyeceği sır saklama yükümlülüğüne haiz mali müşavirin katılabilmesine dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Tavukçuluk Hayvancılık Tarım Gıda San ve Tic. Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle.

Görev süresi dolan müdürün "yeni bir müdür seçilinceye kadar" sorumluluğu yasal mevzuat gereğince devam ettiğini, davalılardan ...'ın husumet ehliyeti bulunmadığını, davalı şirket tarafından bilgi alma ve inceleme hakkının kanun gereği "yalnızca" ortağa kullandırılacağının bildirilmesine ve tarih olarak da "05/09/2020 tarihli genel kurulun öncesi" belirlenmesine rağmen belirlenen tarihten iki gün önce haber verilmeksizin adeta baskın yapar gibi davacı (o dönem şirket müdürü olan davalılardan ...'ın hiç tanımadığı / arada güven ilişkisinin öncesinde kurulmuş olmadığından şirket defter ve belgelerindeki bilgileri paylaşma olanağının mümkün

bulunmadığı) avukatı ve mali müşaviri ile şirket ofisine gelerek "inceleme yaptırılmadığı" yönünde tutanak tutduğunu, davacı tarafından tutulan işbu tutanak inceleme yaptırılmadığının değil hakkın kötüye kullanıldığının açıkça ispatı olduğunu, bilgi alma ve inceleme hakkının ortağın keyfiyetine göre her an kullandırılması gerektiğine dair kanunda bir hüküm bulunmadığını, usulüne uygun olarak şirket işleyişine göre makul süre zaten öncesinde davalı şirket tarafından davacıya bildirildiğini belirterek davalılardan ...'ın husumet ehliyeti bulunmadığından davanın usulden reddine,

davacının "incelemeye davacı şirket yetkilisi ...'nın belirleyeceği sır saklama yükümlülüğünü haiz mali müşavirin katılmasına" yönelik talebinin hukuken kabul edilemez olduğundan ve davalı şirketin mahremiyetini ihlal ettiğinden reddine, nihayetinde davalı şirket tarafından davacıya bilgi alma ve inceleme hakkı kullandırılmak istenmesine ve bu fırsatın defalarca kendilerine tanınmasına rağmen anılan hakkı hakkın kötüye kullanılması şeklinde ve usule aykırı olarak kullanmaktan kaçınan davacı tarafından haksız açılan işbu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...'ın cevap dilekçesinde özetle; ...'a ait şirket müdürlüğündeki sürenin 20/09/2020 tarihinde sona erdiğini, kendisinin tıpkı davacı gibi ...

Limited Şirketi'nin sadece ortağı olduğunu, bu nedenle husumet yokluğundan hakkında açılan davanın reddini talep ettiğini, müdürlere yüklenen özen ve bağlılık yükümü de göz önünde bulundurularak bilgi alma ve inceleme hakkı yalnızca ortağa tanınmış olduğnu, bu hakkın sadece şirket merkezinde kullandırılacağı açıkça belirtildiğini,

davalı şirket tarafından bilgi alma ve inceleme hakkının kanun gereği "yalnızca" ortağa kullandırılacağının bildirilmesine ve tarih olarak da "05/09/2020 tarihli genel kurul'un öncesi" belirlenmesine rağmen belirlenen tarihten iki gün önce haber verilmeden davacı (o dönem şirket müdürü olarak şahsımın hiç tanımadığı / arada güven ilişkisinin öncesinde kurulmuş olmadığından şirket defter ve belgelerindeki bilgileri paylaşma olanağımın mümkün olamayacağı) avukatı ve mali müşaviri ile şirket ofisine geldiğini, "inceleme yaptırılmadığı" yönünde tutanak tutulduğunu,

davacı tarafından "habersizce ve aniden baskın yapılmak suretiyle" tutulan bu tutanak inceleme yaptırılmadığının değil hakkın kötüye kullanıldığının açık ispatı niteliğinde olduğunu, bilgi alma ve inceleme hakkının ortağın keyfiyetine göre her an kullandırılması gerektiğine dair kanunda bir hüküm bulunmadığını, kaldı ki usulüne uygun olarak şirket işleyişine göre makul sure zaten öncesinde ... Ltd.

Şti tarafından davacıya bildirildiğini, şirket müdürlüğü süresinin dolması nedeniyle davalının husumet ehliyeti bulunmadığından hakkında açılan davanın usulden reddine, davacının "incelemeye davacı şirket yetkilisi ...'nın belirleyeceği sır saklama yükümlülüğünü haiz mali müşavirin katılmasına” yönelik talebinin hukuka açıkça aykırı olması nedeniyle reddine, davanın usulden reddedilmesi halinde ise ... Ltd.

Şti. tarafından davacıya bilgi alma ve inceleme hakkı kullandırılmak istenmesine, defaten makul süreler tanınmasına rağmen, anılan hakkı hakkın kötüye kullanılması şeklinde ve usule aykırı olarak kullanmaktan kaçınan davacı tarafından haksız açılan bu davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraf delilleri toplanmış, davalı şirketin sicil dosyası örneği celp olunmuş, sicil dosyasının tetkikinde davacının da ortağı olduğu limited şirkete 20.09.2020 tarihinde kadar davalı ...'a temsil ve ilzam yetkisi verildiği anlaşılmıştır. Dava; limited şirket ortağının şirket hakkında bilgi alma ve inceleme yapmasına izin verilmesi talebine ilişkindir.

TTK 614 maddesi kapsamında limited şirketin her bir ortağı şirket yetkilisinden şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi verilmesini ve belirli konularda inceleme yapmasına izin talep edebilir. Bu hak ortaklık sıfatının kazanılması ile başlar kaybedilmesi ile sona erer.

Yasada bilgi alma başvurusunun şekli ve zamanı konusunda bir hüküm bulunmadığından başvuru sözlü olarak yapılabilir ise de yapılma ve zamanı ve içeriğinin kanıtlanabilmesi açısından yazılı yapılmasında yarar vardır. Bilgi alma hakkının kullanılma zamanı hakkında da yasada bir hüküm bulunmamakla birlikte başvuru hakkının dürüstlük kurallarına uygun olmak koşulu ile iş saatleri içinde her zaman kullanılabilecektir.

Bilgi alma ve inceleme hakkının muhatabı şirket tüzel kişisi ve onun yasal temsilcisi olan müdürlerdir. Müdürlerin soruları hiç yanıtlamaması veya verdikleri yanıtların yetersiz bulunması halinde ortağın sorunu genel kurula götürme yetkisi vardır. Genel kurul bilgi alma ve inceleme hakkını haksız yere engellerse ortak haklarının kullandırılmasını mahkemeden talep edebilir. Bilgi taleplerini karşılama ve inceleme hakkını kullandırma müdürler için yasal bir görevdir.

Yöneltilen sorulara verilecek cevabın zamanını şeklini ve içeriğini belirleme yetkisi müdürlerin takdiri içindedir. Müdürler verilecek bilgilerin yada yapılacak incelemenin şirketin zararına kullanılma tehlikesi varsa ortağın talebini reddedebilirler talebin reddi için olası bir zarar tehlikesi yeterlidir.

Müdürler tarafından her somut olayda takdir yetkileri kapsamında TTK 614/2 maddesi uyarınca ortağa gerekli ölçüde bilgi verebilir veya inceleme hakkının sınırlı olarak kullandırabilirler. Yine müdürler bilgi alma ve inceleme taleplerinin yapılan başvuru hakkın kötüye kullanılmasını oluşturduğu hallerde de reddedebilirler.

Başvurusu reddedilen veya kısıtlanan ortağın konuyu genel kurula götürme hakkı bulunmaktadır. Yasal düzenlemede genel kurulun yapılan başvuruyu incelemek üzere toplantıya çağrılması ve bu konuda karar verilmesi için bir süre öngörülmediği gibi ortağın mahkemeye başvurması içinde bir süre öngörülmemiştir. Bilgi alma ve inceleme hakkı niteliği itibariyle acele işlerden olduğundan genel kurulun müdürler tarafından en kısa sürede toplantıya çağrılmaması veya yeter sayı sağlanamadığı için konuyu görüşememesi ve benzeri hallerde de ortağın mahkemeye başvurma hakkının doğduğu kabul edilmelidir.

Somut olayda davacının ortağı olduğu davalı şirket yetkilisine hitaben düzenlenen Sincan ...Noterliğinin 13.10.2020 tarih ... yev nolu ihtarnamesinde şirkete ait defterler ile bilanço ve gelir tabloların incelenmesinin engellendiği belirtilerek karar vermek için genel kurulun toplantıya çağrılmasının talep edildiği,

ardından davalı ... tarafından keşide edilen Ankara 53. Noterliğin 27.10.2020 tarih .... yev nolu ihtarnamesinde müdürlük görevinin 20.09.2020 tarihinde sona ermesi nedeniyle şirket genel kurulunu toplantıya çağırma yetkisinin bulunmadığını bildirdiği bu suretle ihtarnameden sonra davalı şirket genel kurulunun toplanmamış olduğu anlaşılmakla limited şirket müdürünün temsil yetkisi şirket genel kurulunda yeni müdür seçimi yapılıncaya kadar devam edeceğinden yapılan ihtara rağmen dava tarihine kadar genel kurulun toplantıya çağrılmamış olması karşısında davanın niteliği gözetilerek TTK 614/3 maddesi kapsamında davacının mahkemeden talepte

bulunma hakkının doğduğu kabul edilerek davalı şirket yönünden davanın kabulüne, şirket müdürüne yönelik davanın pasif husumet yokluğundan reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 15.04.2021 Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...