Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/137 K.2021/695

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı ... Petrol AŞ'den 27/03/2018 tarihinde '... Yeni ... ... 1.5 dci 110 hp 4x4 otomatik klima ... Media NAV Navigasyon ve Multimedya Sistemi, kör nokta uyarı sistemli 360 kamera Look Paketi Eller Serbest ...

Kart Sistemi' özellikli ... şase numaralı ... plakalı aracı 108.550,67 TL'ye satın aldığını, söz konusu arabanın henüz 5. Gününde ve 280 km'de viteste iken diferansiyelinden normal olmayan sesler çıkartmaya ve emisyon ikaz lambasını yakmaya başladığını, durumu yetkili servise bildirdiğini, yetkili servisin emisyon ikaz lambasını bilgisayar programı ile sildiğini, vitesteki uğultununda normal olduğunu belirterek müvekkilini savdığını, ancak araçtaki emisyon lambasının tekrar yanmaya, vitesteki uğultunun ve cartlama olarak tabir edilen sesin dahada artarak devam ettiğini,

öyle ki aracın artık vitese geçmemeye debriyaj fonksiyonunu yerine getirmemeye başladığını, bunun üzerine yetkili servisin aracın şanzımanını senkromeç tabir edilen kısmını ve vites dişlilerini değiştirdiğini, ancak araçtaki uğultu ve cartlamanın halen devam ettiğini, yine yanan emisyon ikaz lambasının sönmesi için dizel partikül/ katalizörü ve turbo radyatörün de arızalı değiştirildiğini, ancak emisyon ikaz lambasının halen yandığını, ayrıca aracın star - stop özelliğinin de arızalı olduğunu, davacının dava konusu aracın tüm bakımlarını zamanında ve yetkili serviste yaptırdığını,

bu arızalardan dolayı davacı aracın onlarca kez yetkili yetkili servise götürmek tamir edilmesi için günlerce beklemek zorunda kaldığını, ancak araçtaki arızaların hiçbirinin giderilmediğini, aksine daha da büyük boyutlara vardığını, ileri sürerek dava konusu aracın davalıya iade edilerek aynı vasıf ve nitelikte ayıpsız yeni bir araç ile değiştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının ... ve ... markalarının satış, servis olmak üzere bayisi konumunda olduğunu, davalı firmanın satmış olduğu araçların ve servis kısmında imalatçı firma olarak Mais Motorlu Araçlar İmal ve Satış AŞ'ne bağlı olduğunu, davacının davalıdan ... plakalı, ... şase numaralı aracı satın aldığını, bu aracın satış işleminden sonra sıfır araçlar için verilmiş olan 2 yıl süreli garanti süresince satıcı konumunda davacının iddiada bulunduğu bulunduğu sorunlarına cevap verdiğini, dava konusu aracın gerekli görülen onarım, parça değişimi gibi teknik konularda en iyi desteği verdiğini,

ve kanunen sorumluluklarını yerine getirdiğini, diferansiyel sebebiyle başvurulan sorunun fabrika ile yazışma neticesinde araçtan gelen normal nitelikte bir ses olduğunun belirtildiğini, emisyon ikaz lambası ile alakalı servis dokümanlarında yer alan yapılması istenilen kısmında böyle bir isteğin bulunmadığı aşikar olmakla davacı tarafın talep etmeyi unutmaş sa dahi servis kabul formunda araçla alakalı bütün uyarıların kaydedilip forma işlendiğini,

27/03/2018 tarihinde alınan ve 02/04/2018 tarihinde aracın sorumlu olduğunu iddia ederek servise getiren bir kullanıcının ücretsiz onarım hakkını kullandığını ve bu hakkı 3 sene içerisinde kullandığını, 6502 sayılı kanunda yer alan diğer seçimlik haklarından olan ayıpsız misli ile değiştirilmesi yasal hakkını kullanmayıp 3 sene gibi bir süre bekledikten sonra bu süre zarfında dava konusu aracı kullanarak km arttırılması ve diğer zaman içerisinde oluşabilecek bütün zararların oluşturulması neticesinde ayıpsız misli ile değiştirilmesi teklifinin hakkaniyete ve taraflar arasındaki hak ve menfaatler dengesine aykırı olacağının açık olduğunu,

davalının sorumlu olduğu parçaların ücretsiz olarak değiştirildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizce dava konusu araç üzerinde keşif yapılmış ve alınan alınan raporda özetle; "... Yeni ... ... 1.5 dci 110 hp 4x4 otomatik klima ... Media NAV Navigasyon ve Multimedya Sistemi, kör nokta uyarı sistemli 360 kamera Look Paketi Eller Serbest ...

Kart Sistemi özellikli aracın vites kutusunda giderilmeyen uğultu sesinin mevcut olmasıyla üretim imalat hatasından kaynaklı gizli ayıplı olduğu, uğultunun kullanım hatası sonucu meydana gelmediğini, araçta ileri sürülen egzos emisyon uyarısının yapılan inceleme ve test sırasında tespit edilemediğini, aracın bu güne kadar kullanılmasıyla misli ile değişim şartlarının oluşup oluşmadığının mahkemenin takdirinde olduğunu, dava konusu aracın satışının yapıldığı 27/03/2018 tarihindeki ayıpsız değerinin 110.149,69 TL olduğunu, satış bedelinin 108.550,57 TL, ayıplı değerinin 110.000,00 TL olacağı,

mahkeme tarafından bedel oranında indirim kararı verilmesi halinde nispi metot yöntemine göre zararın 10.002035 TL olacağı" şeklinde kanaat bildirmiştir.

Dava ticari satımdan kaynaklı aracın misli ile değişimine ilişkinidir.

Davacı 27.03.2018 tarihinde davalıdan alınan aracın 280. Kilometresinde diferansiyelinden sesler çıkardığını ve emisyon ikaz lambasının yanmaya başladığını, aracın tamir için yetkili servise götürüldüğünü yapılan onarıma rağmen araçtaki arızanın düzelmediğini beyanla dava konusu aracın misli ile değiştirilmesini talep etmiştir.

Dava konusu aracın davalıdan 27.03.2018 tarihinde satın alındığı, 02.04.2018 tarihinde diferansiyelden ses gelmesi, 07.03.2019 tarihinde egzoz emisyon uyarısı vermesi ve araçta uğultu, 11.11.2019 tarihinde 3. vitesteki ses, egzoz emisyon ikaz işareti ile 5. viteste uğultu olması , 05.11.2020 tarihinde enjeksiyon arızası ve son olarak 28.05.2021 tarihinde start stop arızası, egzoz emisyon ikaz ışığı ve 3. Vitesten sonraki viteslerde uğultu şikayeti ile yetkili servise götürüldüğü uyuşmazlık konusu değildir.

Mahkememizce keşif yapılmış alınan bilirkişi raporunda , keşif sırasında daha önceki onarıma konu olan arızanın devam ettiği, aracın bu uğultudan dolayı 02.04.2018, 07.03.2019, 11.11.2019, 28.05.2019 tarihlerinde yetkili servise giriş yapmasına, parça değişimi ve onarımlara rağmen arızanın giderilmediğinin tespit edildiği, dava konusu araçta devam eden uğultu sesinin aracın teslim alınmasından 6 gün sonra 02.04.2018 tarihinden itibaren görülmeye başlandığı ve garanti kapsamında olduğu, aracın gizli ayıplı olduğu, tamirinin mümkün olmadığına dair rapor verildiği anlaşılmıştır.

Dava konusu uyuşmazlıklarda 6102 sayılı TTK'nin 23.maddesi yollamasıyla Türk Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanacağı,

TBK madde 223. maddesinde"...Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır..." maddesi ile

TBK 219. maddesinde "...Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur."

TBK 227.madde ise "...Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir..." maddelerinin eldeki dava dosyasında uygulanacağı tabidir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde incelendiğinde; satın alınan araçta kısa bir süre sonra diferansiyelden ses gelmeye başladığı, devamında ise egzos emisyon uyarısı verdiği ve araçta uğultu sesinin başladığı rapordan anlaşılacağı üzere arızanın keşif tarihi itibariyle de giderilmediği ve giderilmesinin mümkün bulunmadığı, satım sözleşmesine konu aracın davacının araca duyduğu güvenin sarsılması ve araçtan beklediği yarar, konfor ve performansı sağlayamayacağı ve davacının misli ile değişim talebinin dosya kapsamına uygun olduğu değerlendirilmekle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.